Bộ Tài chính phản hồi đề xuất hoãn hiệu lực Thông tư hóa đơn điện tử

Nhiều kiến nghị gia hạn để doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị

Dự thảo Thông tư quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử do Bộ Tài chính xây dựng đang nhận được nhiều ý kiến góp ý từ các bộ, ngành và cộng đồng doanh nghiệp. Một trong những nội dung được quan tâm nhất là thời điểm áp dụng dự kiến từ ngày 1/7/2026.

Trong bản tổng hợp ý kiến tham vấn chính sách vừa được công bố, nhiều đơn vị đã đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc lùi thời hạn thực thi thêm 6 tháng nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp và các tổ chức liên quan hoàn tất công tác chuẩn bị về hạ tầng kỹ thuật.

Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho rằng việc gia hạn là cần thiết trong bối cảnh các nền tảng thương mại điện tử, đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ và người bán hàng cần thêm thời gian để rà soát quy trình, nâng cấp hệ thống phần mềm cũng như hoàn thiện việc kết nối dữ liệu với cơ quan quản lý. Theo cơ quan này, khoảng thời gian bổ sung sẽ giúp các bên liên quan kiểm thử hệ thống, hướng dẫn người bán thực hiện các yêu cầu mới về hóa đơn điện tử, từ đó giảm thiểu nguy cơ xảy ra sai sót hoặc gián đoạn trong quá trình vận hành thực tế.

Đồng quan điểm, Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) cũng kiến nghị kéo dài thời gian áp dụng đến tháng 12/2026. Đại diện ngân hàng cho rằng nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước, phải trải qua các quy trình lựa chọn nhà cung cấp và triển khai dự án công nghệ theo quy định nên cần thêm thời gian để hoàn tất việc nâng cấp hệ thống hóa đơn điện tử.

Ngoài vấn đề thời gian hiệu lực, các đơn vị góp ý còn đề xuất làm rõ một số nội dung liên quan đến xử lý hóa đơn đã lập theo cơ chế ủy nhiệm. Theo đó, cần quy định cụ thể trách nhiệm của bên bán và bên được ủy nhiệm trong việc điều chỉnh, thay thế, hủy hóa đơn hoặc thông báo sai sót phát sinh. Bên cạnh đó, các quy định về lưu trữ hồ sơ, chuyển dữ liệu cho cơ quan thuế, gửi hóa đơn đến người mua và thực hiện nghĩa vụ thuế cũng được đề nghị hướng dẫn chi tiết hơn nhằm tránh cách hiểu khác nhau trong quá trình triển khai.

Đối với hoạt động thương mại điện tử, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số kiến nghị bổ sung hướng dẫn riêng cho các tình huống phổ biến như khách hàng hoàn trả hàng hóa, hủy đơn, giao hàng không thành công hoặc thay đổi giá trị thanh toán sau khi giao dịch đã được ghi nhận trên hệ thống.

Cơ quan này cũng đề xuất cho phép sử dụng dữ liệu điện tử sẵn có như xác nhận đơn hàng, lịch sử giao dịch, thông tin hoàn tiền hoặc hủy đơn thay thế cho văn bản thỏa thuận riêng khi thực hiện điều chỉnh hóa đơn, với điều kiện dữ liệu đáp ứng yêu cầu lưu trữ, tra cứu và đối chiếu theo quy định.

Bộ Tài chính khẳng định phải bảo đảm tiến độ đồng bộ với luật

Mặc dù ghi nhận các đề xuất kéo dài thời gian thực hiện, Bộ Tài chính cho biết việc xây dựng và ban hành Thông tư phải tuân thủ lộ trình chung về hoàn thiện thể chế phục vụ chuyển đổi số quốc gia. Theo cơ quan này, dự thảo Thông tư được ban hành ngày 25/3/2026 với đề xuất có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 nhằm bảo đảm đồng bộ với hệ thống văn bản hướng dẫn các luật đã được Quốc hội thông qua.

Bộ Tài chính nhấn mạnh các bộ, ngành hiện đang được yêu cầu khẩn trương hoàn thiện và ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành luật theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Vì vậy, việc ban hành Thông tư cần bảo đảm tiến độ để các quy định có hiệu lực cùng thời điểm với luật.

Song song với quá trình xây dựng Thông tư, Bộ Tài chính cũng đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định mới về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử nhằm tháo gỡ những bất cập phát sinh sau thời gian thực hiện các quy định hiện hành. Theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, sau khoảng một năm áp dụng Nghị định 70 về hóa đơn điện tử và Nghị định 117 về việc sàn thương mại điện tử kê khai, nộp thuế thay người bán, nhiều vướng mắc đã xuất hiện, đặc biệt là yêu cầu người bán phải xuất hóa đơn điện tử cho từng giao dịch trên sàn.

Để giảm áp lực tuân thủ, dự thảo mới đề xuất hộ và cá nhân kinh doanh không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng hoặc không phải nộp thuế thu nhập cá nhân sẽ không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử. Đối với người bán hàng trên các sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán, trường hợp chủ sàn đã thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay theo từng giao dịch thì người bán cũng không phải lập hóa đơn điện tử.

Khi người mua có nhu cầu nhận hóa đơn, trách nhiệm lập và cung cấp hóa đơn điện tử sẽ do chủ sàn thương mại điện tử thực hiện. Dự thảo đồng thời đề xuất không áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đối với hoạt động bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử hoặc các nền tảng số.

Theo Bộ Tài chính, việc xác định rõ các trường hợp không phải lập hóa đơn điện tử sẽ giúp bảo đảm tính thống nhất với quy định của pháp luật về thuế giá trị gia tăng, đồng thời giảm chi phí tuân thủ, hạn chế phát sinh thủ tục không cần thiết cho doanh nghiệp và người nộp thuế. Tiếp thu các góp ý từ bộ, ngành và cộng đồng doanh nghiệp, Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét ban hành.