EVN chuẩn bị cải tạo hệ thống xử lý khí thải tại 30 tổ máy nhiệt điện
EVN đang triển khai kế hoạch cải tạo hệ thống xử lý khí thải tại nhiều nhà máy nhiệt điện trực thuộc nhằm đáp ứng các yêu cầu môi trường mới, đồng thời bảo đảm duy trì nguồn cung điện ổn định cho hệ thống. Nội dung này vừa được lãnh đạo EVN thảo luận tại cuộc họp chuyên đề với các đơn vị phát điện và cơ quan điều độ hệ thống.
Theo báo cáo của các ban chuyên môn EVN và các tổng công ty phát điện, việc nâng cấp hệ thống xử lý khí thải được triển khai nhằm đáp ứng quy chuẩn môi trường QCVN 19:2024/BTNMT về khí thải công nghiệp. Quy chuẩn này dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2032, đặt ra yêu cầu khắt khe hơn đối với các nguồn phát thải từ nhà máy nhiệt điện.
Hiện EVN đang quản lý 14 nhà máy nhiệt điện với nhiều tổ máy vận hành trên toàn hệ thống. Trong số này, có 30 tổ máy với tổng công suất 14.324 MW thuộc diện phải thực hiện cải tạo hệ thống xử lý khí thải để đáp ứng quy chuẩn mới. Các đơn vị phát điện đang khẩn trương chuẩn bị dự án đầu tư, hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật cũng như xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể cho từng tổ máy.
Một số nhà máy trọng điểm đã được đưa vào kế hoạch cải tạo trong giai đoạn tới gồm Hải Phòng, Phả Lại 2, Quảng Ninh và Uông Bí. Tại cuộc họp, đại diện các đơn vị cho biết đang tiến hành rà soát các giải pháp công nghệ, chuẩn bị vật tư thiết bị cần thiết và xây dựng phương án thi công phù hợp với điều kiện vận hành của từng nhà máy.
Để giảm thiểu tác động đến sản xuất điện, nhiều đơn vị đề xuất kết hợp các hạng mục cải tạo với kế hoạch sửa chữa lớn hoặc đại tu định kỳ của tổ máy. Cách làm này giúp tận dụng thời gian dừng máy đã được lên kế hoạch trước, hạn chế việc ngừng phát điện ngoài dự kiến và giảm ảnh hưởng tới khả năng cung ứng điện của hệ thống.
Tính toán lịch dừng máy và tăng giải pháp hỗ trợ vận hành hệ thống điện
Song song với việc chuẩn bị đầu tư, các đơn vị cũng nghiên cứu phương án thi công theo từng giai đoạn nhằm rút ngắn thời gian dừng tổ máy. Theo phương án này, những hạng mục có thể thực hiện trong khi tổ máy vẫn vận hành sẽ được triển khai trước, còn giai đoạn dừng máy chỉ diễn ra ở bước cuối để kết nối và hoàn thiện hệ thống xử lý khí thải.
Cách tiếp cận này được đánh giá phù hợp với tình hình vận hành của hệ thống điện hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu phụ tải liên tục tăng cao. Các ban chuyên môn EVN cũng nhấn mạnh việc phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia (NSMO) để xây dựng lịch dừng máy hợp lý, bám sát diễn biến phụ tải và khả năng huy động nguồn điện của hệ thống.
Theo ông Nguyễn Quốc Trung, Phó Tổng giám đốc NSMO, việc cải tạo hệ thống xử lý khí thải tại các nhà máy nhiệt điện là bước đi cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường, đồng thời phù hợp với xu hướng phát triển bền vững của ngành năng lượng.
Ông Trung cho biết việc EVN đưa vào vận hành đường dây 500 kV mạch 3 Quảng Trạch – Phố Nối đã góp phần tăng cường năng lực truyền tải điện từ miền Trung ra miền Bắc. Điều này giúp hệ thống điện có thêm dư địa điều phối trong bối cảnh một số nhà máy phải dừng tổ máy để thực hiện nâng cấp, cải tạo.
Tuy vậy, việc bố trí lịch dừng máy vẫn là bài toán không đơn giản do dự phòng công suất của hệ thống điện miền Bắc hiện còn ở mức thấp. NSMO dự kiến áp dụng nguyên tắc “đăng ký trước, ưu tiên trước” đối với những dự án đã hoàn tất hồ sơ kỹ thuật và ký kết hợp đồng EPC. Việc điều phối lịch dừng tổ máy sẽ căn cứ vào tiến độ chuẩn bị dự án của các đơn vị cũng như diễn biến phụ tải thực tế.
Ngoài ra, cơ quan điều độ cũng đang nghiên cứu các giải pháp tăng tính linh hoạt cho hệ thống điện, trong đó có việc thúc đẩy đầu tư các hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS). Theo lãnh đạo NSMO, BESS có khả năng sạc điện vào giờ thấp điểm và phát điện vào giờ cao điểm, đồng thời hỗ trợ kiểm soát điện áp và phản ứng nhanh trước các biến động của hệ thống.
Giải pháp này được xem là một trong những công cụ quan trọng để hỗ trợ vận hành hệ thống điện, đặc biệt tại những khu vực nhạy cảm khi nguồn điện tại chỗ còn hạn chế. NSMO đang phối hợp với EVN tính toán nhu cầu lắp đặt cụ thể cho giai đoạn 2026–2027 và kiến nghị đẩy mạnh đầu tư trong thời gian tới.
Phó Tổng giám đốc EVN Phạm Lê Phú nhấn mạnh việc cải tạo hệ thống xử lý khí thải tại các nhà máy nhiệt điện là nhiệm vụ bắt buộc, gắn với yêu cầu tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ môi trường và định hướng phát triển bền vững của ngành điện. Theo ông, quá trình triển khai cần được tính toán cẩn trọng để vừa đáp ứng tiêu chuẩn môi trường, vừa không làm gián đoạn nhiệm vụ cung ứng điện cho nền kinh tế.
Lãnh đạo EVN cũng yêu cầu các tổng công ty phát điện và nhà máy nhiệt điện khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật và lựa chọn nhà thầu nhằm sớm triển khai các dự án cải tạo. Đồng thời, EVN đề nghị NSMO tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị trong tập đoàn để xây dựng phương án vận hành hệ thống điện phù hợp và linh hoạt điều chỉnh kế hoạch dừng máy theo tiến độ thực tế của từng dự án.
