Đề xuất mới của Bộ Tài chính mở đường cho hơn 13 triệu nhà đầu tư giao dịch thuận tiện hơn

Làn sóng nhà đầu tư mới tiếp tục đổ vào thị trường

Thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục ghi nhận sự mở rộng mạnh mẽ về quy mô nhà đầu tư khi số lượng tài khoản không ngừng gia tăng trong những tháng đầu năm 2026. Theo số liệu từ Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD), riêng trong tháng 5, nhà đầu tư trong nước đã mở mới gần 256.000 tài khoản, cao hơn nhẹ so với tháng trước đó. Phần lớn mức tăng đến từ nhóm nhà đầu tư cá nhân, trong khi số lượng tài khoản của các tổ chức chỉ tăng thêm 170 đơn vị.

Tính từ đầu năm đến hết tháng 5, thị trường đã đón gần 1,3 triệu tài khoản chứng khoán mới. Nhờ đó, tổng số tài khoản của nhà đầu tư cá nhân trong nước đã vượt mốc 13 triệu, tương đương khoảng 13% dân số. Kết quả này giúp Việt Nam hoàn thành trước thời hạn mục tiêu phát triển nhà đầu tư được đặt ra trong Đề án phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030.

Sự gia tăng mạnh mẽ về số lượng tài khoản diễn ra trong bối cảnh thị trường trải qua nhiều biến động. Trong nửa đầu tháng 5, VN-Index duy trì xu hướng tăng tích cực và có thời điểm vươn lên vùng 1.930 điểm, thiết lập mức cao nhất trong lịch sử. Tuy nhiên, áp lực chốt lời tại vùng giá cao cùng tâm lý thận trọng của nhà đầu tư khiến chỉ số hạ nhiệt vào cuối tháng. Khép lại tháng 5, VN-Index vẫn tăng 0,5% so với cuối tháng 4 và dừng tại 1.863 điểm.

Điểm đáng chú ý là dù thị trường có nhiều biến động, dòng tiền trong nước vẫn duy trì vai trò động lực chính. Từ đầu năm 2026 đến nay, nhà đầu tư trong nước liên tục mua ròng trên HoSE trong tất cả các tháng với tổng giá trị xấp xỉ 70.000 tỷ đồng. Nếu tính từ đầu năm 2022, lượng vốn mua ròng của khối nội đã vượt 280.000 tỷ đồng, chưa bao gồm nguồn tiền tham gia các đợt phát hành cổ phần của doanh nghiệp.

Đề xuất mới hướng tới đơn giản hóa thủ tục và thúc đẩy chuyển đổi số

Trong bối cảnh số lượng nhà đầu tư ngày càng tăng, Bộ Tài chính đang đề xuất một thay đổi quan trọng nhằm tạo thuận lợi hơn cho hoạt động giao dịch trên thị trường. Tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán đang được lấy ý kiến, cơ quan quản lý đề xuất cho phép công ty chứng khoán linh hoạt lựa chọn hình thức giao kết với khách hàng thay vì bắt buộc phải ký hợp đồng bằng văn bản như hiện nay.

Theo Bộ Tài chính, quy định bắt buộc sử dụng hợp đồng giấy không còn thực sự phù hợp khi phần lớn giao dịch tài chính đang được thực hiện trên môi trường số. Trong lĩnh vực ngân hàng, việc xác thực khách hàng đã được triển khai thông qua nhiều phương thức hiện đại như sinh trắc học, mã OTP hoặc xác nhận trên ứng dụng điện tử. Vì vậy, việc duy trì yêu cầu ký kết bằng văn bản có thể làm phát sinh thêm chi phí vận hành, kéo dài thời gian xử lý hồ sơ và chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Nếu được thông qua, các công ty chứng khoán sẽ có thể lựa chọn nhiều hình thức giao kết phù hợp với khách hàng, không bị giới hạn ở hợp đồng giấy. Bộ Tài chính cho rằng thay đổi này sẽ giúp đồng bộ với các quy định về giao dịch điện tử, đồng thời nâng cao trải nghiệm cho cả doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư.

Thực tế, nhiều công ty chứng khoán hiện đã triển khai quy trình giao dịch điện tử toàn trình đối với các dịch vụ như mở tài khoản, sử dụng giao dịch ký quỹ hoặc đăng ký mua bán trái phiếu. Nhà đầu tư có thể hoàn tất toàn bộ thủ tục thông qua website hoặc ứng dụng trong thời gian ngắn mà không cần gửi hồ sơ bản cứng.

Nhu cầu đơn giản hóa thủ tục càng trở nên cấp thiết khi quy mô thị trường ngày càng mở rộng. Theo Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam, đến cuối tháng 5, toàn thị trường đã có khoảng 13,1 triệu tài khoản chứng khoán, trong đó phần lớn thuộc về nhà đầu tư cá nhân trong nước.

Bên cạnh sự gia tăng của nhà đầu tư nội, khối ngoại cũng ghi nhận mức tăng tài khoản đáng kể. Riêng tháng 5, nhà đầu tư nước ngoài mở thêm 367 tài khoản, trong đó có 356 tài khoản cá nhân và 11 tài khoản tổ chức. Tính đến cuối tháng, tổng số tài khoản của nhà đầu tư nước ngoài đạt 51.843 đơn vị.

Dù khối ngoại vẫn duy trì xu hướng bán ròng trong thời gian dài, dòng vốn trong nước đã đóng vai trò quan trọng giúp thị trường duy trì sự ổn định. Việc tiếp tục cải cách thủ tục, mở rộng các hình thức giao kết điện tử được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực thu hút nhà đầu tư mới, đồng thời góp phần thúc đẩy quá trình hiện đại hóa thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn tới.