[Infographic] Siết chặt xử phạt vi phạm BHYT từ 15/5: Mượn thẻ có thể bị phạt tới 5 triệu đồng

Từ ngày 15/5, các hành vi vi phạm liên quan đến bảo hiểm y tế sẽ bị xử lý nghiêm hơn theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP mới được Chính phủ ban hành. Quy định mới được đánh giá là bước siết chặt quản lý nhằm hạn chế tình trạng trục lợi quỹ bảo hiểm y tế vốn diễn ra trong thời gian qua tại nhiều địa phương.

Theo nghị định, cá nhân và tổ chức không đóng, chậm đóng hoặc cố tình trốn đóng bảo hiểm y tế cho người lao động sẽ đối mặt mức phạt cao hơn trước. Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, số tiền xử phạt có thể lên tới 70 triệu đồng đối với các trường hợp kéo dài hoặc ảnh hưởng đến nhiều lao động. Không chỉ dừng ở tiền phạt hành chính, đơn vị vi phạm còn phải truy nộp toàn bộ số tiền bảo hiểm y tế chưa đóng hoặc đóng thiếu, đồng thời thanh toán thêm khoản lãi phát sinh theo quy định.

Bên cạnh việc xử lý doanh nghiệp chây ì nghĩa vụ đóng bảo hiểm, nghị định mới cũng tăng chế tài đối với các hành vi sử dụng thẻ bảo hiểm y tế sai quy định. Người cho mượn thẻ hoặc dùng thẻ của người khác để khám chữa bệnh có thể bị xử phạt từ 3 đến 5 triệu đồng. Trước đây, hành vi này chủ yếu bị nhắc nhở hoặc xử lý nhẹ nên vẫn xuất hiện khá phổ biến, gây thất thoát quỹ bảo hiểm và ảnh hưởng quyền lợi của người tham gia đúng quy định.

Không chỉ người sử dụng thẻ sai mục đích bị xử lý, các cơ sở y tế có hành vi tiếp tay cho việc trục lợi quỹ bảo hiểm cũng sẽ chịu chế tài nghiêm khắc. Nghị định quy định xử phạt đối với các hành vi lập khống hồ sơ bệnh án, kê thêm thuốc không cần thiết, chỉ định dịch vụ kỹ thuật sai thực tế hoặc xác nhận không đúng tình trạng bệnh để thanh toán bảo hiểm y tế.

Trong những trường hợp nghiêm trọng, cá nhân hành nghề y có thể bị tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề trong thời hạn nhất định. Với các cơ sở khám chữa bệnh vi phạm nặng, cơ quan chức năng có thể áp dụng biện pháp đình chỉ hoạt động hoặc yêu cầu hoàn trả toàn bộ khoản tiền đã thanh toán sai từ quỹ bảo hiểm y tế.

Theo Chính phủ, việc tăng mức xử phạt lần này nhằm nâng cao tính răn đe, bảo đảm công bằng cho người tham gia bảo hiểm và hạn chế tình trạng gian lận trong lĩnh vực y tế. Ngoài bảo hiểm y tế, Nghị định 90/2026/NĐ-CP còn bổ sung nhiều quy định xử phạt mới liên quan đến khám chữa bệnh, dược phẩm, mỹ phẩm, an toàn thực phẩm và y tế dự phòng.