ESG trở thành một phần năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt

Với doanh nghiệp Việt Nam, chuyển đổi xanh đang bước sang giai đoạn mới khi các yêu cầu về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) ngày càng gắn trực tiếp với hoạt động kinh doanh. Trong quá trình này, kinh tế tuần hoàn đang mở ra hướng tiếp cận giúp doanh nghiệp sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm lãng phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Phát biểu tại Hội thảo “Chuyển đổi xanh, ESG và năng suất - Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam” sáng 13/8, TS. Trần Hậu Ngọc, Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, Giám đốc APO Việt Nam, cho biết ESG và chuyển đổi xanh không còn là vấn đề riêng của các tập đoàn đa quốc gia. Những yêu cầu từ thị trường quốc tế, nhà đầu tư, khách hàng và chuỗi cung ứng toàn cầu đang ngày càng tác động trực tiếp đến doanh nghiệp ở nhiều quy mô.

“Việc đáp ứng các yêu cầu về phát triển bền vững có thể đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư nguồn lực, nâng cao năng lực và điều chỉnh phương thức quản trị. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp có thể sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực, giảm thiểu lãng phí, tăng cường năng lực quản trị và tận dụng tốt hơn dữ liệu thì những thay đổi này không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu của thị trường mà còn góp phần trực tiếp nâng cao năng suất, khả năng thích ứng và năng lực cạnh tranh trong dài hạn” - TS. Trần Hậu Ngọc nhấn mạnh.

Theo ông, ESG không nên được nhìn nhận đơn thuần là yêu cầu về báo cáo hay tuân thủ mà cần gắn với quá trình cải thiện năng suất, tạo ra những kết quả thực chất trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp chuyển từ tư duy đáp ứng yêu cầu sang chủ động tìm kiếm giá trị từ quá trình chuyển đổi xanh.

Ở góc độ thị trường, bà Yulia Dobrolyubova, thành viên hợp danh, Trưởng bộ phận Bền vững doanh nghiệp và Biến đổi khí hậu khu vực Châu Á, ERM, cho rằng các yêu cầu ESG đang chuyển nhanh từ những cam kết mang tính tự nguyện thành các tiêu chí ngày càng có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận thị trường, nguồn vốn và chuỗi cung ứng.

“Với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là những doanh nghiệp tham gia thị trường quốc tế, ESG vì thế không còn đơn thuần là câu chuyện lập báo cáo mà đang trở thành một phần của hoạt động quản trị và năng lực cạnh tranh”, bà Yulia Dobrolyubova nhận định.

Theo bà, ESG cần được đưa ra khỏi phạm vi của những báo cáo định kỳ để đi vào các quyết định quản trị và hoạt động hằng ngày. Chiến lược ESG cần bắt đầu từ tầm nhìn, mục tiêu tổng thể, xác định các vấn đề trọng yếu, thiết lập cơ chế quản trị, chỉ số đánh giá và hệ thống theo dõi, trước khi chuyển thành các kế hoạch hành động cụ thể.

Trong quá trình đó, kinh tế tuần hoàn có thể trở thành một hướng triển khai thiết thực, gắn yêu cầu ESG với hiệu quả sử dụng tài nguyên. Thay vì chỉ tập trung vào giảm tác động môi trường, doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những bài toán cụ thể như sử dụng nguyên vật liệu, năng lượng, nước và xử lý chất thải.

Ngoài ra, TS. Thantip Punmatharith, Giám đốc điều hành và chuyên gia ESG của Công ty TNHH Get Solutions Thailand, cho rằng các yêu cầu về ESG đang tạo ra cả sức ép lẫn động lực để doanh nghiệp nâng cao khả năng chống chịu và năng lực cạnh tranh. Trong đó, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả là những động lực quan trọng từ bên trong doanh nghiệp.

Theo TS. Thantip Punmatharith, kinh tế tuần hoàn xác định định hướng, còn năng suất xanh tạo ra con đường triển khai thực tế thông qua sử dụng hiệu quả năng lượng, nước và nguyên vật liệu; cải tiến quy trình; ngăn ngừa chất thải; đồng thời tái sử dụng, sửa chữa, tái sản xuất và tái chế.

Cách tiếp cận này đặt toàn bộ chuỗi cung ứng vào cùng một bài toán, từ logistics đầu vào, thiết kế sản phẩm, sản xuất, logistics đầu ra đến tiêu dùng và xử lý phần giá trị thất thoát dưới dạng chất thải. Các giải pháp có thể bắt đầu từ nguồn cung tuần hoàn, mua sắm bền vững, thiết kế sinh thái, nâng cao hiệu quả tài nguyên, logistics xanh và công nghệ thông minh.

Đáng chú ý, tái sản xuất sản phẩm có thể sử dụng ít hơn 50-80% năng lượng và nguyên liệu so với sản xuất sản phẩm từ nguyên liệu nguyên sinh. Chất thải công nghiệp cũng có thể được chuyển thành nguyên liệu mới, qua đó giảm chi phí xử lý, hạn chế chôn lấp và tăng khả năng chủ động về nguồn nguyên liệu.

Từ đó, chuyển đổi xanh không nhất thiết phải bắt đầu bằng những khoản đầu tư lớn. Với nhiều doanh nghiệp, dư địa có thể nằm ngay trong hoạt động hiện hữu, từ nhận diện nguồn lực đang bị lãng phí đến tối ưu quy trình và đưa các dòng vật chất quay trở lại chu trình sản xuất.

Khi ESG được kết nối với năng suất xanh và kinh tế tuần hoàn, mục tiêu giảm tác động môi trường có thể song hành với hiệu quả kinh doanh. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp từng bước hình thành mô hình tăng trưởng tiết kiệm tài nguyên, giảm lãng phí và có sức cạnh tranh bền vững hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu./.