Nền kinh tế 6 tháng đầu năm ghi nhận nhiều điểm sáng, áp lực tăng trưởng vẫn ở phía trước

Kinh tế khởi sắc với hàng loạt chỉ số tăng trưởng tích cực

Nửa đầu năm 2026 ghi nhận bức tranh kinh tế nhiều gam màu sáng khi tốc độ tăng trưởng GDP đạt khoảng 8,18%, mức cao nhất từng được ghi nhận trong cùng kỳ các năm. Thông tin được Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn công bố tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương diễn ra sáng 4/7.

Theo Bộ Tài chính, riêng quý II, GDP ước tăng 8,39% so với cùng kỳ năm trước. Động lực chính tiếp tục đến từ khu vực công nghiệp - xây dựng cùng lĩnh vực dịch vụ khi hai khu vực này đóng góp hơn 88% vào tăng trưởng chung của nền kinh tế.

Không chỉ tăng trưởng GDP, nhiều chỉ tiêu kinh tế khác cũng ghi nhận kết quả khả quan. Cả nước có khoảng 169.800 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, tăng 11% so với cùng kỳ, đồng thời vượt số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Tại địa phương, có 9 tỉnh, thành đạt mức tăng trưởng hai con số, trong khi Hà Nội và TP.HCM đều cải thiện rõ rệt so với thời điểm tháng 5.

Ở phía cầu, sức mua tiếp tục phục hồi khi tổng mức tiêu dùng quý II tăng gần 14%, lũy kế 6 tháng tăng khoảng 13%. Ngành du lịch duy trì đà tăng trưởng với 12,25 triệu lượt khách quốc tế, tăng khoảng 15% và lập mức cao nhất từ trước tới nay trong cùng kỳ. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội vượt 1,8 triệu tỷ đồng, tăng gần 13%. Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục là điểm sáng khi vốn FDI đăng ký đạt hơn 34,6 tỷ USD, tăng 61%; vốn thực hiện vượt 13 tỷ USD, tăng 11%.

Hoạt động thương mại quốc tế cũng duy trì đà tăng mạnh. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 6 tháng đầu năm ước đạt khoảng 550 tỷ USD, tăng 27% so với cùng kỳ. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu vượt 266 tỷ USD, tăng 21%, đánh dấu mức tăng cao nhất kể từ năm 2022.

Trong khi đó, kinh tế vĩ mô tiếp tục được giữ ổn định. Bình quân 6 tháng, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 4,38%, vẫn nằm trong mục tiêu kiểm soát lạm phát của Chính phủ. Nguồn cung xăng dầu được đảm bảo, thị trường tiền tệ, tỷ giá và ngoại hối vận hành ổn định nhờ chính sách điều hành linh hoạt.

Thu ngân sách Nhà nước ước đạt gần 1,57 triệu tỷ đồng, hoàn thành khoảng 62% dự toán năm và tăng 17% so với cùng kỳ, dù Nhà nước đã thực hiện nhiều chính sách miễn, giảm thuế, phí với quy mô khoảng 89.000 tỷ đồng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Giải ngân vốn đầu tư công cũng có chuyển biến tích cực khi lũy kế 6 tháng đạt gần 357.000 tỷ đồng, tương đương 35,5% kế hoạch năm. Cùng với đó, các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, khoa học - công nghệ, giáo dục, y tế, an sinh xã hội và bảo vệ môi trường tiếp tục được quan tâm, góp phần củng cố nền tảng phát triển bền vững.

Áp lực hoàn thành mục tiêu tăng trưởng vẫn rất lớn

Dù đạt mức tăng trưởng cao nhất từ trước tới nay, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho rằng nền kinh tế vẫn chưa hoàn thành kỳ vọng khi GDP 6 tháng đầu năm còn thấp hơn khoảng 1,52 điểm phần trăm so với mục tiêu đề ra. Điều này đồng nghĩa áp lực đối với hai quý cuối năm là rất lớn nếu muốn đạt mục tiêu tăng trưởng khoảng 10% trong năm 2026.

