Lạng Sơn mở không gian phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn đến năm 2045

Sáng 14/10/2026, UBND tỉnh Lạng Sơn tổ chức Hội nghị công bố Điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn đến năm 2045. Tham dự hội nghị có đại diện Văn phòng Chính phủ, một số bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Lạng Sơn; đại diện các sở, ban, ngành, địa phương liên quan, Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn, cộng đồng doanh nghiệp và các cơ quan báo chí.

Tại hội nghị, đại diện Bộ Xây dựng công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn đến năm 2045. Đây là cơ sở quan trọng để công khai định hướng phát triển, thống nhất công tác quản lý, tổ chức thực hiện và huy động các nguồn lực đầu tư cho khu kinh tế trong giai đoạn tới.

Từ lợi thế cửa khẩu đến trung tâm thương mại và logistics quốc tế

Theo đồ án được phê duyệt, Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn có quy mô lập quy hoạch 39.400 ha, với hai giai đoạn phát triển: ngắn hạn đến năm 2035 và dài hạn đến năm 2045. Dự báo đến năm 2035, dân số khu kinh tế đạt khoảng 235.000 - 240.000 người, diện tích đất xây dựng khoảng 10.630 - 11.000 ha. Đến năm 2045, dân số dự kiến tăng lên 295.000 - 300.000 người, diện tích đất xây dựng đạt khoảng 13.200 - 13.700 ha.

Quy mô dân số và diện tích đất xây dựng dự kiến cho thấy khu kinh tế được định hướng phát triển không chỉ như một không gian phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu, mà còn là một khu vực kinh tế tổng hợp, có đô thị, công nghiệp, thương mại, dịch vụ và du lịch. Theo quy hoạch, nơi đây sẽ trở thành một trong những trung tâm thương mại, dịch vụ, du lịch và công nghiệp của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, đồng thời giữ vai trò đầu mối giao thông kết nối Trung Quốc với các nước Đông Nam Á.

Định hướng xuyên suốt là hình thành khu kinh tế cửa khẩu hiện đại, năng động, có hệ thống dịch vụ cửa khẩu và hậu cần logistics mang tầm quốc gia, quốc tế. Quá trình phát triển được gắn với xây dựng đô thị biên giới có kết cấu hạ tầng đồng bộ, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai.

Điểm đáng chú ý là quy hoạch đặt hoạt động kinh tế cửa khẩu trong mối liên kết với toàn bộ hệ thống đô thị, giao thông và dịch vụ hậu cần. Đây là hướng tiếp cận có ý nghĩa đối với Lạng Sơn, bởi lợi thế giao thương chỉ có thể chuyển hóa thành động lực tăng trưởng bền vững khi hàng hóa được lưu chuyển thuận lợi, các dịch vụ hỗ trợ phát triển đồng bộ và doanh nghiệp có điều kiện mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

 Ba phân vùng chức năng, hình thành không gian phát triển liên kết

Một trong những nội dung trọng tâm của đồ án là tổ chức không gian Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn thành ba phân vùng, gồm vùng phía Bắc, vùng trung tâm và vùng phía Nam. Mỗi khu vực được xác định chức năng phát triển riêng, nhưng có mối liên hệ chặt chẽ nhằm kết nối hoạt động kinh tế cửa khẩu với đô thị, công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch và hệ thống hạ tầng.

Vùng phía Bắc có diện tích khoảng 19.123 ha, bao gồm các khu vực sát biên giới thuộc xã Đồng Đăng và một phần các xã Hoàng Văn Thụ, Cao Lộc. Dân số dự báo đến năm 2045 khoảng 71.000 - 71.200 người. Khu vực này được định hướng trở thành đầu mối giao thông, cửa ngõ giao lưu và phát triển kinh tế, gắn kết hệ thống cửa khẩu đường bộ, đường sắt với các khu trung chuyển hàng hóa, khu chế xuất, cảng cạn, thương mại biên giới và dịch vụ logistics.

Đặc biệt, cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị và khu vực Tân Thanh, bao gồm lối thông quan Tân Thanh - Pò Chài cùng đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa khu vực mốc 1088/2 - 1089, được định hướng phát triển theo mô hình cửa khẩu thông minh. Quy hoạch cũng đặt mục tiêu phát triển cảng cạn Tân Thanh, từng bước hình thành khu phi thuế quan và khu hợp tác qua biên giới khi đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật.

Những định hướng này hướng tới nâng cao năng lực thông quan, trung chuyển hàng hóa, hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu và khai thác tốt hơn vị trí cửa ngõ giao thương quốc tế của Lạng Sơn. Trong bối cảnh hoạt động thương mại xuyên biên giới đòi hỏi tốc độ lưu chuyển hàng hóa ngày càng cao, việc kết hợp hạ tầng cửa khẩu với cảng cạn, kho bãi và dịch vụ logistics sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng giảm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Trong khi đó, vùng trung tâm có diện tích khoảng 12.774 ha, bao gồm phường Tam Thanh, một phần các phường Kỳ Lừa, Đông Kinh, Lương Văn Tri và một phần xã Khánh Khê. Dân số dự báo đến năm 2045 khoảng 203.000 - 207.000 người. Đây được xác định là cực tăng trưởng quan trọng của tỉnh, phát triển theo hướng đô thị dịch vụ đa ngành, đa lĩnh vực, đồng thời giữ vai trò trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa, y tế, giáo dục, đầu mối giao thông và hỗ trợ logistics.

