Những ngày đầu xuân, dưới chân đền Cờn (phường Quỳnh Mai, tỉnh Nghệ An), không khí trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Bên những bếp than hồng rực lửa, người phụ nữ một tay quạt than, tay kia thoăn thoắt lật từng con cá trích vàng ươm, tỏa mùi thơm ngậy quyện trong làn gió biển se lạnh, níu chân du khách thập phương.
Từ sáng sớm, khi gió biển còn lạnh cắt da thịt, nhiều người phụ nữ làm nghề nướng cá đã tất bật chuẩn bị bàn ghế, nhóm bếp, nhập cá để kịp phục vụ khách hành hương. Những ngày cao điểm, hàng vạn du khách đổ về đền Cờn dâng hương, vãn cảnh cũng là thời điểm các quầy cá trích nướng đắt khách nhất trong năm.
“Dù trời lạnh, gió biển lùa vào nhưng chúng tôi vẫn phải dậy từ 5 giờ sáng để chuẩn bị hàng cho ngày mới. Khoảng 8 giờ là đã có khách ghé ăn. Ngoài ăn tại chỗ, nhiều người còn mua mang về làm quà nên phải nướng sớm, dự trữ sẵn. Những ngày này làm luôn tay đến tối mịt, mệt nhưng cũng vui vì có thêm thu nhập”, chị Ngân (trú phường Quỳnh Mai) chia sẻ.
Cá trích nướng từ lâu đã trở thành đặc sản gắn với đền Cờn. Cá được chọn nướng là những mẻ cá tươi rói vừa cập bờ. Sau khi rửa sạch, cá được đặt trực tiếp lên vỉ nướng trên bếp than củi đỏ rực. Bếp than thường được tận dụng từ những chiếc thau nhôm cũ, phía trên gác vỉ nướng tự chế. Người nướng phải ngồi canh lửa, trở cá liên tục để cá chín đều.
“Muốn cá ngon thì phải lật liên tục. Chín quá sẽ khô, cháy thì đắng. Cá vừa chín tới mới giữ được vị ngọt, béo".
Đầu năm, khách đi lễ đông, cá trích nướng bán “chạy” nên thu nhập cao gấp nhiều lần ngày thường. Bình quân mỗi ngày tôi nướng từ 1-2 yến cá, trừ chi phí cũng được 500.000-800.000 đồng”, bà Hoa (50 tuổi, trú phường Quỳnh Mai) cho biết.
Cá trích nướng được bán với giá từ 2.000-7.000 đồng/con tùy kích cỡ. Trung bình mỗi đĩa từ 20.000-30.000 đồng, ăn kèm bánh mướt, rau sống và nước chấm. Mỗi thực khách thường ăn 5-7 con, vừa đủ cho một bữa ăn dân dã mà đậm đà hương vị biển.
“Năm nào gia đình tôi cũng đi lễ đền Cờn vào mồng 2, mồng 3 tháng Giêng. Đến đây thế nào cũng phải nán lại ăn cá trích nướng. Chỉ khoảng 200.000-300.000 đồng là cả gia đình đã có bữa ăn ngon, ấm cúng.
Hương vị thơm, ngọt, béo của cá trích nướng ăn kèm bánh mướt giữa tiết xuân se lạnh khiến ai đã thưởng thức một lần cũng khó quên”, chị Nguyễn Thị Hà (trú phường Trường Vinh) chia sẻ.
Giữa dòng người hành hương tấp nập, những bếp than đỏ lửa dưới chân đền Cờn không chỉ mang lại thu nhập cho người dân vùng biển mà còn góp phần tạo nên nét đặc trưng ẩm thực riêng của ngôi đền linh thiêng xứ Nghệ mỗi độ xuân về./.
