Quốc hội quyết định bỏ mốc 500 triệu đồng, thay đổi cách tính thuế với hộ kinh doanh

Luật sửa đổi, bổ sung một số luật thuế vừa được Quốc hội thông qua đã chính thức xóa bỏ quy định cứng về ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm đối với hộ kinh doanh, mở đường cho cơ chế điều hành linh hoạt hơn trong chính sách thuế. Theo đó, thay vì ấn định một mức cụ thể trong luật, việc xác định ngưỡng chịu thuế sẽ do Chính phủ quy định căn cứ vào tình hình kinh tế - xã hội từng giai đoạn.

Sáng 24/4, với đa số phiếu tán thành, Quốc hội đã thông qua luật sửa đổi liên quan đến thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế tiêu thụ đặc biệt. Văn bản này có hiệu lực thi hành ngay từ ngày được thông qua, đánh dấu một bước điều chỉnh quan trọng trong chính sách tài khóa nhằm thích ứng với bối cảnh mới.

Một trong những điểm đáng chú ý là quy định về nghĩa vụ thuế của cá nhân kinh doanh. Theo luật mới, cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh với doanh thu hằng năm không vượt quá mức do Chính phủ quy định sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Như vậy, ngưỡng miễn thuế không còn bị “đóng khung” ở mức 500 triệu đồng/năm như trước đây, mà sẽ được điều chỉnh linh hoạt dựa trên các yếu tố như tăng trưởng kinh tế, lạm phát và khả năng cân đối ngân sách.

Việc thay đổi cách tiếp cận này được đánh giá là phù hợp hơn với thực tiễn, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế có nhiều biến động. Trước đó, mức 500 triệu đồng từng được coi là một cột mốc cố định, song lại chưa phản ánh đầy đủ sự khác biệt giữa các giai đoạn phát triển cũng như giữa các khu vực kinh tế. Khi trao quyền chủ động cho Chính phủ, chính sách thuế có thể được điều chỉnh kịp thời hơn, vừa hỗ trợ người kinh doanh nhỏ lẻ, vừa đảm bảo nguồn thu ngân sách.

Không chỉ dừng lại ở hộ và cá nhân kinh doanh, luật mới cũng mở rộng chính sách miễn thuế đối với doanh nghiệp quy mô nhỏ. Cụ thể, các doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không vượt quá mức do Chính phủ quy định sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Đây là bước đi nhằm tạo sự đồng bộ trong chính sách, tránh tình trạng hộ kinh doanh được ưu đãi nhưng doanh nghiệp nhỏ lại không được hưởng cơ chế tương tự.

Trước khi Quốc hội biểu quyết, trong báo cáo giải trình, cơ quan soạn thảo cho biết đã tiếp thu nhiều ý kiến góp ý liên quan đến việc chưa làm rõ phương án điều chỉnh ngưỡng doanh thu. Một số ý kiến cho rằng tờ trình ban đầu chưa nêu cụ thể mức dự kiến tăng hay giảm, đồng thời chưa lượng hóa đầy đủ tác động đối với ngân sách nhà nước. Làm rõ nội dung này, đại diện Chính phủ khẳng định đã tiến hành đánh giá tổng thể các tác động, bao gồm ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế, nguồn thu ngân sách cũng như đời sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp.

Theo tính toán của cơ quan thuế, hiện có hơn 2,5 triệu hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng mỗi năm. Nếu ngưỡng miễn thuế được nâng lên mức này, số thu ngân sách có thể giảm đáng kể so với các phương án trước đó. Tuy nhiên, đổi lại, chính sách được kỳ vọng sẽ tạo dư địa cho khu vực kinh tế nhỏ phát triển, qua đó đóng góp gián tiếp trở lại cho nền kinh tế trong dài hạn.

Song song với đó, việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các doanh nghiệp có doanh thu không quá 1 tỷ đồng/năm cũng được ước tính sẽ làm giảm một phần nguồn thu ngân sách. Dù vậy, số lượng doanh nghiệp được hưởng lợi lên tới hàng trăm nghìn, cho thấy quy mô tác động không nhỏ và tiềm năng kích thích sản xuất, kinh doanh trong khu vực này.

Bên cạnh những điều chỉnh liên quan đến thuế thu nhập, luật mới còn kéo dài thời gian áp dụng ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện chạy pin. Cụ thể, chính sách ưu đãi này sẽ được duy trì đến hết năm 2030, thay vì kết thúc vào đầu năm 2027 như quy định trước đó. Động thái này được xem là tín hiệu rõ ràng về định hướng phát triển giao thông xanh, đồng thời tạo sự ổn định cho cả người tiêu dùng lẫn doanh nghiệp trong việc lập kế hoạch dài hạn.

Việc gia hạn ưu đãi không chỉ khuyến khích người dân chuyển đổi sang phương tiện thân thiện với môi trường mà còn giúp các doanh nghiệp yên tâm đầu tư vào sản xuất, phát triển sản phẩm, mở rộng hệ thống phân phối và hạ tầng trạm sạc. Qua đó, ngành công nghiệp xe điện trong nước có thêm điều kiện để tăng tỷ lệ nội địa hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nhìn chung, những thay đổi trong luật thuế lần này cho thấy xu hướng điều hành linh hoạt, thích ứng với thực tiễn thay vì áp dụng các ngưỡng cố định kéo dài. Khi quyền quyết định được trao cho Chính phủ trên cơ sở các chỉ số kinh tế vĩ mô, chính sách thuế được kỳ vọng sẽ vừa đảm bảo mục tiêu ngân sách, vừa hỗ trợ hiệu quả cho người dân và cộng đồng doanh nghiệp trong từng giai đoạn phát triển.