Trong nỗ lực định hình một trung tâm trung chuyển hàng không quy mô lớn tại phía Nam, cơ quan quản lý đang đề xuất hàng loạt cơ chế ưu đãi nhằm thu hút các hãng bay quốc tế đến khai thác tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đáng chú ý, phương án giảm tới 50% phí cất, hạ cánh trong giai đoạn đầu vận hành đang được đưa ra lấy ý kiến rộng rãi.
Theo dự thảo quy định mới về quản lý giá dịch vụ hàng không do Bộ Xây dựng xây dựng, chính sách giảm giá này được xem là một cú hích cần thiết trong bối cảnh sân bay mới cần thời gian để hình thành mạng lưới đường bay ổn định. Nếu được thông qua, các hãng hàng không mở đường bay quốc tế thường lệ đến Long Thành sẽ được hưởng mức giảm 50% phí cất, hạ cánh trong vòng 24 tháng kể từ khi sân bay chính thức đi vào hoạt động.
Tuy nhiên, ưu đãi không áp dụng đại trà. Điều kiện đi kèm là các hãng bay phải duy trì khai thác liên tục ít nhất 12 tháng để đảm bảo tính ổn định của mạng bay. Đồng thời, những hãng đã từng hoạt động tại sân bay Tân Sơn Nhất trong vòng một năm trước thời điểm Long Thành mở cửa sẽ không thuộc diện được hưởng chính sách này. Quy định này nhằm tạo cơ hội cho các hãng mới hoặc mở rộng thị trường, thay vì chỉ dịch chuyển hoạt động từ sân bay cũ sang.
Không chỉ riêng Long Thành, cơ chế giảm giá tương tự cũng được đề xuất áp dụng cho các sân bay mới khác trên cả nước trong giai đoạn đầu khai thác. Theo đánh giá của Cục Hàng không Việt Nam, phần lớn doanh nghiệp trong ngành đều ủng hộ hướng đi này, coi đây là giải pháp hợp lý để kích cầu thị trường và tăng sức cạnh tranh. Dù vậy, cơ quan chức năng vẫn đang tiếp tục tham vấn ý kiến từ nhiều phía nhằm cân đối lợi ích giữa đơn vị cung cấp dịch vụ và các hãng hàng không.
Việc áp dụng ưu đãi giá được nhìn nhận chỉ là bước khởi đầu trong chiến lược dài hạn phát triển Long Thành thành một cảng hàng không hiện đại, thông minh và thân thiện môi trường. Dự án này đã được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư từ năm 2015 với tổng mức vốn lên tới hơn 16 tỷ USD, triển khai trên diện tích gần 5.000 ha tại Đồng Nai và chia thành ba giai đoạn.
Ở giai đoạn một, kéo dài từ năm 2021 đến 2026, sân bay được xây dựng trên diện tích 1.810 ha với một đường băng và một nhà ga hành khách, công suất thiết kế đạt 25 triệu lượt khách mỗi năm. Tổng vốn đầu tư cho giai đoạn này khoảng 109.000 tỷ đồng, tương đương 4,6 tỷ USD. Dự kiến cuối năm 2025 sẽ đón chuyến bay thương mại đầu tiên, trước khi chính thức đưa vào khai thác toàn diện vào cuối năm.
Các giai đoạn tiếp theo sẽ tiếp tục mở rộng quy mô. Từ năm 2030 đến 2035, Long Thành sẽ bổ sung thêm một đường băng và nhà ga thứ hai, nâng công suất lên 50 triệu hành khách mỗi năm. Đến giai đoạn hoàn thiện từ 2035 đến 2045, toàn bộ hệ thống sẽ đạt quy mô tối đa với 4 đường băng, 4 nhà ga, phục vụ khoảng 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Theo định hướng phát triển mạng lưới hàng không quốc gia, Long Thành sẽ vận hành song song với Tân Sơn Nhất theo mô hình “cặp cảng quốc tế”. Trong đó, Long Thành được kỳ vọng đảm nhận phần lớn các chuyến bay quốc tế, chiếm khoảng 80%, đồng thời khai thác một phần nhỏ các đường bay nội địa. Ngược lại, Tân Sơn Nhất sẽ tập trung vào các chặng bay ngắn trong khu vực.
Giới chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt, việc triển khai các chính sách ưu đãi mang tính “mồi dẫn” như giảm phí cất hạ cánh là cần thiết để nhanh chóng thu hút lưu lượng bay. Nếu được thực hiện đồng bộ với hạ tầng hiện đại và dịch vụ chất lượng cao, Long Thành có cơ hội trở thành điểm trung chuyển mới của khu vực Đông Nam Á trong tương lai không xa.
