Hỗ trợ sinh kế thích ứng khí hậu tại Sơn La
Triển khai từ nay đến tháng 3/2029 tại các xã Mường Chanh và Muổi Nọi (tỉnh Sơn La), dự án MekongElevate “Thích ứng xanh và bền vững cho các cộng đồng dân tộc thiểu số” sẽ cung cấp các giải pháp nhằm tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu cho cộng đồng vùng cao – đặc biệt là phụ nữ dân tộc thiểu số, thanh niên, và người khuyết tật - qua đó đóng góp vào sự ổn định và thịnh vượng chung của tiểu vùng Mekong. Dự án do Chính phủ Australia tài trợ thông qua Chương trình Đối tác Mekong-Australia (MAP) và được thực hiện bởi CARE cùng các đối tác địa phương.
Phát biểu tại sự kiện khởi động dự án, bà Alice Clare Hawkins, Bí thư thứ 2 phụ trách Hợp tác Phát triển – Bộ Ngoại giao và Thương mại của Chính phủ Austrlia cho biết: “Quan hệ Đối tác Mekong - Australia hỗ trợ các giải pháp tại địa phương nhằm ứng phó với những thách thức chung của khu vực. Australia tự hào hợp tác cùng Việt Nam để thúc đẩy một tiểu vùng Mekong bao trùm và có khả năng chống chịu tốt hơn. Dự án MekongElevate giải quyết các ưu tiên chung về khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, bình đẳng giới và hòa nhập. Dự án sẽ đầu tư vào con người - đặc biệt là phụ nữ, người khuyết tật và các nhóm còn khó khăn - bằng cách trang bị cho họ kỹ năng và cơ hội để dẫn dắt và chủ động định hướng trong quá trình chuyển đổi xanh”.
Tăng quyền cho nhóm yếu thế
Trong suốt thời gian triển khai, dự án sẽ tập trung hỗ trợ phụ nữ, thanh niên và người khuyết tật thuộc cộng đồng dân tộc thiểu số trong ngành cà phê. Các hoạt động trọng tâm bao gồm thúc đẩy áp dụng các thực hành nông nghiệp thông minh thích ứng với khí hậu và các đổi mới sáng tạo khác, nhằm tăng cường hiệu quả các hoạt động sinh kế.
Song song với đó, mục tiêu then chốt tiếp theo là cải thiện việc tiếp cận các cơ chế an sinh và hỗ trợ tái thiết. Hoạt động này giúp đồng bào dân tộc thiểu số sớm ổn định cuộc sống, vượt qua những thiệt hại bất khả kháng từ các hiện tượng khí hậu khắc nghiệt. Đặc biệt, sáng kiến này còn chú trọng nâng cao vị thế và vai trò thủ lĩnh của phụ nữ, thanh niên cùng người khuyết tật tại địa phương trong các quyết sách về biến đổi khí hậu.
Phát biểu tại Lễ khởi động dự án, ông Nguyễn Thành Công, Phó chủ tịch UBND tỉnh Sơn La nhấn mạnh: “Với diện tích hơn 32.000 ha, Sơn La hiện là vùng trồng cà phê Arabica trọng điểm của cả nước, tuy nhiên ngành hàng này đang đối mặt với những thách thức lớn từ biến đổi khí hậu khắc nghiệt và yêu cầu ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn bền vững, truy xuất nguồn gốc từ thị trường quốc tế; do đó, tỉnh đang quyết liệt đẩy mạnh giải pháp tái canh bằng giống thích ứng, ứng dụng công nghệ chế biến sâu và chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh, phát thải thấp để nâng cao giá trị cạnh tranh và đảm bảo sinh kế lâu dài cho người dân”.
Trong bối cảnh khu vực tiểu vùng sông Mekong đang đối mặt với những tác động cực đoan của biến đổi khí hậu đe dọa trực tiếp đến an ninh lương thực và sự ổn định xã hội, dự án MekongElevate được triển khai với mục tiêu chiến lược là xây dựng một cộng đồng thích ứng và tự cường. Dự án tập trung thúc đẩy nền nông nghiệp thông minh thích ứng với khí hậu (CSA) thông qua việc chuyển giao kỹ thuật canh tác bền vững và đổi mới sáng tạo để bảo vệ sinh kế lâu dài cho người dân.
Song song với việc củng cố các hệ thống an sinh và cơ chế dự phòng rủi ro trước thiên tai, MekongElevate đặc biệt chú trọng đến tính bình đẳng và hòa nhập. Dự án cam kết thúc đẩy vai trò lãnh đạo, nâng cao tiếng nói của phụ nữ, thanh niên và người khuyết tật thuộc cộng đồng dân tộc thiểu số, đảm bảo họ trở thành những nhân tố then chốt trong quá trình quản trị và ra quyết định liên quan đến khí hậu từ cấp địa phương đến khu vực.
“Tại CARE, chúng tôi tin rằng các giải pháp bền vững ứng phó với khủng hoảng khí hậu phụ thuộc vào việc ai có cơ hội tham gia thực hiện. Phụ nữ, thanh niên, và người khuyết tật thường xuyên phải đối mặt với những rào cản, hạn chế họ tiếp cận cơ hội kinh tế và công tác chuẩn bị ứng phó thiên tai. Thông qua Dự án MekongElevate, chúng tôi đồng hành cùng cộng đồng để giảm thiểu các rào cản này, tăng cường kỹ năng thực tiễn và cải thiện khả năng tiếp cận nguồn lực, đảm bảo quá trình chuyển đổi xanh trở nên bao trùm hơn và không ai bị bỏ lại phía sau,” bà Vương Thái Nga, Giám đốc Chương trình CARE tại Việt Nam chia sẻ tại sự kiện.
