Hơn 300.000 tỷ đồng được rút khỏi kênh OMO, hỗ trợ thanh khoản thu hẹp rõ rệt
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang tiếp tục thu hẹp quy mô hỗ trợ vốn ngắn hạn cho hệ thống ngân hàng thông qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO). Chỉ riêng trong tuần giao dịch từ ngày 13 đến 17/7, cơ quan điều hành đã hút ròng khoảng 21.260 tỷ đồng, đánh dấu tuần thứ hai liên tiếp rút bớt thanh khoản khỏi hệ thống.
Trong tuần, NHNN giảm quy mô chào thầu trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá xuống còn 17.000 tỷ đồng, trong khi vẫn giữ nguyên lãi suất ở mức 4,5%/năm. Các tổ chức tín dụng chỉ vay mới 8.090 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với lượng vốn đáo hạn lên tới 29.350 tỷ đồng. Song song với đó, nhà điều hành cũng không phát hành tín phiếu.
Việc lượng vốn đáo hạn vượt xa quy mô giải ngân mới khiến trạng thái hút ròng tiếp tục được duy trì. Đây cũng là xu hướng đã kéo dài trong nhiều tháng qua khi NHNN từng bước giảm bớt lượng tiền hỗ trợ thị trường sau giai đoạn bơm thanh khoản mạnh đầu năm.
Nếu tính từ đầu tháng 2 đến nay, tổng lượng vốn được rút ròng qua kênh OMO đã vượt 300.000 tỷ đồng. Quy mô cho vay lưu hành trên kênh này cũng giảm mạnh từ mức gần 490.000 tỷ đồng hồi đầu tháng 2 xuống còn khoảng 186.560 tỷ đồng, phản ánh sự thay đổi trong định hướng điều hành khi áp lực thanh khoản không còn ở mức cao như trước.
Theo phân tích của Chứng khoán Rồng Việt, việc quy mô OMO liên tục thu hẹp xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Một số ngân hàng đã gần sử dụng hết hạn mức cầm cố tài sản để tiếp cận nguồn vốn từ NHNN, trong khi khả năng vay tín chấp vẫn chịu ràng buộc bởi các quy định an toàn vốn.
Ngoài ra, lợi suất đầu tư trái phiếu Chính phủ không còn hấp dẫn khi xuất hiện tình trạng "carry âm", khiến nhiều ngân hàng thương mại giảm tỷ trọng nắm giữ trái phiếu. Điều này đồng nghĩa với việc nguồn tài sản đủ điều kiện tham gia các giao dịch OMO cũng bị thu hẹp đáng kể.
Lãi suất liên ngân hàng giảm nhiệt, NHNN tiếp tục ưu tiên cân đối nguồn vốn
Diễn biến trên thị trường tiền tệ cho thấy thanh khoản của hệ thống ngân hàng đã ổn định hơn đáng kể so với giai đoạn cuối năm 2025 và đầu năm 2026. Trong tuần từ ngày 6 đến 10/7, lãi suất liên ngân hàng bằng đồng Việt Nam đồng loạt giảm ở hầu hết các kỳ hạn. Đến cuối phiên ngày 10/7, lãi suất qua đêm giảm xuống còn 4,30%/năm, thấp hơn 1,4 điểm phần trăm so với cuối tuần trước. Kỳ hạn một tuần lùi về 5%/năm, kỳ hạn hai tuần còn 5,85%/năm và kỳ hạn một tháng giảm xuống 7,15%/năm.
Đến ngày 16/7, mặt bằng lãi suất tiếp tục đi xuống khi lãi suất qua đêm còn khoảng 4,11%/năm và kỳ hạn một tuần ở mức 4,69%/năm. Trong khi đó, các kỳ hạn dài hơn như hai tuần, một tháng và ba tháng vẫn duy trì ở mức tương đối cao, lần lượt khoảng 5,59%, 7,27% và 8%/năm.
Việc NHNN tiếp tục hút ròng trong bối cảnh lãi suất liên ngân hàng giảm cho thấy cơ quan điều hành đang theo đuổi chiến lược điều tiết linh hoạt, vừa kiểm soát lượng tiền lưu thông, vừa tránh tạo cú sốc về thanh khoản đối với hệ thống ngân hàng.
Trước đó, từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026, khi lãi suất liên ngân hàng có thời điểm tăng vọt lên khoảng 17%/năm, NHNN đã liên tục mở rộng quy mô hỗ trợ vốn qua OMO. Cùng với đó, cơ quan điều hành còn triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 21 ngày (SWAP USD/VND) nhằm bổ sung thanh khoản cho các tổ chức tín dụng.
Tại buổi họp báo về kết quả điều hành 6 tháng đầu năm, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, cho biết khó khăn lớn nhất của hệ thống ngân hàng hiện nay không nằm ở thanh khoản mà là bài toán cân đối nguồn vốn.
Theo ông Phạm Chí Quang, bình quân giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng tín dụng luôn cao hơn tốc độ tăng trưởng huy động vốn khoảng 3,8 điểm phần trăm. Riêng đến ngày 15/6/2026, tín dụng tăng khoảng 6,38%, trong khi huy động vốn mới tăng khoảng 4,3%, tức vẫn thấp hơn gần 2 điểm phần trăm.
Ông Phạm Chí Quang nhận định điều này cho thấy hệ thống ngân hàng vẫn đảm bảo khả năng đáp ứng nhu cầu thanh toán của nền kinh tế. Tuy nhiên, việc tín dụng duy trì tốc độ tăng nhanh hơn huy động vốn trong thời gian dài sẽ làm gia tăng áp lực cân đối nguồn vốn, nhất là khi nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế tiếp tục mở rộng.
Theo lãnh đạo NHNN, thời gian tới cơ quan điều hành sẽ tiếp tục sử dụng linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ, đặc biệt là nghiệp vụ thị trường mở, nhằm hỗ trợ thanh khoản kịp thời cho các tổ chức tín dụng khi cần thiết. Đồng thời, NHNN sẽ điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, lạm phát và mục tiêu chính sách tiền tệ; theo dõi sát biến động quốc tế để điều hành tỷ giá linh hoạt, phối hợp đồng bộ các công cụ nhằm ổn định thị trường ngoại hối, kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
