Lạng Sơn quyết liệt đẩy tiến độ Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh

Ngày 21/7/2026, đồng chí Nguyễn Cảnh Toàn, Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn, đã kiểm tra tiến độ triển khai các dự án thuộc Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh. Sau khi kiểm tra thực tế tại hiện trường và nghe báo cáo của các đơn vị liên quan, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị tập trung cao độ, quyết liệt triển khai các nhiệm vụ được giao.

Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 865/QĐ-TTg ngày 17/8/2024. Đây là mô hình ứng dụng công nghệ số, tự động hóa và phương tiện vận chuyển tự hành trong hoạt động xuất nhập khẩu, hướng tới hiện đại hóa phương thức quản lý, vận hành cửa khẩu, nâng cao năng lực và hiệu suất thông quan, giảm thời gian, chi phí logistics, tạo thuận lợi cho thương mại và thúc đẩy xuất nhập khẩu qua địa bàn tỉnh.

Thời gian qua, Lạng Sơn đã chủ động triển khai Đề án; công tác phối hợp với phía Quảng Tây (Trung Quốc) được duy trì thường xuyên. Các nhiệm vụ liên quan đến quy hoạch, đầu tư hạ tầng, thu hút đầu tư ngoài ngân sách, công nghệ và chuẩn bị điều kiện vận hành cửa khẩu thông minh được tập trung thực hiện. Việc thử nghiệm phương tiện vận chuyển tự hành cũng đạt những kết quả bước đầu.

Đối với 3 dự án đầu tư công, dự án mở rộng đường chuyên dụng khu vực mốc 1119-1120, giai đoạn 1 đã hoàn thành và đưa vào sử dụng; giai đoạn 2 đang hoàn thiện, dự kiến hoàn thành trong tháng 7/2026. Dự án mở rộng đường chuyên dụng khu vực mốc 1088/2-1089 đang thi công các hạng mục cầu, đường, dự kiến hoàn thành trong quý II/2027. Dự án Nhà làm việc liên ngành tại khu vực mốc 1088/2-1089 đang được triển khai, dự kiến hoàn thành tháng 12/2026.

Với 2 dự án đầu tư ngoài ngân sách, tỉnh đã hoàn thành lựa chọn nhà đầu tư. Các nhà đầu tư đang hoàn thiện quy hoạch, báo cáo nghiên cứu khả thi, thủ tục đất đai và các điều kiện liên quan để triển khai thi công; đồng thời nghiên cứu, chuẩn bị hạ tầng số, logistics, công nghệ và phương thức vận hành cửa khẩu thông minh.

Tuy nhiên, tiến độ tổng thể của Đề án vẫn chậm so với yêu cầu. Một số công việc còn vướng mắc về giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật, thủ tục đầu tư, đất đai, bố trí vốn và hoàn thiện cơ sở pháp lý. Trong khi đó, tiến độ giữa các dự án đầu tư công và ngoài ngân sách có sự liên kết, phụ thuộc chặt chẽ, ảnh hưởng trực tiếp đến thời điểm đưa cửa khẩu thông minh vào vận hành.

Theo lộ trình được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, cơ sở hạ tầng phải hoàn thiện để chuyển sang vận hành thí điểm từ quý III/2026. Tuy nhiên, đến nay, tiến độ thực hiện chưa đáp ứng được yêu cầu này.

Tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, rút ngắn tiến độ

Để khẩn trương hoàn thiện đồng bộ hạ tầng và các điều kiện cần thiết, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương, chủ đầu tư, nhà đầu tư và các đơn vị liên quan chủ động xử lý ngay những khó khăn thuộc thẩm quyền; triển khai song song các phần việc đủ điều kiện, có giải pháp bù và rút ngắn tiến độ. Những nội dung vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo, đề xuất UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo.

Đối với dự án mở rộng đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa khu vực mốc 1119-1120, UBND xã Đồng Đăng và Chi nhánh Phát triển quỹ đất khu vực Cao Lộc được yêu cầu khẩn trương hoàn thành phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với vị trí bãi đổ thải bổ sung, tổ chức chi trả 100% kinh phí cho các hộ bị thu hồi đất, chậm nhất ngày 10/8/2026.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh được yêu cầu chỉ đạo nhà thầu huy động tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị, tăng mũi thi công, tăng ca, tăng kíp, phấn đấu hoàn thành toàn bộ dự án trước ngày 30/9/2026.