Trọng tâm phát triển của vùng trung tâm là nâng cấp hạ tầng kinh tế - xã hội, hạ tầng kỹ thuật đô thị, mở rộng thương mại, dịch vụ, du lịch và hình thành các khu đô thị mới. Cùng với yêu cầu hiện đại hóa hạ tầng, quy hoạch chú trọng xây dựng không gian đô thị xanh, văn minh, hiện đại, có bản sắc, đáp ứng nhu cầu nâng cao chất lượng sống của người dân và tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Nếu vùng phía Bắc tập trung vào cửa khẩu và các hoạt động giao thương trực tiếp, vùng trung tâm giữ vai trò tổ chức các chức năng đô thị, dịch vụ và điều phối hoạt động kinh tế, thì vùng phía Nam được định hướng trở thành không gian phát triển mới, bổ sung các chức năng công nghiệp, logistics và dịch vụ du lịch.

Vùng phía Nam có diện tích khoảng 7.502 ha, bao gồm một phần các phường Kỳ Lừa, Đông Kinh, Lương Văn Tri và một phần xã Chiến Thắng. Dân số dự báo đến năm 2045 khoảng 21.000 - 21.800 người. Khu vực này được định hướng phát triển đô thị sinh thái, dịch vụ du lịch và công nghiệp, đồng thời trở thành cửa ngõ phía Nam của khu kinh tế.

Một trong những trọng tâm là hình thành tổ hợp công nghiệp - cảng cạn - logistics, tăng cường kết nối với hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt và đầu mối giao thông tại ga Yên Trạch. Các chức năng kho bãi, trung chuyển container, kiểm định, hải quan, logistics, gia công, chế biến và dịch vụ hỗ trợ được định hướng phát triển đồng bộ. Bên cạnh đó, khu vực sẽ khai thác tiềm năng du lịch, nghỉ dưỡng và phát triển nông, lâm nghiệp gắn với bảo vệ cảnh quan tự nhiên.

Hạ tầng giao thông và môi trường đầu tư quyết định hiệu quả quy hoạch

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lạng Sơn Đinh Hữu Học nhấn mạnh, Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn có vị trí đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, là đầu mối giao thương đường bộ quan trọng giữa Việt Nam với Trung Quốc và các nước ASEAN.

Theo ông Đinh Hữu Học, sau hơn 15 năm triển khai Quy hoạch chung được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2010, bối cảnh phát triển, yêu cầu kết nối hạ tầng, tổ chức không gian kinh tế và xu hướng thương mại quốc tế đã có nhiều thay đổi. Vì vậy, việc điều chỉnh quy hoạch đến năm 2045 có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo lập không gian phát triển đồng bộ, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, đồng thời làm cơ sở cho công tác quản lý, thu hút đầu tư và huy động nguồn lực trong giai đoạn mới.

Lãnh đạo tỉnh Lạng Sơn khẳng định địa phương sẽ tập trung chỉ đạo triển khai quy hoạch đồng bộ, đúng định hướng; tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, công khai, minh bạch thủ tục và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, nhà đầu tư theo thẩm quyền. Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, tỉnh sẽ chủ động tổng hợp, báo cáo, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Cùng với công tác quản lý và cải thiện môi trường đầu tư, phát triển kết cấu hạ tầng giao thông được xác định là một trong những tiền đề quan trọng để mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối và nâng cao năng lực cạnh tranh của khu kinh tế. Tỉnh Lạng Sơn đang tập trung chỉ đạo, phấn đấu hoàn thành và đưa tuyến cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng vào khai thác trong quý IV/2026, đồng thời đẩy nhanh tiến độ tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh.

Đối với tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Đồng Đăng - Hà Nội, tỉnh tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành Trung ương trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện các nội dung liên quan. Việc thúc đẩy các tuyến giao thông đường bộ và đường sắt được kỳ vọng sẽ tăng khả năng kết nối giữa khu kinh tế với các trung tâm sản xuất, tiêu thụ hàng hóa, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho vận tải và hoạt động logistics.

Tuy nhiên, hạ tầng giao thông chỉ phát huy hiệu quả khi được kết nối đồng bộ với hệ thống cửa khẩu, cảng cạn, kho bãi và các dịch vụ hỗ trợ. Cùng với đó, tiến độ triển khai các dự án, khả năng huy động nguồn vốn và chất lượng phối hợp giữa các cơ quan quản lý sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc hiện thực hóa những mục tiêu đã đặt ra trong quy hoạch.

Tỉnh Lạng Sơn mong muốn cộng đồng doanh nghiệp, các nhà đầu tư tiếp tục quan tâm, đồng hành, đề xuất và triển khai những dự án có chất lượng, hiệu quả, phù hợp với quy hoạch và quy định pháp luật. Quan điểm được lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh là sự phát triển của doanh nghiệp gắn liền với sự phát triển của địa phương; thành công của doanh nghiệp góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, tăng nguồn thu ngân sách và thúc đẩy kinh tế - xã hội.

Hội nghị công bố Điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn đến năm 2045 đánh dấu bước quan trọng trong định hướng phát triển khu kinh tế ở giai đoạn mới. Với không gian quy hoạch rộng, các phân vùng chức năng được xác định rõ và định hướng tăng cường kết nối giao thông, thương mại, logistics, Lạng Sơn có thêm cơ sở để khai thác lợi thế cửa khẩu, mở rộng khả năng thu hút đầu tư và nâng cao vai trò trong mạng lưới giao thương khu vực.