Có một điều lạ kỳ, dù bạn có mải mê với hàng trăm sắc hoa rực rỡ ngoài kia, thì chỉ cần một làn hương bưởi thoáng qua, tâm hồn bỗng chốc bị "đánh cắp" bởi một nỗi hoài niệm dịu dàng.
Sắc trắng tinh khôi giữa vòm lá thẫm
Hoa bưởi không chọn cách phô trương. Nó giấu mình dưới những vòm lá xanh đậm, dày dặn và đầy sức sống. Phải đợi đến khi những nụ hoa tròn trịa như những viên ngọc trai nhỏ xinh căng tràn nhựa sống, chúng mới đồng loạt bung nở.
Mỗi cánh hoa trắng muốt, dày dặn và hơi uốn cong về phía sau, phô diễn phần nhụy vàng rực rỡ, lấm tấm phấn hoa. Nhìn từ xa, những chùm hoa bưởi như những cụm mây nhỏ bồng bềnh rơi xuống nhân gian, đậu nhẹ lên những cành cây khẳng khiu. Cái màu trắng ấy lạ lắm, nó không lạnh lẽo mà mang một vẻ ấm áp, thuần khiết. Nhà thơ Tô Hùng từng viết về vẻ đẹp ấy bằng những câu thơ đầy rung động:
"Ngào ngạt hương bay, bướm lượn vòng
Hoa bưởi trắng tinh, nụ tròn xinh
Nắng xuân sưởi ấm, cành lá biếc
Một góc vườn xưa, gợi nghĩa tình”.
Linh hồn của sự bình yên
Nhưng điểm khiến người ta "say" hoa bưởi nhất chính là mùi hương. Đó không phải là cái nồng nàn đến ngạt thở của hoa ly, cũng không nhạt nhòa như hoa cúc. Hương bưởi là một thứ hương thơm thanh tao, mát lành và có sức lan tỏa mãnh liệt.
Vào những buổi sáng sớm, khi sương còn đọng trên cánh hoa, mùi hương ấy nương theo gió, len lỏi qua từng khe cửa, tràn vào phòng khách, thấm vào từng hơi thở. Với những người con xa quê, hương hoa bưởi chính là "mã định danh" của gia đình.
Đó là nồi nước lá bưởi kết hợp với sả, hương nhu hoặc chanh mẹ nấu. Những cánh bưởi rụng, làm mái tóc chị, tóc em thơm thoang thoảng cả tuần dài. Mùi hương ấy đã đi vào huyền thoại qua những vần thơ trong bài “Hương thầm” của nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn sáng tác năm 1969:
"Khung cửa sổ hai nhà cuối phố
Chẳng hiểu vì sao không khép bao giờ
Đôi bạn ngày xưa học chung một lớp
Cây bưởi sau nhà ngát hương đưa…”
Cái "hương đưa" ấy không chỉ nằm ở khứu giác, nó nằm ở ký ức, ở sự vỗ về của tình thân và cả những tình yêu chớm nở chưa kịp đặt tên.
Những vòng xe chở mùa xuân vào phố
Ngày nay, giữa phố thị ồn ào, người ta vẫn đợi chờ những chiếc xe đạp cũ chở đầy hoa bưởi. Những bông hoa được khéo léo xếp thành từng chùm trên mẹt hàng, bọc trong lá chuối xanh ngắt được người chở hoa ru dương qua khắp các phố phường. Người mua không chỉ mua hoa để cắm, họ mua về một chút dư vị của làng quê, một chút bình yên để đặt lên bàn thờ tổ tiên hay đơn giản là để trong góc làm việc cho vơi bớt áp lực.
Sức sống của hoa bưởi còn gợi nhắc về lòng thủy chung và sự hy sinh thầm lặng. Như nhà thơ Xuân Diệu đã từng cảm thán:
"Hương bưởi thơm cho lòng ta bối rối
Anh không dám xin, cô gái chẳng dám trao
Chỉ có mùi hương là cứ bay cao
Để cho hai người cứ mãi nhìn nhau..."
Mùa xuân rồi sẽ qua, hoa bưởi rồi sẽ rụng để kết thành những quả xanh tròn trịa. Nhưng cái "thơm lừng" của nó thì vẫn cứ vương vấn mãi trong tâm thức của những kẻ nặng lòng với thiên nhiên. Mỗi mùa xuân về, chỉ cần hít một hơi thật sâu làn hương ấy, ta lại thấy mình như trẻ lại, như được trở về với mảnh vườn xưa, nơi có tình yêu của bà, của mẹ và một miền tuổi thơ trắng trong không bao giờ phai nhạt.
