Khi những ngày cuối cùng của năm cũ dần khép lại, nhiều gia đình bắt đầu quan tâm đến việc chọn ngày, chọn giờ làm lễ tất niên với mong muốn đón năm Bính Ngọ 2026 trong bình an và thuận lợi. Đây không chỉ là một nghi thức mang màu sắc tâm linh mà còn là dịp sum vầy, đánh dấu thời khắc chuyển giao giữa hai năm âm lịch.
Theo phong tục lâu đời, lễ tất niên thường được tiến hành khi công việc dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa và sắm sửa Tết đã cơ bản hoàn tất. Thời điểm này, các thành viên trong gia đình có điều kiện quây quần đông đủ, cùng nhau thắp nén hương tạ ơn trời đất, thần linh và tổ tiên đã phù hộ suốt một năm qua. Đồng thời, nghi lễ cũng mang ý nghĩa tiễn năm cũ, mở ra chặng đường mới với kỳ vọng hanh thông, sung túc.
Về thời điểm thực hiện, dân gian từ lâu duy trì lệ cúng tất niên vào ngày 29 hoặc 30 tháng Chạp âm lịch. Tuy nhiên, năm nay không có ngày 30 Tết, do đó nhiều gia đình sẽ lựa chọn tiến hành nghi lễ vào ngày 28 hoặc 29 tháng Chạp. Đây được xem là khoảng thời gian phù hợp để hoàn tất các nghi thức cuối năm trước khi bước sang giao thừa.
Căn cứ theo “Lịch âm dương cát tường năm Bính Ngọ 2026” do Nhà xuất bản Hồng Đức phát hành, một số ngày và khung giờ được đánh giá thuận lợi cho lễ tất niên năm nay. Trong đó, ngày 29 tháng Chạp, tức ngày 16/2/2026 dương lịch, được xem là thời điểm đẹp nhất. Ngày này thuộc ngày Tân Dậu, có nhiều khung giờ cát lợi như giờ Thìn (7h - 9h), giờ Tỵ (9h - 11h), giờ Thân (15h - 17h) và giờ Dậu (17h - 19h). Đặc biệt, giờ Tỵ từ 9h đến 11h được coi là giờ hoàng đạo, mang ý nghĩa hanh thông, cát lành, thích hợp để dâng hương.
Ngoài ngày 29 tháng Chạp, các gia đình cũng có thể tham khảo những thời điểm khác. Ngày 28 tháng Chạp (15/2/2026 dương lịch) có hai khung giờ phù hợp là giờ Thìn (7h - 9h) và giờ Tỵ (9h - 11h). Trước đó, ngày 27 tháng Chạp (14/2/2026 dương lịch) có giờ Tỵ (9h - 11h) và giờ Thân (15h - 17h). Sớm hơn nữa, ngày 26 tháng Chạp (13/2/2026 dương lịch) có thể tiến hành vào giờ Thìn (7h - 9h), giờ Ngọ (11h - 13h) hoặc giờ Mùi (13h - 15h). Tùy điều kiện công việc và sự thuận tiện của gia đình, việc linh hoạt lựa chọn ngày giờ vẫn được nhiều người áp dụng.
Bên cạnh yếu tố thời điểm, mâm lễ tất niên cũng được các gia đình chuẩn bị chu đáo. Theo sách “Thờ cúng cổ truyền Việt Nam - nghi lễ và thực hành nghi lễ”, mâm cúng có thể là cỗ chay, cỗ mặn hoặc kết hợp cả hai, tùy quan niệm và hoàn cảnh mỗi nhà. Có gia đình bày biện giản dị nhưng ấm cúng, song cũng có nơi chuẩn bị cầu kỳ với đầy đủ món truyền thống của ngày Tết.
Dù lựa chọn hình thức nào, theo quan niệm truyền thống, mâm cúng vẫn cần có một bát cơm đầy được úp lồng và bốn bát cơm xới vừa phải. Chi tiết tưởng chừng nhỏ này lại thể hiện sự đủ đầy, trang nghiêm và lòng thành kính trong nghi thức khép lại năm cũ.
Trong nhịp sống hiện đại, việc chọn ngày giờ đẹp phần nhiều mang tính tham khảo về mặt văn hóa và tâm linh. Điều quan trọng hơn cả vẫn là sự chuẩn bị tươm tất, không khí sum họp và tinh thần hướng về cội nguồn. Lễ tất niên vì thế không chỉ là một nghi thức, mà còn là sợi dây gắn kết các thế hệ trong gia đình, giúp mỗi người thêm trân trọng những giá trị truyền thống khi bước sang năm mới Bính Ngọ 2026.
