Di sản sống động trong nhịp xuân mới
Xuân Bính Ngọ 2026, Ban Quản lý Di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa – du lịch quy mô, phong phú và giàu ý nghĩa, diễn ra xuyên suốt từ trước Tết Nguyên đán đến hết tháng Giêng âm lịch. Chuỗi hoạt động không chỉ góp phần phục vụ nhân dân, du khách trong nước và quốc tế du xuân, mà còn thể hiện rõ định hướng bảo tồn, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch bền vững, đưa di sản đến gần hơn với đời sống đương đại.
Điểm nhấn nổi bật trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm nay là việc miễn phí tham quan tại nhiều di tích trọng điểm, trong đó có Di sản văn hóa thế giới Thành Nhà Hồ và Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh. Tại Khu Di sản Thành Nhà Hồ, thời gian miễn phí tham quan được triển khai từ ngày 12 đến 17/02/2026 (tức từ ngày 25 tháng Chạp đến hết ngày mùng 1 Tết).
Xuyên suốt từ trước Tết đến hết tháng Giêng âm lịch, không gian Di sản Thành Nhà Hồ được tổ chức nhiều hoạt động văn hóa đa dạng. Nổi bật là trưng bày ảnh với chủ đề “Thành Nhà Hồ – Giá trị nổi bật toàn cầu”, diễn ra từ ngày 01/02 đến 30/4/2026 tại khuôn viên di sản. Các pano ảnh giới thiệu toàn diện về giá trị kiến trúc, lịch sử, khảo cổ, cảnh quan và các di sản văn hóa phi vật thể vùng Tây Đô, qua đó góp phần quảng bá hình ảnh Di sản văn hóa thế giới Thành Nhà Hồ tới đông đảo công chúng.
Cùng với trưng bày ảnh, các hoạt động mang đậm không khí Tết cổ truyền như trưng bày hoa xuân, cây cảnh với chủ đề “Hoa xuân cố đô” (ngày 01/02/2026 – tức 14 tháng Chạp), tái hiện không gian Tết xưa với chủ đề “Tết xưa thành cổ” (ngày 28/01/2026 – tức 10 tháng Chạp) đã tạo nên những không gian trải nghiệm gần gũi, ấm áp. Những hình ảnh bánh chưng, bánh giầy, hoa đào, hoa mai, mâm ngũ quả, câu đối đỏ… được tái hiện trong không gian di sản đã giúp du khách, đặc biệt là thế hệ trẻ, cảm nhận sâu sắc hơn vẻ đẹp của Tết truyền thống Việt Nam.
Trong chuỗi hoạt động giáo dục di sản, lễ dựng cây nêu ngày Tết và nghi thức thả cá ông Công được tổ chức vào ngày 09/02/2026 (22 tháng Chạp) tại khu vực Cổng Nam Di sản Thành Nhà Hồ. Đây là hoạt động mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thể hiện ước vọng về một năm mới bình an, mưa thuận gió hòa, đồng thời góp phần gìn giữ những nghi lễ truyền thống trong đời sống văn hóa người Việt.
Đáng chú ý, các hoạt động hướng tới giới trẻ được tổ chức sáng tạo, phù hợp với xu hướng truyền thông hiện đại. Cuộc thi video clip ngắn trên nền tảng TikTok với chủ đề “Em là Hướng dẫn viên di sản quê em”, cùng cuộc thi “Rung chuông vàng – Thành Nhà Hồ: 10 năm kinh đô, 2 vương triều, 1 điểm đến” đã thu hút sự tham gia của đông đảo học sinh, tạo nên cầu nối giữa di sản với thế hệ trẻ thông qua hình thức học tập – trải nghiệm sinh động.
Không khí xuân tại Thành Nhà Hồ càng thêm rộn ràng với Lễ hội thư pháp và cho chữ đầu xuân diễn ra vào mùng 2 Tết (18/02/2026) và chương trình nghệ thuật “Sắc xuân thành cổ” được tổ chức liên tục từ mùng 2 đến mùng 5 Tết. Các hoạt động nghệ thuật quần chúng do các câu lạc bộ trong vùng di sản biểu diễn đã góp phần gắn kết cộng đồng địa phương với di sản, phát huy vai trò chủ thể của người dân trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.
