Những chuyến đi không thể nào quên

Nghề của trách nhiệm và lương tâm

Hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc trong mọi giai đoạn lịch sử. Từ những năm tháng đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước đến thời kỳ đổi mới và hội nhập, báo chí giữ vai trò là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, đồng thời phản ánh chân thực hơi thở của đời sống xã hội.

Trong dòng chảy ấy, biết bao thế hệ nhà báo đã chọn dấn thân. Họ có mặt ở vùng sâu, vùng xa, nơi thiên tai, dịch bệnh hay những “điểm nóng” của đời sống để mang đến thông tin nhanh chóng, chính xác và khách quan. Đằng sau mỗi bài viết, mỗi bản tin là những chuyến đi dài, những đêm thức trắng và cả những hiểm nguy khó gọi thành tên.

Người làm báo hôm nay không chỉ chịu áp lực về thời gian mà còn đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt của mạng xã hội và tốc độ lan truyền thông tin đa chiều. Trong thời đại mà ai cũng có thể trở thành “người đưa tin”, báo chí chính thống càng phải khẳng định bản lĩnh, đạo đức nghề nghiệp và tính xác thực của thông tin. Đó là cuộc chiến âm thầm nhưng không kém phần cam go để bảo vệ sự thật giữa vô vàn tin giả, tin sai lệch.

Nghề báo chưa bao giờ là nghề dễ dàng. Đây là nghề của trách nhiệm và lương tâm. Người làm báo không chỉ phản ánh hiện thực mà còn góp phần định hướng dư luận, lan tỏa điều tích cực và đấu tranh với cái xấu, cái sai. Có những nhà báo dành cả tuổi trẻ để theo đuổi các đề tài điều tra; có những phóng viên bám địa bàn vùng sâu nhiều tháng trời để phản ánh đời sống người dân; cũng có những biên tập viên lặng thầm phía sau màn hình, chỉnh sửa từng con chữ để mỗi tác phẩm đến với công chúng được chuẩn xác và trọn vẹn hơn.

Trong nhịp sống hiện đại, công việc của người làm báo đôi khi chưa được nhìn nhận đầy đủ. Công chúng thường chỉ thấy sản phẩm cuối cùng mà ít biết phía sau đó là cả một quá trình lao động nghiêm túc, áp lực và đầy hy sinh. Có những ngày lễ, Tết, khi mọi người quây quần bên gia đình thì phóng viên vẫn lên đường tác nghiệp. Có những đêm khuya hay rạng sáng, người làm báo vẫn túc trực để cập nhật thông tin phục vụ bạn đọc.

Với nhiều người, được làm báo là niềm vinh dự lớn lao. Niềm vinh dự ấy luôn đi kèm với sự dấn thân, tinh thần trách nhiệm và tình yêu nghề. Dù có lúc vui, lúc buồn, thậm chí đối mặt với hiểm nguy, người làm báo vẫn bền bỉ vượt qua để mang đến cho công chúng những tác phẩm có giá trị.

Giữ ngọn lửa sự thật giữa những hành trình tác nghiệp

Trong hành trình làm nghề, mỗi phóng viên đều có những chuyến đi để lại dấu ấn sâu đậm. Đó không chỉ là trải nghiệm nghề nghiệp mà còn là những ký ức khó quên về tình người và trách nhiệm.

Một trong những chuyến tác nghiệp khiến tôi nhớ mãi là đợt lũ lụt tại xã Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk. Tôi cùng ba đồng nghiệp di chuyển từ Buôn Ma Thuột vào Ea Súp, quãng đường khoảng 90 km nhưng vô cùng nguy hiểm vì nước lũ dâng cao, nhiều đoạn ngập sâu.

Nhờ lực lượng cảnh sát giao thông túc trực hướng dẫn, chúng tôi mới có thể vượt qua những đoạn đường bị nước lũ chia cắt. Trời mưa mỗi lúc một lớn khiến việc di chuyển và tác nghiệp gặp rất nhiều khó khăn. Dù vậy, cả nhóm vẫn cố gắng bám hiện trường để kịp thời phản ánh tình hình đến bạn đọc.

Đằng sau những bản tin ngắn gọn trên mặt báo là rất nhiều công sức, sự vất vả và cả những rủi ro mà không phải ai cũng thấy hết. Nhưng chính những chuyến đi ấy giúp người làm báo hiểu hơn giá trị của nghề và thêm trân trọng trách nhiệm của mình với xã hội.

Bên cạnh những khó khăn trong tác nghiệp, phóng viên thường trú cũng gặp không ít tình huống dở khóc dở cười. Có khi liên hệ làm việc với cơ quan chức năng nhưng bị từ chối vì “lãnh đạo bận họp”. Có nơi yêu cầu giấy giới thiệu, khi xuất trình giấy giới thiệu lại hỏi thẻ nhà báo; xuất trình thẻ nhà báo thì tiếp tục yêu cầu thủ tục khác.

Tôi từng nhận được đơn thư phản ánh của người dân về việc doanh nghiệp khai thác cát gây sạt lở đất sản xuất. Sau khi cùng đồng nghiệp xuống hiện trường ghi nhận thông tin, chúng tôi liên hệ làm việc với lãnh đạo địa phương để xác minh vụ việc nhưng chỉ nhận được câu trả lời: “Khi nào lãnh đạo sắp xếp được thì văn phòng sẽ liên hệ”.

Dẫu vậy, trong hành trình làm nghề vẫn có rất nhiều điều khiến người làm báo cảm thấy ấm lòng. Đó là sự hỗ trợ chân thành của người dân nơi vùng khó khăn; là những cán bộ địa phương sẵn sàng tạo điều kiện để phóng viên tiếp cận thông tin; hay đơn giản chỉ là lời động viên sau mỗi bài viết có ý nghĩa với cộng đồng.

Lan tỏa giá trị nhân văn

Báo chí không chỉ làm nhiệm vụ đưa tin mà còn góp phần lan tỏa lòng nhân ái. Nhiều chương trình thiện nguyện, nhiều hoàn cảnh khó khăn đã được cộng đồng biết đến nhờ sự kết nối của báo chí. Không ít em nhỏ có cơ hội đến trường, nhiều gia đình vượt qua hoạn nạn, nhiều mảnh đời được giúp đỡ từ những bài viết đầy trách nhiệm và yêu thương.

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay, báo chí đang bước vào giai đoạn mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen. Công nghệ hiện đại giúp việc làm báo nhanh hơn, đa nền tảng hơn, nhưng đồng thời cũng đòi hỏi người làm báo phải không ngừng đổi mới tư duy, nâng cao kỹ năng và giữ vững đạo đức nghề nghiệp.

Dù công nghệ có thay đổi đến đâu thì giá trị cốt lõi của báo chí vẫn là tính trung thực, nhân văn và trách nhiệm với xã hội.

Nhân Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6, tri ân người làm báo không chỉ là lời cảm ơn dành cho các phóng viên, biên tập viên, quay phim, kỹ thuật viên hay những người âm thầm phía sau tòa soạn, mà còn là sự ghi nhận đối với tinh thần cống hiến bền bỉ của những con người luôn chọn đi về phía sự thật.