Chính phủ vừa phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 – 2035, mở ra định hướng mới nhằm nâng cao năng lực sản xuất trong nước, gia tăng tính tự chủ của nền công nghiệp và giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn cung nguyên vật liệu, linh kiện nhập khẩu.
Theo Quyết định số 929/QĐ-TTg ngày 25/5/2026 do Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ký ban hành, công nghiệp hỗ trợ được xác định là nền tảng cốt lõi để phát triển nền công nghiệp quốc gia theo hướng hiện đại, bền vững và có khả năng cạnh tranh cao. Đây cũng được xem là một trong những động lực quan trọng góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “2 con số” trong giai đoạn tới.
Chương trình đặt trọng tâm vào việc xây dựng năng lực sản xuất nội địa, từng bước làm chủ công nghệ sản xuất nguyên vật liệu, linh kiện, phụ tùng và thiết bị đầu vào. Đồng thời, hoạt động phát triển công nghiệp hỗ trợ sẽ gắn chặt với yêu cầu nâng cao năng lực doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu, lấy tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng sản phẩm và tỷ lệ nội địa hóa làm thước đo cho quá trình hỗ trợ doanh nghiệp.
Trong định hướng mới, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ được xem là lực lượng trung tâm của hệ sinh thái công nghiệp, giữ vai trò chủ lực trong đổi mới sáng tạo, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Nhà nước sẽ tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo môi trường minh bạch và hỗ trợ về khoa học công nghệ, nguồn nhân lực cũng như phát triển thị trường.
Một trong những điểm đáng chú ý của Chương trình là yêu cầu gắn phát triển công nghiệp hỗ trợ với đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và tăng trưởng bền vững theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị. Theo đó, thị trường trong nước sẽ đóng vai trò nền tảng, trong khi thị trường quốc tế trở thành động lực thúc đẩy mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam hướng tới đưa chỉ số năng lực cạnh tranh công nghiệp vào nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN, đồng thời nâng tỷ lệ nội địa hóa bình quân ở một số ngành công nghiệp chủ lực lên khoảng 40 - 45%.
Cụ thể, ngành điện tử được đặt mục tiêu đạt tỷ lệ nội địa hóa từ 25 - 30%; cơ khí chế tạo đạt 40%; ô tô đạt 22 - 30%; dệt may đạt 60%; da giày đạt 60 - 65%; còn công nghiệp công nghệ cao đạt khoảng 15%.
Hơn nữa, hương trình cũng xác định nhiều lĩnh vực ưu tiên phát triển trong thời gian tới, bao gồm điện tử thông minh, thiết bị năng lượng, đường sắt, cơ khí và tự động hóa, ô tô, công nghiệp công nghệ cao, dệt may và da giày gắn với xu hướng kinh tế xanh.
Song song với mục tiêu nội địa hóa, Chính phủ đặt trọng tâm hỗ trợ doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị, công nghệ và phát triển sản phẩm. Dự kiến đến năm 2030 sẽ có 600 doanh nghiệp được tư vấn quản trị theo tiêu chuẩn quốc tế, trong đó khoảng 400 doanh nghiệp áp dụng thành công.
Ngoài ra, khoảng 80 doanh nghiệp có năng lực nghiên cứu và phát triển sẽ được hỗ trợ ứng dụng công nghệ mới. Trong số này, dự kiến có 40 doanh nghiệp triển khai thành công các công nghệ mới, bao gồm 6 công nghệ xử lý vật liệu cơ bản và 8 công nghệ lõi thế hệ thông minh, thân thiện với môi trường trong lĩnh vực dệt may - da giày.
Tầm nhìn đến năm 2035, công nghiệp hỗ trợ Việt Nam được định hướng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu với nền tảng công nghệ tiên tiến và tiêu chuẩn quốc tế. Khi đó, tỷ lệ nội địa hóa của ngành điện tử dự kiến tăng lên 35 - 40%; cơ khí chế tạo đạt 50%; ô tô đạt 32 - 40%; dệt may đạt 70%; da giày đạt 70 - 75%; còn công nghiệp công nghệ cao đạt 20%.
Bên cạnh đó, số doanh nghiệp được hỗ trợ tư vấn quản trị theo tiêu chuẩn quốc tế cũng được nâng lên 900 doanh nghiệp, trong đó khoảng 600 doanh nghiệp áp dụng thành công. Đồng thời, Chương trình đặt mục tiêu hỗ trợ 120 doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển và sản xuất thử nghiệm; khoảng 60 doanh nghiệp được kỳ vọng triển khai hiệu quả các giải pháp công nghệ mới.
Để triển khai các mục tiêu trên, Chương trình tập trung vào 4 nhóm nhiệm vụ lớn gồm hoàn thiện thể chế và pháp luật; phát triển khoa học công nghệ, đào tạo nhân lực; xây dựng và vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu; đồng thời thúc đẩy phát triển thị trường và hoạt động truyền thông cho ngành công nghiệp hỗ trợ.
