Trong bối cảnh Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang từng bước hình thành và được kỳ vọng trở thành đầu mối giao thông hàng không lớn của khu vực phía Nam, yêu cầu hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông kết nối ngày càng trở nên cấp thiết.
Tại buổi kiểm tra tiến độ các dự án giao thông trọng điểm khu vực phía đông TP.HCM ngày 9/3, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã đưa ra đề xuất mở rộng các trục giao thông huyết mạch, trong đó đáng chú ý là phương án nâng cấp hành lang Xa lộ Hà Nội - Quốc lộ 1 - Quốc lộ 51 lên quy mô 12 làn xe.
Theo đánh giá của Bộ trưởng, đây là tuyến vận tải then chốt kết nối trực tiếp trung tâm TP.HCM với sân bay Long Thành trong tương lai. Khi cảng hàng không quốc tế này đi vào khai thác, lưu lượng phương tiện di chuyển trên trục đường nói trên được dự báo sẽ tăng mạnh, tạo áp lực lớn lên hạ tầng giao thông hiện hữu. Vì vậy, việc sớm nghiên cứu mở rộng quy mô tuyến đường là cần thiết nhằm bảo đảm năng lực lưu thông cũng như hạn chế nguy cơ ùn tắc kéo dài.
Không chỉ tập trung vào trục giao thông kết nối sân bay, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cũng nhấn mạnh vai trò của tuyến Vành đai 3 trong mạng lưới giao thông vùng Đông Nam Bộ. Ông đề nghị TP.HCM cùng các địa phương liên quan dồn lực hoàn thành giai đoạn 1 của dự án ngay trong năm nay để sớm đưa công trình vào khai thác. Tuy nhiên, về lâu dài, tuyến đường này cần được nghiên cứu nâng cấp toàn bộ lên tiêu chuẩn cao tốc, thay vì duy trì quy mô hiện tại.
Một trong những điểm giao thông quan trọng trên tuyến Vành đai 3 là nút giao Tân Vạn, nơi kết nối nhiều trục đường lớn của khu vực phía đông TP.HCM. Theo Bộ trưởng, mật độ phương tiện tại khu vực này được dự báo có thể thuộc nhóm cao nhất cả nước trong thời gian tới. Do đó, việc hoàn thiện nút giao Tân Vạn không chỉ giúp giảm áp lực giao thông cục bộ mà còn góp phần đảm bảo sự thông suốt giữa các tuyến vành đai, đặc biệt là khi Vành đai 4 được triển khai trong tương lai.
Liên quan đến kế hoạch mở rộng tuyến kết nối phía đông, phương án đang được đề xuất là nâng cấp trục Xa lộ Hà Nội - Quốc lộ 1 - Quốc lộ 51 lên tổng cộng 12 làn xe. Trong đó, 10 làn dành cho phương tiện cơ giới và 2 làn hỗn hợp. Hiện nay, đoạn Quốc lộ 51 đi qua tỉnh Đồng Nai mới có 8 làn xe, được xem là chưa đáp ứng đủ nhu cầu vận tải trong tương lai khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động. Vì vậy, việc mở rộng tuyến đường này được xem là giải pháp quan trọng nhằm đồng bộ năng lực khai thác của toàn tuyến.
Về phía TP.HCM, chính quyền thành phố cũng đang nghiên cứu phương án nâng cấp tuyến Vành đai 3 theo quy hoạch hoàn chỉnh. Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường cho biết thành phố đang xem xét nâng quy mô tuyến đường từ 4 làn xe như giai đoạn hiện nay lên 8 làn xe trong tương lai. Tổng mức đầu tư sơ bộ cho kế hoạch này ước tính vào khoảng 60.000 tỷ đồng.
Một thuận lợi đáng kể là công tác giải phóng mặt bằng của dự án Vành đai 3 trước đây đã được thực hiện theo quy mô hoàn chỉnh. Nhờ vậy, khi triển khai giai đoạn nâng cấp, quá trình thi công sẽ giảm bớt nhiều khó khăn liên quan đến mặt bằng, đồng thời rút ngắn thời gian thực hiện dự án.
Song song với việc thúc đẩy các dự án trọng điểm, TP.HCM cũng đang phối hợp với các địa phương lân cận để giải quyết những vướng mắc còn tồn tại trên một số tuyến đường quan trọng. Chẳng hạn, đoạn Xa lộ Hà Nội đi qua địa bàn tỉnh Bình Dương đang được thành phố tìm giải pháp hoàn thiện theo hình thức BOT nhằm đồng bộ toàn tuyến. Bên cạnh đó, phương án bàn giao cầu Đồng Nai cho TP.HCM quản lý cũng đang được xem xét, qua đó giúp thống nhất đầu mối điều hành giao thông trên trục kinh tế quan trọng của khu vực.
Trong cùng ngày làm việc, đoàn công tác của Bộ Xây dựng cũng tiến hành khảo sát thực tế tại dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu. Hai dự án này được đánh giá là những mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông liên vùng, góp phần hình thành hệ thống kết nối đa phương thức đến sân bay Long Thành.
Việc đồng bộ hạ tầng giao thông không chỉ giúp giảm áp lực cho các tuyến đường hiện hữu mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển kinh tế của toàn vùng Đông Nam Bộ. Khi các tuyến cao tốc, vành đai và trục giao thông chính được nâng cấp đồng bộ, khả năng kết nối giữa TP.HCM với Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu và các địa phương lân cận sẽ được cải thiện đáng kể, tạo động lực thúc đẩy giao thương và phát triển đô thị trong giai đoạn tới.
