[Infographic] Từ giữa tháng 5, nhiều vi phạm về BHYT sẽ bị xử phạt nặng tới 70 triệu đồng

Từ ngày 15/5, Nghị định 90/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, bổ sung nhiều mức xử phạt nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm bảo hiểm y tế. Đáng chú ý, mức phạt cao nhất có thể lên tới 70 triệu đồng đối với hành vi trốn đóng, chậm đóng hoặc kê khai thiếu người tham gia BHYT.

Kể từ ngày 15/5, Nghị định 90/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế sẽ chính thức có hiệu lực, trong đó bổ sung nhiều quy định siết chặt các hành vi vi phạm liên quan đến bảo hiểm y tế (BHYT). Đáng chú ý, mức xử phạt đối với một số hành vi trốn đóng, chậm đóng hoặc sử dụng sai quy định thẻ BHYT có thể lên tới 70 triệu đồng.

Theo quy định mới, người sử dụng lao động không lập danh sách hoặc lập thiếu người tham gia BHYT trong thời hạn quy định sẽ bị xử phạt từ 1 đến 35 triệu đồng tùy mức độ vi phạm. Trường hợp doanh nghiệp chậm đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền BHYT sau thời hạn quy định cũng bị áp dụng mức phạt từ 500.000 đồng đến 35 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, đơn vị vi phạm còn buộc phải đóng đủ số tiền thiếu và thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Nghị định cũng quy định rõ chế tài đối với hành vi trốn đóng BHYT nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Cá nhân thuộc diện bắt buộc tham gia nhưng không tham gia BHYT có thể bị phạt từ 300.000 đến 500.000 đồng. Trong khi đó, doanh nghiệp không kê khai đầy đủ lao động tham gia BHYT sau 60 ngày kể từ thời hạn quy định sẽ bị xử phạt theo số lượng lao động vi phạm.

Cụ thể, mức phạt dao động từ 2 đến 4 triệu đồng nếu vi phạm dưới 10 lao động, tăng dần theo quy mô vi phạm và có thể lên tới 50-70 triệu đồng nếu số lao động bị bỏ sót từ 1.000 người trở lên. Đây được xem là mức xử phạt mạnh tay nhằm hạn chế tình trạng né tránh nghĩa vụ đóng BHYT cho người lao động.

Bên cạnh đó, hành vi đăng ký mức lương đóng BHYT thấp hơn quy định hoặc cố tình đóng thiếu số tiền phải đóng cũng bị xử phạt nghiêm khắc. Tùy giá trị vi phạm, mức phạt có thể từ 1 triệu đến 45 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp còn phải nộp đủ số tiền trốn đóng, hoàn trả thiệt hại cho người tham gia BHYT nếu có, nộp lại khoản lợi bất hợp pháp và chịu thêm lãi suất 0,03% mỗi ngày trên số tiền chậm hoặc thiếu đóng.

Không chỉ doanh nghiệp, người dân sử dụng sai quy định thẻ BHYT cũng bị xử phạt. Hành vi cho người khác mượn thẻ hoặc dùng thẻ của người khác để khám chữa bệnh có thể bị phạt từ 1 đến 2 triệu đồng nếu chưa gây thiệt hại cho quỹ BHYT. Trường hợp chiếm đoạt tiền BHYT hoặc gây thiệt hại cho quỹ, mức phạt tăng lên từ 3 đến 5 triệu đồng, đồng thời phải hoàn trả toàn bộ số tiền vi phạm.