Toshiba giới thiệu giải pháp quản lý năng lượng và phát thải carbon, hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng CBAM

Trong khuôn khổ Diễn đàn Phát triển bền vững ngành xây dựng Việt Nam 2026 (VSCF 2026) diễn ra vào trung tuần tháng 7/2026, các chuyên gia và khách mời đã tham quan công trình nhà mẫu kết cấu gỗ lắp ghép của Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng (IBST) tại Hà Nội.

Đây là mô hình công trình xanh do Công ty Life Design KABAYA Việt Nam thực hiện và được chứng nhận là Công trình kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Nhật Bản và Việt Nam.

Công trình ứng dụng nhiều giải pháp tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải, trong đó sử dụng 100% điện từ năng lượng mặt trời, tiết kiệm khoảng 40% lượng nước nhờ các thiết bị hiệu suất cao và giảm tới 76% lượng carbon hàm chứa so với công trình sử dụng vật liệu xây dựng truyền thống.

Sự kiện cũng là dịp để các chuyên gia, doanh nghiệp trao đổi về các giải pháp công nghệ phục vụ mục tiêu giảm phát thải, thúc đẩy phát triển bền vững trong lĩnh vực xây dựng và công nghiệp.

Trong bối cảnh đó, Toshiba đã chia sẻ cách tiếp cận "From Data to Action" (Từ dữ liệu đến hành động), nhấn mạnh vai trò của nền tảng IoT trong việc đo lường năng lượng, quản lý phát thải carbon, tối ưu vận hành và hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu báo cáo môi trường ngày càng khắt khe.

Thách thức kép của doanh nghiệp Việt Nam: Chi phí năng lượng và áp lực giảm phát thải

Hiện nay, nhiều tòa nhà và nhà máy tại Việt Nam vẫn đang đối mặt với các vấn đề phổ biến như tổn thất năng lượng, vận hành quá tải, làm mát hoặc sưởi ấm quá mức, tiêu thụ điện năng không hiệu quả và khó kiểm soát các nguồn phát thải khí nhà kính.

Trong khi đó, phát thải CO₂ và khí nhà kính tại Việt Nam tiếp tục gia tăng cùng với tốc độ công nghiệp hóa và đô thị hóa. Đồng thời, Chính phủ Việt Nam đã cam kết đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2050 và triển khai lộ trình kiểm kê khí nhà kính đối với hàng nghìn doanh nghiệp theo các quy định hiện hành.

Đặc biệt, đối với những doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường châu Âu, Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) đang tạo ra yêu cầu mới về minh bạch dữ liệu phát thải trong toàn bộ chuỗi sản xuất.

Điều này đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ tiết kiệm năng lượng mà còn phải có khả năng đo lường, lưu trữ và báo cáo dữ liệu carbon một cách chính xác và liên tục.

Theo Toshiba, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở việc thiếu các mục tiêu xanh mà là thiếu dữ liệu đáng tin cậy để ra quyết định.

Nhiều doanh nghiệp vẫn đang thu thập dữ liệu điện, nước, khí đốt hoặc nhiên liệu bằng phương pháp thủ công, phân tán ở nhiều hệ thống khác nhau.

Cách thức này khiến dữ liệu bị phân tán, gây khó khăn trong việc theo dõi tổng thể mức tiêu thụ năng lượng, xác định các khu vực thất thoát, đánh giá hiệu quả của các giải pháp tiết kiệm năng lượng cũng như thực hiện kiểm kê khí nhà kính.

Đồng thời, doanh nghiệp cũng gặp nhiều thách thức trong việc đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về báo cáo ESG và Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM).

Trên cơ sở đó, Toshiba phát triển nền tảng IoT nhằm tích hợp và quản lý dữ liệu trên một hệ thống thống nhất, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản trị năng lượng và phát thải.

Toshiba IoT Platform: Biến dữ liệu thành giá trị kinh doanh

Giải pháp của Toshiba được xây dựng trên nền tảng thu thập và tích hợp dữ liệu từ các hệ thống vận hành trong nhà máy và tòa nhà.

Theo Toshiba, dữ liệu từ công tơ điện, hệ thống điều hòa không khí (HVAC), điện mặt trời, hệ thống cấp nước, thiết bị sản xuất và các tài sản kỹ thuật được tích hợp trên một nền tảng thống nhất theo mô hình Digital Twin (bản sao số).

Nền tảng này cho phép doanh nghiệp theo dõi mức tiêu thụ năng lượng theo thời gian thực, giám sát tình trạng vận hành của thiết bị, phân tích xu hướng sử dụng năng lượng và dự báo nhu cầu trong tương lai. Đồng thời, hệ thống có khả năng tự động tính toán lượng phát thải carbon, cung cấp dữ liệu phục vụ công tác quản lý và hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra các quyết định tối ưu hóa vận hành.

