Dịp Tết Nguyên đán luôn là thời điểm nhu cầu mua sắm, đi lại và sử dụng các dịch vụ trực tuyến của người dân gia tăng mạnh. Tuy nhiên, song hành với sự sôi động đó là nguy cơ bùng phát các loại tội phạm lừa đảo trên không gian mạng, với thủ đoạn ngày càng tinh vi, đánh trúng tâm lý chủ quan của người dùng trong giai đoạn cao điểm cuối năm.
Theo Thượng tá Hồ Thọ Hải - Phó Trưởng phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05), Công an TP.HCM cho biết, các đối tượng thường lợi dụng đặc thù của môi trường trực tuyến để thực hiện hành vi lừa đảo, đặc biệt gia tăng vào thời điểm cuối năm và đầu năm mới, khi nhu cầu giao dịch và thanh toán điện tử tăng cao.
Thực tế cho thấy, các thủ đoạn phổ biến hiện nay chủ yếu xoay quanh việc giả mạo cơ quan nhà nước, đăng tải thông báo nhận quà tặng, hỗ trợ, hoàn tiền hoặc yêu cầu người dân cập nhật thông tin cá nhân. Mục đích cuối cùng của các đối tượng là dụ nạn nhân cài đặt ứng dụng lạ hoặc truy cập các đường link chứa mã độc, từ đó chiếm quyền kiểm soát thiết bị và thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.
Bên cạnh đó, hình thức lừa đảo thông qua các chương trình khuyến mãi, tặng quà hoặc ưu đãi “sốc” dịp Tết cũng xuất hiện ngày càng dày đặc. Những lĩnh vực gắn với nhu cầu thiết yếu như đặt vé tàu xe, phòng khách sạn và dịch vụ lưu trú trở thành “mảnh đất màu mỡ” để các đối tượng lập trang web, fanpage giả mạo nhằm đánh lừa người dùng thiếu cảnh giác.
Đáng chú ý, tội phạm lừa đảo còn đẩy mạnh hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội, đặc biệt là Facebook, với nội dung được thiết kế hấp dẫn và gắn nhãn “tài trợ” để dễ dàng tiếp cận người dùng. Các quảng cáo này thường xuất hiện ở vị trí ưu tiên trên bảng tin, khiến không ít người nhầm tưởng là các trang chính thống nếu không kiểm chứng kỹ nguồn thông tin. Nguy hiểm hơn, trên không gian mạng đã xuất hiện một số website và trang mạng xã hội giả mạo Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, tạo vỏ bọc đáng tin cậy để lừa đảo người dân, gây nhầm lẫn về tính xác thực và thẩm quyền.
Trước thực trạng này, cơ quan công an khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ, chủ động áp dụng các biện pháp an toàn khi sử dụng thiết bị và truy cập Internet. Theo đánh giá, việc cảnh giác và tuân thủ đúng các khuyến nghị an toàn có thể giúp giảm từ 80% đến 90% nguy cơ bị lừa đảo.
Người dân được yêu cầu tuyệt đối không truy cập các đường link lạ, không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc và chỉ tải phần mềm từ các kho ứng dụng chính thức như App Store hoặc Google Play. Đây là những biện pháp cơ bản nhưng hiệu quả nhằm bảo vệ thông tin cá nhân, tránh nguy cơ bị chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng hoặc dữ liệu tài chính.
Một cảnh báo quan trọng khác là không cung cấp mã OTP cho bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào dưới bất kỳ hình thức nào. Cơ quan chức năng nhấn mạnh, mã OTP chỉ được sử dụng để xác nhận giao dịch chuyển tiền và không bao giờ dùng để nhận tiền; việc chia sẻ mã này sẽ khiến người dùng mất quyền kiểm soát tài khoản ngay lập tức.
Đối với các giao dịch liên quan đến đặt vé tàu xe, phòng khách sạn và dịch vụ lưu trú, người dân nên lựa chọn các đại lý, cơ sở kinh doanh uy tín, có thông tin rõ ràng, thay vì thực hiện giao dịch qua các đường link hoặc trang quảng cáo không xác thực. Việc giao dịch trực tiếp tại các điểm bán chính thức được xem là giải pháp hiệu quả để hạn chế rủi ro bị lừa đảo.
Ngoài ra, khi tìm kiếm thông tin trên Internet, người dùng cần đặc biệt thận trọng với các quảng cáo, nhất là những đường link được gắn nhãn “tài trợ”. Các đối tượng lừa đảo thường lợi dụng hình thức này để tăng độ tiếp cận, đánh lừa người đọc và thu hút sự chú ý.
Trung tá Hồ Thọ Hải nhấn mạnh, ý thức cảnh giác của người dân vẫn là yếu tố then chốt trong công tác phòng, chống tội phạm công nghệ cao. Bên cạnh việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật để bảo vệ thiết bị, mỗi cá nhân cần chủ động nâng cao nhận thức, không chủ quan trước các yêu cầu cập nhật thông tin hay xác nhận giao dịch từ những nguồn không rõ ràng.
Song song đó, lực lượng công an sẽ tiếp tục tăng cường giám sát và phối hợp với các nền tảng công nghệ để kịp thời phát hiện, xử lý các trang giả mạo, góp phần ngăn chặn hành vi lừa đảo trước khi gây thiệt hại cho người dân.
Cảnh báo của Công an TP.HCM không chỉ dừng lại ở việc nhận diện các thủ đoạn hiện tại, mà còn hướng tới dự báo những hình thức lừa đảo mới có thể xuất hiện trong dịp Tết Nguyên đán 2026 – thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng cao và cũng là cơ hội để tội phạm công nghệ cao gia tăng hoạt động.
Trong bối cảnh đời sống ngày càng gắn liền với công nghệ số, việc chủ động bảo vệ tài khoản, thông tin cá nhân và giữ thái độ thận trọng trước các chiêu trò lừa đảo sẽ giúp mỗi người dân bảo đảm an toàn tài sản, đón Tết an toàn và trọn vẹn hơn.
