Việc Trung Quốc chấp thuận nhập khẩu chính ngạch bưởi và chanh tươi của Việt Nam được đánh giá là bước tiến quan trọng, tạo thêm dư địa mở rộng thị trường cho nhóm trái cây có thế mạnh. Song song với cơ hội là hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt mà các vùng sản xuất, cơ sở đóng gói và doanh nghiệp xuất khẩu bắt buộc phải đáp ứng nếu muốn duy trì hoạt động xuất khẩu ổn định.
Theo thông tin được công bố tại hội nghị giới thiệu Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi và chanh tươi xuất khẩu sang Trung Quốc do Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức ngày 14/5, toàn bộ vùng trồng và cơ sở đóng gói muốn tham gia xuất khẩu đều phải hoàn tất thủ tục đăng ký với Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông qua Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật. Sau đó, các đơn vị chỉ được phép xuất khẩu khi đã được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) phê duyệt.
Không dừng ở yêu cầu về thủ tục, các vùng trồng còn phải áp dụng quy trình thực hành nông nghiệp tốt (GAP) hoặc tiêu chuẩn tương đương, triển khai quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) và thực hiện đầy đủ công tác giám sát những sinh vật gây hại nằm trong danh mục phía Trung Quốc quan tâm. Đây được xem là những điều kiện nền tảng để bảo đảm chất lượng nông sản trước khi đưa vào thị trường đông dân nhất thế giới.
Đối với Việt Nam, bưởi và chanh đều là những loại cây ăn quả có lợi thế sản xuất. Riêng bưởi hiện có diện tích khoảng 106.000 ha, sản lượng tiềm năng vượt 1 triệu tấn, thuộc nhóm quốc gia có quy mô sản xuất hàng đầu thế giới với nhiều vùng chuyên canh lớn. Tuy nhiên, phần lớn sản lượng vẫn phục vụ tiêu thụ nội địa, trong khi xuất khẩu chưa hình thành được chuỗi thương mại quy mô lớn và ổn định.
Chia sẻ tại hội nghị, ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết việc ký kết Nghị định thư đối với bưởi và chanh là kết quả của quá trình đàm phán kéo dài giữa hai nước nhằm mở rộng danh mục trái cây Việt Nam được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc.
Theo ông Hoàng Trung, phía Trung Quốc đặt ra yêu cầu rất nghiêm ngặt về kiểm dịch thực vật, đặc biệt là kiểm soát chặt 8 đối tượng kiểm dịch. Một trong những nội dung mới được đưa vào quy định là áp dụng biện pháp bao trái trong quá trình canh tác, kết hợp theo dõi và phòng trừ ruồi đục quả cùng nhiều sinh vật gây hại khác nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm trước khi xuất khẩu.
"Đây là vấn đề mới đối với nhiều địa phương về mặt kỹ thuật. Trước đây chúng ta chưa làm bài bản, nay theo Nghị định thư thì phải tổ chức thực hiện như thế nào để đáp ứng yêu cầu của phía bạn. Nếu không làm đồng bộ thì rất khó đáp ứng điều kiện xuất khẩu", Thứ trưởng Hoàng Trung cho biết.
Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, việc tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật không chỉ nhằm đáp ứng điều kiện thông quan mà còn góp phần bảo vệ uy tín, thương hiệu nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Vì vậy, các địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và người sản xuất cần nâng cao trách nhiệm, thực hiện đầy đủ các quy định của Nghị định thư, đồng thời tăng cường phối hợp trong toàn chuỗi để duy trì hoạt động xuất khẩu bền vững.
Đến nay, Việt Nam và Trung Quốc đã ký hơn 20 thỏa thuận và Nghị định thư liên quan đến xuất khẩu nông, lâm, thủy sản. Trong lĩnh vực trái cây, khoảng 10 loại đã được phép xuất khẩu chính ngạch. Những năm gần đây, nhiều mặt hàng như sầu riêng đông lạnh, dừa tươi, ớt hay mít tiếp tục được mở cửa vào thị trường này, cho thấy dư địa tăng trưởng của nông sản Việt vẫn rất lớn nếu đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng khắt khe.
