Hành động nhỏ – Nhận thức lớn: Khi người trẻ TP.HCM chọn bước lên thay vì đứng ngoài

Trong không khí sôi nổi nhưng cũng đầy suy tư, Hoa hậu Môi trường Thế giới Nguyễn Thanh Hà đã mang đến những chia sẻ thẳng thắn, gợi mở nhiều suy nghĩ về vai trò và trách nhiệm của thế hệ trẻ trước các thách thức môi trường ngày càng rõ nét.

Mở đầu phần chia sẻ, Nguyễn Thanh Hà không nhắc đến những thành tích hay danh hiệu quốc tế, mà lựa chọn kể về một bước ngoặt mang tính cá nhân. Cô cho biết điều thay đổi lớn nhất trong hành trình của mình không phải là thời điểm đăng quang, mà là khi nhận ra rằng sự quan tâm đơn thuần là chưa đủ.

“Bước ngoặt lớn nhất không phải là khi tôi đạt danh hiệu, mà là khi tôi nhận ra rằng: quan tâm là chưa đủ”, cô chia sẻ.

Thông điệp ấy chạm đến tâm lý chung của nhiều bạn trẻ – những người có ý thức về vấn đề môi trường, song chưa tìm được cách hành động một cách hệ thống và bền vững. Qua những chuyến đi thực địa, tận mắt chứng kiến tình trạng ô nhiễm nguồn nước, rác thải nhựa và những tác động trực tiếp đến đời sống người dân, cô nhận ra một thực tế rằng nếu không có người đứng ra tổ chức, dẫn dắt và kết nối, mọi sự quan tâm sẽ mãi chỉ dừng lại ở ý định.

Chính từ những trải nghiệm đó, tư duy của cô đã chuyển dịch từ “quan tâm” sang “cam kết”, từ vai trò người quan sát trở thành người chủ động hành động và kết nối cộng đồng. Theo cô, sự thay đổi bền vững luôn bắt đầu từ những quyết định cụ thể và sự dấn thân thực sự.

Một trong những nội dung cốt lõi của chương trình là mô hình “thủ lĩnh xanh” – khái niệm chỉ những người trẻ có khả năng khởi xướng và dẫn dắt các sáng kiến môi trường trong phạm vi trường học, địa phương hoặc cộng đồng. Theo Nguyễn Thanh Hà, điểm chung của nhiều mô hình thành công trên thế giới không nằm ở quy mô lớn ngay từ đầu, mà ở khả năng duy trì lâu dài và nhân rộng tác động. Đó có thể là một nhóm tái chế rác trong khu dân cư, một chương trình giáo dục môi trường trong trường học, hay một dự án khởi nghiệp giải quyết một vấn đề cụ thể tại địa phương. Điều quan trọng không phải là bắt đầu hoành tráng, mà là duy trì được sự bền bỉ và tạo ra giá trị thực tế.

Từ thực tiễn quan sát và tham gia các hoạt động cộng đồng, cô đưa ra ba nguyên tắc mang tính định hướng cho sinh viên TP.HCM. Thứ nhất, hãy bắt đầu từ những vấn đề gần gũi, thiết thực thay vì theo đuổi những ý tưởng quá lớn nhưng thiếu nền tảng thực hiện. Thứ hai, xây dựng hệ sinh thái hành động thay vì những hoạt động đơn lẻ, tức là có sự phối hợp, phân công và kế hoạch dài hạn. Thứ ba, đo lường tác động cụ thể thay vì chỉ dừng lại ở truyền thông hình ảnh.

Cách tiếp cận này cho thấy môi trường không chỉ là câu chuyện của cảm xúc, mà còn là bài toán về quản trị, dữ liệu và trách nhiệm dài hạn.

Khi đề cập đến vai trò của thế hệ trẻ Việt Nam trong 5 năm tới, Nguyễn Thanh Hà nhấn mạnh một thông điệp rõ ràng: “Thế hệ trẻ không được phép thờ ơ.” Theo cô, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực đô thị hóa ngày càng gia tăng, sự thờ ơ đồng nghĩa với việc bỏ lỡ cơ hội tạo ra thay đổi.

Ba định hướng được cô nhấn mạnh gồm: có quan điểm rõ ràng trước các vấn đề môi trường và xã hội; sẵn sàng hành động, dù bắt đầu từ những việc nhỏ nhất; và không ngừng học hỏi trong lĩnh vực phát triển bền vững – một lĩnh vực đòi hỏi kiến thức sâu, tư duy liên ngành và tầm nhìn dài hạn. Đây được xem như một chuẩn mực mới cho vai trò của Gen Z trong xã hội hiện đại.

Ở phần kết thúc, câu nói của Nguyễn Thanh Hà trở thành điểm nhấn xuyên suốt chương trình: “Thế giới không cần thêm những người hiểu vấn đề. Thế giới cần những người dám hành động.”

Thông điệp “Hành động nhỏ – Nhận thức lớn” vì thế không chỉ là tên gọi của workshop, mà dần được định hình như một triết lý sống. Một hành động nhỏ – tiết kiệm nước, giảm rác thải nhựa, thay đổi thói quen tiêu dùng – nếu được duy trì đều đặn và lan tỏa rộng rãi, có thể góp phần tạo nên những thay đổi mang tính hệ thống.

Song, Workshop khép lại bằng nghi thức “gieo mầm xanh”, các đại biểu và sinh viên cùng trồng cây như một biểu tượng cho cam kết hành động. Hơn nữa, ý nghĩa sâu xa của chương trình không nằm ở nghi thức, mà ở sự chuyển biến trong nhận thức và tinh thần trách nhiệm của mỗi người tham dự.

Trong bối cảnh TP.HCM đang phát triển nhanh, đi cùng với đó là những thách thức môi trường ngày càng hiện hữu, thế hệ sinh viên không còn lựa chọn đứng ngoài. Họ được kỳ vọng trở thành những “thủ lĩnh xanh” của cộng đồng – những người không chỉ lên tiếng, mà còn chủ động bắt tay vào làm. Như lời khẳng định của Nguyễn Thanh Hà, tương lai không thuộc về những người chờ đợi. Tương lai thuộc về những ai dám bắt đầu, dù chỉ từ một hành động rất nhỏ hôm nay.