Lam Kinh – nơi hội tụ hồn thiêng sông núi
Trong không khí xuân mới, Khu Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh – vùng đất phát tích của vương triều Hậu Lê – trở thành điểm đến linh thiêng, thu hút đông đảo nhân dân và du khách đến dâng hương, du xuân. Tại đây, thời gian miễn phí tham quan được triển khai từ ngày 16 đến 19/02/2026 (tức từ ngày 29 tháng Chạp đến hết ngày mùng 3 Tết).
Bên cạnh đó, công tác trang trí cảnh quan, tạo dựng không gian Tết được chú trọng, với cờ hội, băng rôn, hoa đào, hoa quất và các tiểu cảnh mang đậm sắc xuân truyền thống. Không gian check-in “Tết xưa – Tết nay” được bố trí hài hòa, trở thành điểm nhấn thu hút du khách, đặc biệt là giới trẻ.
Các hoạt động trưng bày ảnh giới thiệu giá trị lịch sử – văn hóa Lam Kinh được tổ chức từ 20/01 đến 30/3/2026, góp phần tôn vinh các lăng mộ, bia đá, bảo vật quốc gia và những thành tựu trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích.
Các nghi lễ truyền thống như Lễ khai hội xuân tại Đền thờ vua Lê Thái Tổ (ngày 20/02/2026, tức mùng 4 Tết) và Lễ hội mùa xuân tại Đền Trung Túc Vương Lê Lai (ngày 24/02/2026, tức mùng 8 Tết) được tổ chức trang nghiêm, kết hợp hài hòa giữa phần lễ và phần hội. Thông qua các nghi lễ dâng hương, tế lễ, trò diễn dân gian, hoạt động văn hóa – thể thao, Lam Kinh tiếp tục khẳng định vai trò là không gian văn hóa tâm linh tiêu biểu, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” cho các thế hệ hôm nay.
Tri ân tiền nhân, bồi đắp bản sắc văn hóa Xứ Thanh
Không chỉ tập trung ở Thành Nhà Hồ và Lam Kinh, chuỗi hoạt động xuân Bính Ngọ 2026 còn lan tỏa tới Khu Di tích Bà Triệu và Địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu – Núi Nưa, những địa danh gắn liền với tinh thần quật khởi của nữ anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh.
Tại Khu Di tích Bà Triệu, các hoạt động trưng bày tranh, pano ảnh giới thiệu về thân thế, sự nghiệp của Bà Triệu và giá trị kiến trúc – lịch sử của khu di tích được tổ chức từ 02/02 đến 28/02/2026. Đặc biệt, Lễ hội Đền Bà Triệu năm 2026 diễn ra từ 08 đến 10/4/2026 (tức 21 – 23/02 âm lịch), kỷ niệm 1778 năm ngày mất Anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh, thể hiện sự tri ân sâu sắc của thế hệ hôm nay đối với tiền nhân.
Tại Núi Nưa, nghi lễ cúng trời đất đầu năm được tổ chức vào đêm mùng 8, rạng sáng mùng 9 Tết (24 – 25/02/2026), mang ý nghĩa cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Chuỗi hoạt động “Mừng Đảng – Mừng Xuân 2026” tại các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa cho thấy nỗ lực rõ nét trong việc kết nối di sản với cộng đồng, đưa người dân trở thành chủ thể trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Thông qua các không gian trải nghiệm, sản phẩm du lịch mới, các tuyến tham quan gắn với làng cổ, văn hóa tâm linh và đời sống cư dân bản địa, di sản không chỉ là điểm đến tham quan, mà còn là nơi lưu giữ ký ức, bồi đắp niềm tự hào và hun đúc bản sắc văn hóa Xứ Thanh trong dòng chảy phát triển hôm nay.
