Phát huy lợi thế, tạo đột phá từ kinh tế biển
Theo Kế hoạch số 90-KH/TU, đến năm 2030, tỉnh Nghệ An tập trung quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả, bền vững tài nguyên biển, không gian biển ven bờ; từng bước hình thành các ngành kinh tế biển hiện đại, có tính đột phá và đóng góp quan trọng vào quy mô nền kinh tế địa phương.
Cùng với phát triển kinh tế, Nghệ An đặt mục tiêu đầu tư đồng bộ, hiện đại hóa hạ tầng vùng ven biển và hệ thống cảng biển; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của cư dân, đồng thời bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh, an toàn vùng biển, đảo.
Tầm nhìn đến năm 2045, Nghệ An hướng tới trở thành địa phương phát triển mạnh, toàn diện về kinh tế biển xanh, hiện đại; là trung tâm logistics, công nghiệp, dịch vụ và du lịch biển lớn của vùng Bắc Trung Bộ. Quá trình phát triển được định hướng hài hòa với thiên nhiên, gắn với nâng cao chất lượng sống của người dân và củng cố quốc phòng, an ninh biển, đảo.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Kế hoạch số 90-KH/TU xác định 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, tập trung đổi mới tư duy và nâng cao hiệu lực quản trị biển; hoàn thiện thể chế, chính sách, tổ chức không gian phát triển; huy động nguồn lực, thúc đẩy doanh nghiệp biển phát triển. Đồng thời, tỉnh chú trọng ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ kinh tế biển.
Trọng tâm là phát triển đồng bộ các ngành kinh tế biển theo hướng hiện đại, xanh và thông minh, trong đó có công nghiệp ven biển, cảng biển, logistics, du lịch, dịch vụ biển, thủy sản, năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế biển mới.
Đối với kinh tế hàng hải, cảng biển và logistics, tỉnh định hướng nâng cấp hệ thống cảng biển Cửa Lò, cảng nước sâu Cửa Lò, phát triển cảng Đông Hồi và từng bước hình thành các trung tâm logistics ven biển. Đây được xem là những hạng mục quan trọng nhằm nâng cao năng lực vận tải, lưu thông hàng hóa, tăng cường kết nối giữa Nghệ An với các địa phương trong nước và thị trường quốc tế.
Trong lĩnh vực du lịch, Nghệ An hướng tới phát triển du lịch biển xanh, bền vững, chất lượng cao; xây dựng thương hiệu du lịch biển của tỉnh và tăng cường liên kết các điểm đến theo chuỗi Cửa Lò - Bãi Lăng - Quỳnh Phương - Nghi Thiết. Các sản phẩm du lịch biển sẽ được kết nối với du lịch văn hóa, lịch sử, sinh thái và du lịch cộng đồng, góp phần đa dạng hóa trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao giá trị dịch vụ.
Bên cạnh đó, tỉnh định hướng khảo sát, thu hút đầu tư các dự án điện gió ngoài khơi, điện mặt trời ven biển, trung tâm điện khí LNG Đông Hồi; đồng thời nghiên cứu phát triển các ngành kinh tế biển mới phù hợp với điều kiện tự nhiên, tiềm năng và lợi thế của địa phương.
Cơ cấu lại thủy sản, thúc đẩy nuôi biển công nghệ cao
Theo định hướng tại Kế hoạch số 90-KH/TU, ngành thủy sản sẽ được cơ cấu lại theo hướng hiện đại, giảm dần áp lực khai thác ven bờ và hạn chế những nghề khai thác gây ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản.
Nghệ An khuyến khích phát triển nuôi biển công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao, phù hợp với điều kiện tự nhiên và khả năng tiếp nhận của môi trường. Việc mở rộng nuôi biển phải gắn với quản lý không gian biển, kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ hệ sinh thái, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm, qua đó tạo thêm sinh kế ổn định cho người dân ven biển.
Chú trọng ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý nghề cá, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Qua đó, từng bước hình thành chuỗi sản xuất, khai thác, bảo quản và tiêu thụ thủy sản có trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu của thị trường.
Đặc biệt, nhiệm vụ chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tiếp tục được xác định là trọng tâm. Nghệ An tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác, giám sát hành trình, truy xuất nguồn gốc và tăng cường thực thi pháp luật trên biển, góp phần cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC).
Gắn tăng trưởng với bảo vệ môi trường
Nghệ An xác định bảo vệ môi trường là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình tổ chức không gian phát triển kinh tế biển. Chú trọng kiểm soát các nguồn thải từ khu công nghiệp, đô thị và cơ sở sản xuất ven biển; bảo vệ đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái biển và rừng phòng hộ ven biển. Đồng thời, chủ động triển khai các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu, thiên tai và sự cố môi trường, hạn chế những tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất và đời sống cộng đồng.
Nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của cư dân ven biển thông qua tạo việc làm, tăng thu nhập và hỗ trợ chuyển đổi sinh kế theo hướng bền vững. Tỉnh cũng chú trọng bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa biển, khuyến khích người dân tham gia bảo vệ tài nguyên, môi trường và phát triển du lịch tại địa phương.
Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư Nghệ An tập trung quản lý hoạt động khai thác, kiểm soát tàu cá, triển khai các giải pháp chống khai thác IUU, quản lý cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nghề cá. Phối hợp với các địa phương ven biển và sở, ngành liên quan nhằm phát triển thủy sản theo hướng hiện đại, có trách nhiệm và bền vững./.
