Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam đến năm 2030 đặt mục tiêu thị trường chứng khoán phái sinh tăng trưởng bình quân khoảng 20%-30% mỗi năm trong giai đoạn 2021-2030 và xác định một trong những giải pháp trọng tâm là từng bước triển khai hợp đồng quyền chọn chỉ số chứng khoán nhằm tăng cung hàng hóa cho thị trường và cải thiện chất lượng nguồn cung.
Việc ban hành Thông tư sửa đổi, bổ sung là cần thiết để hướng dẫn chi tiết các quy định về hợp đồng quyền chọn tại Luật Chứng khoán năm 2019 và Nghị định số 158/2020/NĐ-CP.
Dự thảo Thông tư bao gồm 21 Điều, đáng chú ý, dự thảo bổ sung hợp đồng quyền chọn niêm yết dựa trên chỉ số chứng khoán, gồm quyền chọn mua và quyền chọn bán.
Các quy định về tài sản cơ sở, giá thực hiện, thời điểm và phương thức thực hiện hợp đồng cũng được bổ sung, làm rõ.
Theo dự thảo, với giao dịch quyền chọn, phí quyền chọn được bù trừ giữa khoản phải nhận và phải trả trong cùng ngày giao dịch.
Khi đáo hạn, hợp đồng đang có trạng thái lãi sẽ được thực hiện tự động, trừ trường hợp nhà đầu tư có yêu cầu khác theo quy định của VSDC.
Dự thảo cũng bổ sung cơ chế ký quỹ đối với bên mua và bên bán quyền chọn. Nhà đầu tư ở vị thế mua phải nộp đầy đủ phí quyền chọn, trong khi bên bán phải nộp đầy đủ ký quỹ ban đầu cho vị thế dự kiến mở.
Một thay đổi đáng chú ý khác là dự thảo cập nhật vai trò của Công ty Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSC) trong hoạt động bù trừ, thanh toán. Theo đó, khi VSC chính thức hoạt động, VSC sẽ thực hiện chức năng đối tác bù trừ trung tâm (CCP) cho cả thị trường chứng khoán cơ sở và phái sinh, thay cho VSDC như hiện nay. Các nghiệp vụ, trách nhiệm báo cáo và xử lý trường hợp thành viên bù trừ mất khả năng thanh toán cũng được điều chỉnh theo vai trò mới của VSC.
Trong giai đoạn chuyển tiếp, các nghiệp vụ thuộc trách nhiệm của VSC vẫn do VSDC thực hiện cho đến khi VSC chính thức tiếp nhận, ngoại trừ hoạt động chuyển giao chứng khoán khi thực hiện hợp đồng vẫn do VSDC thực hiện. Dự thảo đồng thời bổ sung cơ chế chuyển giao tài khoản đứng tên VSDC tại ngân hàng thanh toán cho VSC quản lý và bãi bỏ yêu cầu thành viên bù trừ phải ký hợp đồng bù trừ, thanh toán với VSDC nhằm đơn giản hóa thủ tục.
Theo Bộ Tài chính, việc bổ sung sản phẩm quyền chọn nhằm đa dạng hóa hàng hóa trên thị trường, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư và các tổ chức tài chính, đồng thời từng bước đưa thị trường phái sinh Việt Nam tiệm cận thông lệ quốc tế.
Dự thảo Thông tư hiện được đăng tải để lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức và cá nhân trước khi hoàn thiện.