Với dự án mở rộng đường chuyên dụng khu vực mốc 1088/2-1089, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh phải rà soát tổng thể tiến độ, xác định rõ các hạng mục chậm và nguyên nhân; yêu cầu nhà thầu tăng cường nhân lực, máy móc, vật tư, tổ chức thi công 3 ca, 4 kíp để bù tiến độ. Công tác thi công phải đồng thời bảo đảm chất lượng, an toàn giao thông, an toàn lao động và vệ sinh môi trường.

UBND xã Hoàng Văn Thụ, Chi nhánh Phát triển quỹ đất khu vực Văn Lãng và Công ty Điện lực Lạng Sơn được yêu cầu tập trung xử lý dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng và di dời hệ thống điện, hoàn thành trong tháng 7/2026, không để ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Đối với dự án Nhà làm việc liên ngành tại đường chuyên dụng khu vực mốc 1088/2-1089, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh phải hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh thiết kế hạng mục kè đá, trình thẩm định trong tháng 7/2026; đồng thời tổ chức thi công đồng thời các hạng mục đủ điều kiện, huy động tối đa nguồn lực, bảo đảm công trình hoàn thành và đưa vào sử dụng trong tháng 12/2026.

Siết trách nhiệm với các dự án ngoài ngân sách

Đối với dự án ngoài ngân sách tại khu vực mốc 1088/2-1089, Công ty Cổ phần Vận tải thương mại Bảo Nguyên được đề nghị khẩn trương hoàn thiện các thủ tục đầu tư, thủ tục pháp lý thuộc trách nhiệm, đồng thời triển khai song song các phần việc đủ điều kiện.

Ban Quản lý Khu KTCK Đồng Đăng - Lạng Sơn có trách nhiệm thường xuyên theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn nhà đầu tư hoàn thiện thủ tục và triển khai dự án; phối hợp với các cơ quan liên quan để kịp thời tháo gỡ khó khăn. UBND xã Hoàng Văn Thụ và các cơ quan liên quan phải tập trung thực hiện giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục giao đất đối với phần diện tích mở rộng, không để ảnh hưởng tiến độ.

Tại khu vực mốc 1119-1120, Công ty Cổ phần Khu công nghiệp và Logistics Cảng nước sâu Quốc tế Lạch Huyện được yêu cầu tập trung nguồn lực, khẩn trương hoàn thiện điều chỉnh quy hoạch tổng mặt bằng, báo cáo nghiên cứu khả thi và các thủ tục pháp lý, chủ động triển khai đồng thời các công việc đủ điều kiện.

Đáng chú ý, UBND xã Đồng Đăng được giao phối hợp chặt chẽ với nhà đầu tư để tuyên truyền, vận động, hỗ trợ thỏa thuận với các hộ dân đối với 799 m² diện tích đất còn lại, hoàn thành trước ngày 5/8/2026. Sau khi hoàn tất thỏa thuận, địa phương phải khẩn trương thực hiện các thủ tục đất đai để giao đất, cho thuê đất theo quy định.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao hướng dẫn UBND xã Đồng Đăng rà soát, giải quyết dứt điểm kiến nghị của nhà đầu tư về chính sách ưu đãi tiền thuê đất theo thẩm quyền; trường hợp vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương và chủ đầu tư nghiêm túc thực hiện nhiệm vụ được giao, định kỳ hằng tháng báo cáo Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn để tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh.

Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn, cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo, được giao lập bảng theo dõi cụ thể từng dự án, nhiệm vụ, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp và thời hạn hoàn thành; thường xuyên kiểm tra, đôn đốc và kịp thời báo cáo những nhiệm vụ chậm hoặc có nguy cơ không hoàn thành.

Việc tỉnh Lạng Sơn chuyển sang cơ chế theo dõi tiến độ theo từng nhiệm vụ, từng mốc thời gian và gắn với trách nhiệm cụ thể cho thấy yêu cầu đẩy nhanh Đề án cửa khẩu thông minh đang được đặt ở mức cao hơn. Trong bối cảnh lộ trình vận hành thí điểm từ quý III/2026 đã cận kề, bài toán đặt ra không chỉ là hoàn thành từng dự án riêng lẻ, mà phải bảo đảm sự đồng bộ giữa hạ tầng, công nghệ, logistics và phương thức vận hành để cửa khẩu thông minh có thể hoạt động hiệu quả.