Cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890-1969) đã trải qua sáu năm Ngọ đáng nhớ, ghi dấu ấn sâu sắc trọng lịch sử dân tộc, từ thời thơ ấu đến lúc trở thành người kiến tạo nên nền độc lập dân tộc.
Năm Giáp Ngọ (1894): Dấu ấn đầu tiên
Đây là năm Bác Hồ (tên lúc đó là Nguyễn Sinh Cung) mới 4 tuổi. Dù là dấu mốc về tuổi đời, năm này mang ý nghĩa quan trọng với gia đình Bác: Thân phụ của Người, cụ Nguyễn Sinh Sắc (còn gọi là Nguyễn Sinh Huy), đã đậu cử nhân tại trường thi Nghệ An, khoa thi Giáp Ngọ. Thành công khoa bảng của cụ Nguyễn Sinh Sắc là tiền đề cho những bước chuyển tiếp theo của gia đình, ảnh hưởng đến môi trường giáo dục và sự hình thành nhân cách của Nguyễn Sinh Cung sau này, khi Người được theo cha vào kinh đô học tập.
Năm Bính Ngọ (1906): Bước chân đầu tiên đến Kinh đô Huế
Năm Bính Ngọ, Nguyễn Sinh Cung 16 tuổi và đã mang tên Nguyễn Tất Thành. Đây là năm có ý nghĩa chuyển mình lớn trong nhận thức của Người. Nguyễn Tất Thành cùng anh trai Nguyễn Tất Đạt theo cha sống ở kinh đô Huế, nơi cụ Nguyễn Sinh Sắc nhậm chức. Người bắt đầu theo học lớp sơ đẳng tại Trường tiểu học Đông Ba (Huế). Tiếp xúc với xã hội, sống tại kinh đô, Nguyễn Tất Thành chứng kiến tận mắt cảnh sống xa hoa của giới quan lại phong kiến và sự áp bức tàn bạo của chính quyền thực dân. Những trải nghiệm này đã hun đúc thêm lòng yêu nước và ý chí tìm đường cứu dân, cứu nước.
Năm Mậu Ngọ (1918): Xác lập chính kiến ở Paris
Năm Mậu Ngọ, Nguyễn Tất Thành 28 tuổi, đang hoạt động ở Pháp. Đây là thời kỳ Người đã trưởng thành vượt bậc về mặt chính trị và tư tưởng. Hoạt động chính trị: Từ Anh trở về Pháp khoảng cuối năm 1917, Nguyễn Tất Thành đã trở thành một nhà hoạt động chính trị có uy tín. Hình thành tư tưởng, Người tích cực tham gia các hoạt động yêu nước, liên hệ với nhiều nhà hoạt động xã hội và các đại biểu dân tộc khác nhau (Ireland, Triều Tiên, Trung Quốc).
Mật thám Pháp đã bắt đầu theo dõi gắt gao mọi hoạt động của người thanh niên bí ẩn này. Các báo cáo của mật thám ghi nhận Nguyễn Tất Thành đã trở thành một nhân vật quan trọng trong giới hoạt động chính trị ở Paris. Giai đoạn này đặt nền móng cho sự xuất hiện lịch sử của cái tên Nguyễn Ái Quốc một năm sau đó (1919) với Bản yêu sách của nhân dân An Nam. Sau những năm tháng tìm đường, các năm Ngọ tiếp theo chứng kiến những sự kiện làm thay đổi vận mệnh dân tộc.
Năm Canh Ngọ (1930): Thành Lập Đảng
Năm Canh Ngọ là một mốc son chói lọi nhất trong toàn bộ lịch sử Đảng Cộng sản và dân tộc Việt Nam. Sự kiện lịch sử: Từ ngày 3 đến 7/2/1930, tại Cửu Long (Hương Cảng, Trung Quốc), dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị hợp nhất ba tổ chức cộng sản ở Việt Nam đã diễn ra thành công, thành lập một đảng thống nhất duy nhất là Đảng Cộng sản Việt Nam.
Sự ra đời của Đảng là kết quả của quá trình chuẩn bị lâu dài, là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa Chủ nghĩa Mác-Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam. Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đã trở thành đội tiên phong lãnh đạo cách mạng, vạch ra đường lối đúng đắn để đưa dân tộc đến thắng lợi hoàn toàn, kết thúc thời kỳ khủng hoảng về đường lối cứu nước.
Năm Nhâm Ngọ (1942): Bị bắt giữ và tinh thần bất khuất
Đây là một năm đầy khó khăn, gian khổ nhưng cũng thể hiện rõ tinh thần bất khuất và sự hy sinh vì sự nghiệp cách mạng của Người. Sự kiện: Ngày 29/8/1942, trong chuyến đi bí mật sang Trung Quốc để tìm kiếm sự ủng hộ của các lực lượng đồng minh, Hồ Chí Minh (tên Người sử dụng lúc này) đã bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giữ. Người bị giam giữ vô cớ tại 13 nhà tù ở Quảng Tây trong hơn một năm (đến tháng 9/1943). Cuộc sống tù đày vô cùng cực khổ.
Trong thời gian bị giam cầm, Bác đã làm ra tập thơ nổi tiếng "Nhật ký trong tù" (Ngục trung nhật ký), thể hiện ý chí cách mạng sắt đá, tinh thần lạc quan, yêu đời và khao khát tự do, cứu nước. Tập thơ đã chứng minh hùng hồn cho phẩm chất vĩ đại của một chiến sĩ cộng sản kiên trung luôn lạc quan cả trong những hoàn cảnh tối tăm nhất.
Năm Giáp Ngọ (1954): Chiến thắng "Lừng lẫy năm châu"
Năm Giáp Ngọ này là năm thắng lợi vĩ đại nhất của dân tộc ta trong thế kỷ XX, mở ra một kỷ nguyên mới cho Việt Nam và phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới. Chiến thắng Điện Biên Phủ: Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng, quân và dân ta đã làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ vào tháng 5/1954.
Chiến thắng này đã đập tan âm mưu của thực dân Pháp và can thiệp Mỹ, buộc Pháp phải ký kết Hiệp định Genève, công nhận độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, chấm dứt hoàn toàn sự thống trị của chủ nghĩa thực dân cũ tại miền Bắc. "Điện Biên Phủ như là một cái mốc chói lọi bằng vàng của lịch sử. Nó ghi rõ nơi chủ nghĩa thực dân lăn xuống dốc và tan rã". Đó là chiến thắng mang Tầm vóc quốc tế: Bác Hồ đã đánh giá!
Những năm Ngọ trong cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là những dấu mốc về thời gian mà còn là những đỉnh cao của sự kiện lịch sử, từ việc hình thành nhân cách, xác lập tư tưởng cứu nước, đến việc thành lập Đảng và giành được độc lập dân tộc với chiến thắng Điện Biên Phủ. Mỗi năm Ngọ là một minh chứng cho hành trình bền bỉ, kiên cường, nhân cách và thiên tài lãnh đạo của Người./.