Không chỉ dừng lại ở việc hiển thị dữ liệu, hệ thống còn ứng dụng các công cụ AI/BI để phân tích, dự báo và đưa ra khuyến nghị tối ưu hóa vận hành nhằm giảm chi phí năng lượng và phát thải CO₂.

Trực quan hóa dữ liệu năng lượng để tối ưu vận hành

Một trong những điểm nhấn của giải pháp là bảng điều khiển (Dashboard) quản lý năng lượng, cho phép doanh nghiệp theo dõi trực quan các chỉ số vận hành theo thời gian thực. Hệ thống hiển thị đồng thời mức tiêu thụ điện thực tế, công suất cung cấp của hệ thống, nhu cầu sử dụng theo kế hoạch cũng như dự báo nhu cầu năng lượng trong các giai đoạn tiếp theo.

Theo Toshiba, việc tổng hợp và phân tích dữ liệu trên cùng một nền tảng giúp doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện về hiệu quả sử dụng năng lượng, từ đó kịp thời phát hiện các bất thường trong quá trình vận hành. Hệ thống có khả năng cảnh báo tình trạng quá tải, mức tiêu thụ bất thường, công suất dự phòng chưa được khai thác hiệu quả hoặc nguy cơ vượt kế hoạch sử dụng năng lượng, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra các biện pháp điều chỉnh nhằm tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành.

Hỗ trợ quản lý phát thải carbon và đáp ứng yêu cầu CBAM

Trong bối cảnh nhiều thị trường xuất khẩu tăng cường các yêu cầu về kiểm kê khí nhà kính và minh bạch dữ liệu phát thải, việc xây dựng hệ thống quản lý carbon đang trở thành nhu cầu của nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các ngành sản xuất và xuất khẩu.

Theo Toshiba, nền tảng của doanh nghiệp có khả năng tự động thu thập dữ liệu về hoạt động sản xuất và tiêu thụ năng lượng, từ đó quy đổi thành lượng phát thải CO₂ theo các phương pháp tính toán phù hợp. Dữ liệu có thể được tổng hợp theo từng dây chuyền sản xuất, khu vực hoặc toàn bộ nhà máy, đồng thời theo dõi các chỉ số phát thải (KPI) theo thời gian thực và tự động lập báo cáo định kỳ.

Doanh nghiệp cho biết việc số hóa quy trình thu thập và xử lý dữ liệu giúp giảm khối lượng công việc thủ công, nâng cao độ chính xác của dữ liệu phát thải và hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu báo cáo môi trường, trong đó có Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu (EU).

Đáng chú ý, hệ thống có thể xuất báo cáo dưới nhiều định dạng như Excel hoặc PDF dựa trên các mẫu biểu được thiết kế sẵn. Ngoài báo cáo ngày, tuần và tháng, Toshiba đã phát triển khả năng hỗ trợ lập báo cáo CBAM nhằm giúp doanh nghiệp chuẩn bị cho các yêu cầu công bố phát thải khi tham gia thị trường quốc tế.

Đây là một bước quan trọng giúp doanh nghiệp chuyển từ phương pháp báo cáo thủ công sang quản trị carbon dựa trên dữ liệu số.

Mô hình thực tế tại IBST: Công trình xanh bắt đầu từ dữ liệu

Trong khuôn khổ mô hình nhà mẫu xanh của IBST, Toshiba đã phối hợp triển khai hệ thống IoT trình diễn để kiểm chứng khả năng quản lý năng lượng và phát thải. Theo doanh nghiệp, hệ thống có thể giám sát dữ liệu năng lượng và carbon theo thời gian thực, hỗ trợ vận hành từ xa, quản lý hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo, đồng thời tự động tổng hợp dữ liệu và lập báo cáo phục vụ công tác quản trị và đáp ứng các yêu cầu về phát triển bền vững.

Dự án không chỉ mang ý nghĩa công nghệ mà còn đóng vai trò là mô hình tham chiếu cho các chủ đầu tư, đơn vị quản lý tòa nhà và doanh nghiệp sản xuất đang tìm kiếm lộ trình chuyển đổi xanh khả thi.

Dữ liệu là nền tảng của chiến lược Net Zero

Chia sẻ tại sự kiện, Toshiba nhấn mạnh rằng hành trình giảm phát thải không bắt đầu từ việc đầu tư các công nghệ đắt tiền, mà bắt đầu từ việc đo lường chính xác và minh bạch các dòng năng lượng và phát thải trong quá trình vận hành.

Khi doanh nghiệp có khả năng đo lường - trực quan hóa - phân tích - tối ưu hóa, việc tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải carbon và đáp ứng các yêu cầu như ESG hay CBAM sẽ trở nên hiệu quả và bền vững hơn.

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu Net Zero 2050, các nền tảng số như Toshiba IoT Platform đang trở thành công cụ quan trọng giúp các tòa nhà và nhà máy chuyển đổi từ quản lý vận hành truyền thống sang quản lý thông minh dựa trên dữ liệu, tạo ra giá trị đồng thời cho môi trường và hiệu quả kinh doanh.