Nhằm đánh giá hiệu quả kinh tế của việc chuyển đổi các đối tượng nuôi thủy sản kém hiệu quả sang những đối tượng có giá trị kinh tế cao hơn, đồng thời chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật đến người dân, năm 2025, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nghệ An đã xây dựng thành công mô hình “Nuôi cá mú trân châu trong ao đất”.
Để triển khai mô hình đạt hiệu quả, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nghệ An đã phối hợp với UBND các phường, xã tổ chức họp dân công khai, dân chủ nhằm lựa chọn địa điểm và hộ tham gia đảm bảo các tiêu chí như: chủ hộ trực tiếp sản xuất, có năng lực, có điều kiện đối ứng, đầy đủ cơ sở vật chất và cam kết thực hiện đúng quy trình kỹ thuật.
Sau khi thống nhất, Trung tâm Khuyến nông Nghệ An đã lựa chọn hộ ông Nguyễn Văn Tự (trú tại xã Quỳnh Lộc, thị xã Hoàng Mai cũ, nay là phường Tân Mai, tỉnh Nghệ An) để triển khai mô hình. Ông Tự là hộ có nhiều năm kinh nghiệm nuôi thủy sản mặn lợ như cá chim vây vàng, cá vược, tôm thẻ chân trắng…, tuy nhiên hiệu quả kinh tế chưa cao.
Chia sẻ về những khó khăn trước đây, ông Tự cho biết: “Tôm nuôi thường xảy ra dịch bệnh; một số loài cá sử dụng cá tạp làm thức ăn nên khó kiểm soát lượng thức ăn, dễ gây ô nhiễm môi trường ao nuôi, cá hay bị nhiễm bệnh. Nguồn cá tạp không ổn định, giá tăng cao, đặc biệt vào mùa mưa bão gần như không có, gây nhiều khó khăn trong sản xuất.”
Tham gia mô hình, hộ dân được hỗ trợ 50% chi phí con giống, 50% thức ăn, thuốc và hóa chất. Con giống là cá mú lai (trân châu) có nguồn gốc rõ ràng, được ương nuôi tại cơ sở đủ điều kiện sản xuất. Thức ăn sử dụng là thức ăn công nghiệp có hàm lượng đạm 45%, đảm bảo chất lượng và thời hạn sử dụng.
Trong quá trình thực hiện, mô hình gặp không ít khó khăn do thời điểm triển khai trùng với giai đoạn giao mùa, thời tiết diễn biến bất thường, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cá. Tuy nhiên, nhờ sự chỉ đạo sát sao của cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông tỉnh và việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật của hộ nuôi, từ khâu cải tạo ao, chăm sóc, quản lý đến phòng bệnh cho cá, mô hình đã đạt kết quả khả quan.
Sau 10 tháng nuôi, với 2.500 con giống thả ban đầu, tỷ lệ sống đạt 60%, trọng lượng bình quân đạt 1 kg/con, sản lượng thu hoạch đạt 1.500 kg. Với giá bán bình quân 200.000 đồng/kg, tổng doanh thu đạt khoảng 300 triệu đồng, lợi nhuận sau khi trừ chi phí đạt trên 80 triệu đồng.
Theo ông Tự, so với các đối tượng nuôi trước đây, cá mú trân châu sử dụng hoàn toàn thức ăn công nghiệp nên cá sinh trưởng nhanh, kích cỡ đồng đều, môi trường ao nuôi sạch hơn, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Ông cũng chia sẻ một số kinh nghiệm kỹ thuật quan trọng như: đảm bảo nguồn nước sạch, cải tạo ao đúng quy trình, sử dụng chế phẩm sinh học thường xuyên, lựa chọn con giống khỏe mạnh, bổ sung vitamin và khoáng chất để tăng sức đề kháng cho cá.
Ông Nguyễn Huy Tài, Phó Chủ tịch UBND xã Quỳnh Lộc (cũ), đánh giá: “Nuôi cá mú lai là mô hình mới nhưng cho hiệu quả cao hơn nhiều so với một số đối tượng nuôi truyền thống như cá mú đen, cá vược, cá chim vây vàng. Người nuôi chủ động được con giống, thức ăn, thời gian nuôi ngắn, hiệu quả kinh tế cao. Đây là mô hình có tiềm năng nhân rộng.”
Thành công của mô hình không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho hộ nuôi mà còn mở ra hướng đi mới, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế thủy sản tại địa phương. Kết quả bước đầu cho thấy, cá mú lai (trân châu) là đối tượng nuôi phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, môi trường vùng nuôi Nghệ An, có khả năng phát triển ổn định, bền vững và hoàn toàn có thể nhân rộng trong thời gian tới./.
