Khi ý chí chiến thắng thiên nhiên
Sinh ra và lớn lên trong một gia đình thuần nông, tuổi thơ của ông Ngọ Đình Tuấn gắn liền với ruộng đồng. Tuy nhiên, cuộc sống khó khăn khiến gia đình quanh năm làm lụng vẫn không đủ trang trải cuộc sống. Vì vậy, từ khi còn trẻ, ông đã phải rời quê hương đi làm ăn xa, làm nhiều nghề khác nhau để mưu sinh.
“Ngày đó nghèo lắm, việc gì có thu nhập là tôi làm. Từ phụ hồ, làm xây dựng đến công nhân xí nghiệp, miễn là có tiền để lo cho gia đình”, ông Tuấn nhớ lại.
Dù bôn ba nhiều nơi, trong lòng người nông dân ấy vẫn luôn đau đáu ước mơ được trở về quê hương lập nghiệp trên chính mảnh đất nơi mình sinh ra. Cơ hội đến vào năm 2015 khi ông nhận thấy một khu đất rộng hàng héc-ta tại thôn Tân Cầu bị bỏ hoang nhiều năm do thường xuyên ngập úng.
Đó là vùng đất trũng, cỏ dại mọc cao quá đầu người, mùa mưa nước ngập trắng đồng, mùa nắng cũng rất ít người muốn canh tác. Nhiều người xem đây là vùng đất gần như không còn giá trị sản xuất. Nhưng với ông Tuấn, đó lại là cơ hội để bắt đầu hành trình mới.
“Nhìn thấy đất bỏ hoang, tôi thấy rất tiếc. Tôi nghĩ nếu biết cách cải tạo thì vẫn có thể làm kinh tế được. Khi nghe tôi có ý định nhận thầu khu đất này, nhiều người bảo tôi liều lĩnh, thậm chí cho rằng tôi dở hơi vì bỏ tiền vào nơi không ai muốn nhận. Nhưng càng bị nghi ngờ, tôi càng quyết tâm làm để chứng minh lựa chọn của mình là đúng”, ông Tuấn chia sẻ.
Với diện tích ban đầu hơn 5 ha, ông bắt tay vào cải tạo đất. Hàng nghìn mét khối bùn đất được đào đắp, nạo vét. Những khu vực thấp được cải tạo thành ao nuôi thủy sản, phần đất cao được tôn nền để xây dựng chuồng trại và trồng cây.
Khó khăn lớn nhất lúc đó là hạ tầng giao thông. Khu đất chưa có đường cho xe cơ giới đi vào nên vật liệu xây dựng đều phải vận chuyển thủ công. Việc xây dựng chuồng trại vì thế gặp rất nhiều trở ngại, chi phí tăng cao. Có thời điểm thiếu vốn, ông phải vay mượn người thân, bạn bè và tiếp cận thêm nguồn vốn tín dụng ngân hàng để tiếp tục đầu tư.
Theo ông Tuấn, tổng chi phí đầu tư rất khó thống kê chính xác do quá trình cải tạo, mở rộng được thực hiện từng bước trong nhiều năm. Từ việc đào ao, tôn nền, xây dựng chuồng trại đến phát triển đàn vật nuôi đều được thực hiện theo điều kiện tài chính của gia đình qua từng giai đoạn.
Sau nhiều năm kiên trì cải tạo, vùng đất ngập úng ngày nào đã dần thay da đổi thịt. Không chỉ dừng lại ở diện tích được giao thầu, ông còn chủ động thuê thêm đất của các hộ dân xung quanh để mở rộng quy mô sản xuất. Đến nay, trang trại có diện tích khoảng 7 ha với hệ thống ao hồ, cây xanh và chuồng trại được quy hoạch tương đối bài bản.
Điểm nổi bật của mô hình là được xây dựng theo hướng sinh thái và nông nghiệp tuần hoàn. Sau mỗi khu chuồng nuôi đều có ao nước để nuôi cá, ba ba, đồng thời góp phần điều hòa nhiệt độ và cải thiện môi trường. Xung quanh trang trại, ông trồng hơn 3.000 cây cau và hơn 1.000 cây dừa, tạo không gian xanh mát, nâng cao giá trị cảnh quan và mang lại thêm nguồn thu cho gia đình.
