Thị trường nhà ở xã hội đang ghi nhận làn sóng triển khai mạnh tại nhiều địa phương trong bối cảnh nhu cầu an cư của người thu nhập thấp, công nhân và lao động đô thị ngày càng gia tăng. Theo Bộ Xây dựng, chỉ trong 4 tháng đầu năm, cả nước đã khởi công 40 dự án với quy mô hơn 36.590 căn hộ, tương đương khoảng 23% kế hoạch năm. Tính đến nay, 786 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai trên toàn quốc với tổng quy mô hơn 725.000 căn hộ, hoàn thành khoảng 72,5% mục tiêu của Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021 - 2030.
Diễn biến này cho thấy dòng vốn đầu tư vào phân khúc nhà ở xã hội tiếp tục được mở rộng, nhất là trong bối cảnh giá bất động sản tại các đô thị lớn duy trì ở mức cao, vượt quá khả năng chi trả của phần lớn người dân. Nhiều địa phương đang tăng tốc phê duyệt, triển khai dự án nhằm bổ sung nguồn cung và giảm áp lực nhà ở cho người lao động.
Tại Hưng Yên, địa phương vừa chấp thuận chủ trương đầu tư và giao nhà đầu tư triển khai hai dự án nhà ở xã hội tại xã Lạc Đạo và xã Phụng Công. Trong đó, dự án khu nhà ở xã hội Hoàng Nha tại xã Lạc Đạo có diện tích hơn 41.000m2, gồm các công trình cao từ 4 đến 15 tầng, đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho khoảng 2.680 người. Tổng vốn đầu tư sơ bộ của dự án gần 935 tỷ đồng.
Trong khi đó, dự án nhà ở xã hội tại xã Phụng Công được quy hoạch trên diện tích gần 28.000m2, phục vụ khoảng 3.896 cư dân với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 4.156 tỷ đồng. Việc liên tiếp triển khai các dự án mới cho thấy nhiều địa phương đang ưu tiên mở rộng quỹ nhà ở xã hội để đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân.
Không chỉ tại Hưng Yên, Thành phố Huế cũng vừa chấp thuận đầu tư dự án nhà ở xã hội tại khu đất ký hiệu XH1 thuộc Khu E - Đô thị mới An Vân Dương, phường Thanh Thủy. Dự án có diện tích hơn 38.000m2, tổng vốn đầu tư khoảng 2.073 tỷ đồng. Theo kế hoạch, công trình sẽ được khởi công vào quý 3/2026 và hoàn thành trong quý 3/2030.
Động thái đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội diễn ra trong bối cảnh giá nhà thương mại liên tục leo thang tại các đô thị lớn. Dữ liệu từ Công ty Cushman & Wakefield Việt Nam cho thấy trong 10 năm qua, tổng nguồn cung căn hộ tại Hà Nội đã tăng 2,9 lần, trong khi giá bán sơ cấp trung bình tăng tới 288%, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép hàng năm khoảng 11%.
Theo đơn vị này, nguyên nhân khiến giá căn hộ tăng kéo dài một phần đến từ sự thiếu hụt nguồn cung nhà ở có mức giá phù hợp với đại đa số người dân. Tình trạng tương tự cũng xuất hiện ở phân khúc nhà liền thổ khi giá sơ cấp trung bình tăng 257% trong cùng giai đoạn, tương đương mức tăng trưởng kép 13% mỗi năm, dù tốc độ mở rộng nguồn cung chậm hơn căn hộ.
Trước áp lực giá nhà ngày càng lớn, Hà Nội đang đẩy mạnh kế hoạch phát triển nhà ở xã hội nhằm cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở cho người dân đô thị. Thành phố đã công bố danh mục 39 dự án nhà ở xã hội dự kiến đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030. Đồng thời, Hà Nội cũng ban hành Quyết định số 51/2026/QĐ-UBND, mở rộng điều kiện được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội đối với những người đã có nhà ở nhưng nơi ở cách nơi làm việc từ 20km trở lên.
Theo quy định mới, người dân có nhà ở hợp pháp song khoảng cách di chuyển quá xa, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định, vẫn có thể được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội. Chính sách này được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn cho nhiều lao động làm việc tại các khu công nghiệp và khu vực nội đô.
Dù nguồn cung đang được thúc đẩy mạnh, nhiều chuyên gia cho rằng phát triển nhà ở xã hội không chỉ dừng ở mục tiêu gia tăng số lượng căn hộ mà cần hướng tới xây dựng môi trường sống bền vững, đồng bộ hạ tầng và bảo đảm chất lượng vận hành lâu dài.
Chia sẻ tại một sự kiện bất động sản gần đây, TS.KTS Nguyễn Cao Lãnh, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội nhận định nhu cầu nhà ở xã hội hiện không chỉ tập trung ở nhóm đối tượng cấp thiết mà đang trở thành nhu cầu dài hạn của nhiều nhóm dân cư đô thị. Theo ông, điều này đòi hỏi phải thay đổi tư duy phát triển theo hướng đồng bộ và mang tính hệ thống hơn.
Ông nhấn mạnh nhà ở xã hội không nên được nhìn nhận như những dự án riêng lẻ mà cần được tổ chức thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh, bao gồm chính sách, quỹ đất, nguồn vốn, thiết kế, vận hành và sự tham gia của cộng đồng cư dân. Trong mô hình này, Nhà nước đóng vai trò định hướng và xây dựng khung pháp lý; chính quyền địa phương chịu trách nhiệm triển khai; doanh nghiệp tham gia đầu tư xây dựng; còn giới chuyên môn cùng cộng đồng góp phần hoàn thiện mô hình quản lý, vận hành.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trần Công Tưởng, Công ty CP ĐTTM Thủ Đô cho rằng phát triển nhà ở xã hội cần hướng đến mục tiêu tạo lập môi trường sống chất lượng thay vì chỉ tập trung vào yếu tố giá rẻ. Theo ông, thách thức lớn hiện nay là cân bằng giữa chi phí đầu tư và giá trị sử dụng thực tế.
Ông cho biết việc chia nhỏ diện tích căn hộ có thể giúp người dân dễ tiếp cận hơn, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí xây dựng và khiến công tác quản lý vận hành trở nên phức tạp hơn. Vì vậy, phát triển nhà ở xã hội đòi hỏi sự tối ưu tổng thể từ quy hoạch, thiết kế đến vận hành, thay vì chỉ giải quyết riêng bài toán giá bán.
