Trước những diễn biến khó lường của biến đổi khí hậu và thời tiết cực đoan, Hà Nội đang đẩy mạnh triển khai hàng loạt giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Thành phố xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị cùng sự chủ động của người dân và doanh nghiệp để hạn chế thấp nhất thiệt hại về người, tài sản và hạ tầng.
Mới đây, UBND TP. Hà Nội đã phê duyệt phương án ứng phó thiên tai theo cấp độ rủi ro thiên tai năm 2026 trên địa bàn. Theo đó, các địa phương được yêu cầu chủ động xây dựng kịch bản ứng phó phù hợp với từng cấp độ rủi ro, sẵn sàng triển khai ngay khi phát sinh tình huống khẩn cấp. Thành phố cũng yêu cầu bảo đảm an toàn cho các công trình trọng điểm, hệ thống giao thông, thông tin liên lạc và các hạ tầng thiết yếu trong mùa mưa bão.
Song song với việc hoàn thiện các phương án ứng phó, Hà Nội đang triển khai Chỉ thị số 42-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo đối với công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Thành phố chú trọng phát huy vai trò của toàn bộ hệ thống chính trị, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong công tác phòng chống thiên tai.
Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao khả năng ứng phó từ cơ sở
Một trong những nhiệm vụ được Hà Nội ưu tiên là nâng cao nhận thức và kỹ năng phòng chống thiên tai cho người dân. Thành phố yêu cầu đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền, tăng cường ứng dụng công nghệ số và các nền tảng mạng xã hội để phổ biến kiến thức, hướng dẫn kỹ năng ứng phó với thiên tai đến cộng đồng.
Bên cạnh đó, hệ thống dân vận cơ sở được phát huy vai trò trong việc vận động người dân tại các khu vực trọng điểm, xung yếu chủ động sơ tán khi xuất hiện nguy cơ mất an toàn hoặc khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng. Công tác tuyên truyền cũng được lồng ghép với mục tiêu thích ứng biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Theo phương án năm 2026, các địa phương phải thường xuyên cập nhật diễn biến thời tiết, tăng cường dự báo, cảnh báo sớm và kịp thời triển khai các biện pháp bảo vệ người dân. Trong trường hợp khẩn cấp, việc sơ tán khỏi khu vực nguy hiểm phải được thực hiện nhanh chóng, ưu tiên người cao tuổi, trẻ em và các nhóm dễ bị tổn thương.
Ưu tiên hạ tầng và công nghệ để giảm thiệt hại do thiên tai
Cùng với công tác tuyên truyền, Hà Nội tập trung hoàn thiện các kế hoạch phòng chống thiên tai giai đoạn 2026-2030 theo phương châm “4 tại chỗ”, bảo đảm duy trì hoạt động liên tục của bệnh viện, trường học, hệ thống điện, nước và thông tin liên lạc khi thiên tai xảy ra.
Thành phố cũng đẩy mạnh lồng ghép yêu cầu phòng chống thiên tai vào quy hoạch đô thị, khu dân cư và các dự án hạ tầng. Những khu vực có nguy cơ cao chịu tác động của lũ lụt, sạt lở sẽ được rà soát để sắp xếp lại dân cư, đồng thời tăng cường bảo vệ không gian thoát lũ trên các lưu vực sông nhằm nâng cao khả năng tiêu thoát nước.
Đáng chú ý, Hà Nội xác định khoa học công nghệ và chuyển đổi số là một trong những giải pháp then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro thiên tai. Thành phố sẽ đầu tư hiện đại hóa hệ thống quan trắc, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ viễn thám, ảnh vệ tinh, máy bay không người lái (UAV), trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác dự báo, cảnh báo và giám sát thiên tai.
Nguồn lực đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 cũng sẽ được ưu tiên cho các dự án trọng điểm như di dời dân cư khỏi khu vực thường xuyên bị ảnh hưởng bởi sạt lở và ngập lụt, nâng cấp hệ thống đê điều, hồ chứa nước, gia cố hạ tầng phòng chống thiên tai và triển khai các dự án chống ngập tại những khu vực đô thị thường xuyên bị úng ngập. Cùng với đó, thành phố tiếp tục đầu tư trang thiết bị cứu hộ cứu nạn, vật tư y tế và nhu yếu phẩm thiết yếu nhằm sẵn sàng ứng phó trong mọi tình huống, hướng tới xây dựng một đô thị có khả năng chống chịu tốt hơn trước các rủi ro thiên tai trong tương lai.