Nuôi tổng hợp để bổ trợ nhau, giảm thiểu rủi ro
Khác với nhiều trang trại chỉ tập trung vào một loại vật nuôi, ông Tuấn lựa chọn mô hình chăn nuôi tổng hợp nhằm phân tán rủi ro và tận dụng tối đa nguồn lực sẵn có.
Hiện nay, ngoài hệ thống ao nuôi cá và ba ba, trang trại còn duy trì đàn 34 con bò, 21 con ngựa bạch cùng hàng nghìn con gia cầm như vịt, gà và một số loại chim đặc sản.
Theo ông Tuấn, trong sản xuất nông nghiệp không nên “bỏ tất cả trứng vào một giỏ”. Khi một đối tượng nuôi gặp khó khăn về giá cả hoặc dịch bệnh thì vẫn còn những nguồn thu khác để bù đắp.
“Làm nông nghiệp phải tính đường dài. Có năm cá được giá nhưng gia cầm lại thấp, có năm ngược lại. Nuôi tổng hợp giúp mình chủ động hơn, giảm áp lực khi thị trường biến động”, ông nói.
Trong số các vật nuôi tại trang trại, ngựa bạch là một trong những hướng đi mang lại giá trị kinh tế cao. Theo kinh nghiệm của ông Tuấn, mặc dù chi phí đầu tư ban đầu tương đối lớn nhưng ngựa bạch dễ chăm sóc, sức đề kháng tốt và ít mắc bệnh hơn nhiều loại vật nuôi khác. Nguồn thức ăn chủ yếu là cỏ và phụ phẩm nông nghiệp nên chi phí duy trì không quá cao.
Bên cạnh đó, đàn bò cũng mang lại nguồn thu ổn định hằng năm. Chất thải từ bò, ngựa và gia cầm được tận dụng để ủ làm phân hữu cơ phục vụ cây trồng trong trang trại, góp phần hình thành vòng tuần hoàn khép kín, giảm đáng kể chi phí sản xuất và hạn chế tác động đến môi trường.
Để vận hành hiệu quả mô hình rộng gần 7 ha, ông Tuấn đang tạo việc làm thường xuyên cho 3 lao động địa phương với mức thu nhập ổn định. Vào các thời điểm cao điểm sản xuất hoặc thu hoạch, trang trại còn thuê thêm lao động thời vụ, góp phần giải quyết việc làm cho người dân trong khu vực.
Không chỉ mang lại nguồn thu nhập cho gia đình, mô hình của ông còn trở thành địa chỉ tham quan, học tập kinh nghiệm của nhiều nông dân trong và ngoài địa phương. Nhiều người khi đến thăm đều bất ngờ trước sự thay đổi của vùng đất từng bị bỏ hoang năm nào.
Từ một vùng đất trũng ngập nước, cỏ dại mọc um tùm, đến nay nơi đây đã trở thành trang trại tổng hợp với hệ thống ao hồ, cây xanh và khu chăn nuôi được đầu tư đồng bộ. Những hàng cau xanh mát, những hàng dừa vươn cao cùng mặt nước trong xanh của các ao nuôi tạo nên bức tranh nông nghiệp trù phú giữa vùng quê.
Nhờ cách quy hoạch hợp lý, cảnh quan sạch đẹp và hiệu quả trong sản xuất, mô hình của ông Tuấn nhiều lần được Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa và Hội Làm vườn và Trang trại Thanh Hóa ghi nhận, biểu dương, trao giấy khen và chứng nhận mô hình trang trại tiêu biểu.
Từ một vùng đất trũng hoang hóa, trang trại của ông Tuấn hôm nay đã phủ màu xanh của cây trái, ao hồ và vật nuôi. Thành quả ấy không chỉ mang lại cuộc sống ổn định cho gia đình mà còn là minh chứng cho sự kiên trì, tinh thần dám nghĩ, dám làm của người nông dân trong hành trình làm giàu trên chính quê hương mình.