Theo Bộ Tài chính, bên cạnh những kết quả tích cực, một số hạn chế vẫn tồn tại như tốc độ tăng tiêu dùng thấp hơn cùng kỳ, tiến độ giải ngân đầu tư công ở một số lĩnh vực, đặc biệt là các dự án khoa học - công nghệ, chưa đạt yêu cầu. Nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu, trong khi tình trạng mất cân đối cung - cầu lao động vẫn xuất hiện tại nhiều địa phương.

Tuy nhiên, cơ quan này nhận định vẫn còn nhiều yếu tố thuận lợi để thúc đẩy tăng trưởng trong thời gian tới. Giá dầu thế giới giảm, nhiều nút thắt về thể chế và thủ tục hành chính từng bước được tháo gỡ, cùng với việc Trung ương và Bộ Chính trị ban hành nhiều nghị quyết, kết luận quan trọng tạo dư địa cho phát triển kinh tế.

Chính phủ cũng đã ban hành các Nghị quyết số 168 và 169 nhằm thúc đẩy tăng trưởng hai con số trong năm 2026. Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành và địa phương đẩy mạnh thực thi chính sách, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, đồng thời tập trung giải ngân toàn bộ kế hoạch vốn đầu tư công, tiết kiệm chi thường xuyên để ưu tiên đầu tư phát triển và bảo đảm an sinh xã hội.

Song song với đó, chính sách tài khóa sẽ tiếp tục được điều hành theo hướng mở rộng có trọng tâm, trong khi chính sách tiền tệ hướng tới giữ ổn định mặt bằng lãi suất, tỷ giá và bảo đảm thanh khoản cho nền kinh tế. Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục kiểm soát tín dụng đối với lĩnh vực rủi ro, ưu tiên vốn cho sản xuất - kinh doanh và xử lý nợ xấu.

Các bộ, ngành cũng được giao nhiều nhiệm vụ trọng tâm như bảo đảm nguồn cung vật liệu cho các công trình trọng điểm, điều hành giá điện, xăng dầu, y tế và giáo dục phù hợp để kiểm soát lạm phát; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn trong sản xuất, đầu tư và mở rộng năng lực sản xuất mới.

Đánh giá về kết quả tăng trưởng, bà Nguyễn Thị Mai Hạnh - Trưởng ban Hệ thống Tài khoản quốc gia (Cục Thống kê, Bộ Tài chính) - nhận định, đây là mức tăng trưởng rất đáng ghi nhận trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Theo bà Nguyễn Thị Mai Hạnh, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục tăng trưởng ổn định nhờ quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế, trong khi công nghiệp và xây dựng vẫn là động lực chủ yếu. Đặc biệt, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò "đầu tàu" với mức tăng trưởng 10,56% trong quý II và 10,23% trong 6 tháng đầu năm, đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng chung của nền kinh tế.

Ở góc độ chuyên gia, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng kết quả tăng trưởng 8,18% là nền tảng tích cực nhưng chưa đủ để bảo đảm hoàn thành mục tiêu cả năm. Theo PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, nền kinh tế vẫn có nhiều động lực như đầu tư công, công nghiệp chế biến, chế tạo, tiêu dùng nội địa và dòng vốn FDI. Tuy nhiên, khả năng tăng trưởng còn phụ thuộc vào diễn biến kinh tế thế giới, nhu cầu tại các thị trường xuất khẩu lớn cũng như những rủi ro về thương mại và địa chính trị.

Ông cho rằng cần tiếp tục thúc đẩy giải ngân đầu tư công, tháo gỡ khó khăn cho khu vực kinh tế tư nhân trong tiếp cận vốn, đất đai và thủ tục đầu tư. Đồng thời, các chính sách kích cầu tiêu dùng, phát triển du lịch, kinh tế số, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh cần được triển khai đồng bộ để tạo thêm động lực tăng trưởng. Việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, thúc đẩy thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng với phát triển thị trường carbon và kinh tế xanh, được kỳ vọng sẽ mở ra dư địa tăng trưởng mới trong thời gian tới.