Đưa người trẻ từ giảng đường đến cánh đồng
ALiSEA Young Storytellers 2026 là một phần khuyến khích sự tham gia của người trẻ Chiến dịch truyền thông chủ đề “Khám phá hành trình thực phẩm – Hiểu nông nghiệp sinh thái – Chọn tiêu dùng có trách nhiệm” được triển khai nhằm nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về nông nghiệp sinh thái và giá trị của thực phẩm được sản xuất có trách nhiệm.
Chương trình do ALiSEA Việt Nam phối hợp cùng các đối tác triển khai, hướng tới thành viên mạng lưới ALiSEA, hợp tác xã, nhóm nông dân, sinh viên và người tiêu dùng. Trong hành trình, các nhóm tham gia đã đến trải nghiệm tại 6 hợp tác xã, mô hình nông nghiệp sinh thái ở nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.
Tại thực địa, các bạn trẻ không chỉ tìm hiểu quy trình sản xuất mà còn tiếp cận câu chuyện về đất, cây trồng, người nông dân, sản phẩm và những thay đổi trong phương thức canh tác. Những trải nghiệm này sau đó được chuyển hóa thành các sản phẩm truyền thông bằng nhiều hình thức như video, phóng sự, phỏng vấn, trailer, teaser và các nội dung trực quan trên nền tảng số.
Trước khi thực địa, các nhóm được tham gia ít nhất hai buổi coaching trực tuyến cùng chuyên gia của ALiSEA. Nội dung tập trung vào kiến thức về nông nghiệp sinh thái, kỹ năng xây dựng câu chuyện và cách khai thác chất liệu từ thực tế.
Theo PGS.TS Đào Thế Anh, Chủ tịch Hội Khoa học Phát triển Nông thôn Việt Nam (PHANO), truyền thông đóng vai trò quan trọng trong việc giúp người tiêu dùng tiếp cận những thông tin cụ thể hơn về nông nghiệp và thực phẩm.
“Hiện nay, vấn đề nông nghiệp cần nhận được sự quan tâm của truyền thông, công chúng để người tiêu dùng có thể nắm bắt và cập nhật thông tin cụ thể. Đặc biệt, trong nhu cầu thực tế của xã hội, con người đang quan tâm trực tiếp đến sức khỏe, an toàn thực phẩm, dinh dưỡng”, PGS.TS Đào Thế Anh chia sẻ.
Theo ông, bên cạnh việc thúc đẩy sản xuất, cần chú trọng giáo dục, thay đổi nhận thức và tăng cường truyền thông xã hội, qua đó ủng hộ những nỗ lực của hộ nông dân, hợp tác xã đang thực hành nông nghiệp sinh thái.
Khi người trẻ kể chuyện ruộng đồng
Điểm đáng chú ý của ALiSEA Young Storytellers 2026 là người trẻ không chỉ đứng ở vai trò sản xuất nội dung mà trực tiếp trở thành nhân vật trải nghiệm. Qua mỗi chuyến đi, những khái niệm về nông nghiệp sinh thái được chuyển từ kiến thức trên tài liệu thành những trải nghiệm cụ thể. Đó có thể là một phương thức canh tác, cách người nông dân chăm sóc đất, bảo vệ nguồn nước, duy trì đa dạng sinh học hay câu chuyện về cách một hợp tác xã tìm đầu ra cho sản phẩm.
Ông Nguyễn Anh Minh, cán bộ quản lý truyền thông của Tổ chức Nghiên cứu Nông Lâm quốc tế (ICRAF), đánh giá các sản phẩm năm nay có cách tiếp cận đa dạng. Theo ông Minh, sự tham gia của người trẻ cũng có ý nghĩa đối với truyền thông về nông nghiệp sinh thái khi lực lượng lao động trẻ trong nông nghiệp hiện còn hạn chế. “Người trẻ có vai trò rất quan trọng trong nông nghiệp sinh thái. Việc tham gia các chiến dịch truyền thông sẽ tạo ra sự đổi mới, sáng tạo trong cách tiếp cận và giúp đưa những câu chuyện này đến gần hơn với chính thế hệ trẻ”, ông Minh cho biết.
Trong số các sản phẩm được trao giải, nhóm Soilmates giành Giải Nhất. Đại diện nhóm, Nguyễn Thị Thanh Thảo, sinh viên năm thứ hai Trường Đại học Lâm nghiệp, cho rằng giá trị lớn nhất mà nhóm nhận được không chỉ nằm ở giải thưởng mà còn ở cơ hội được trực tiếp trải nghiệm.
“Em rất biết ơn ban tổ chức và các hợp tác xã đã cho chúng em cơ hội trải nghiệm, tích lũy kiến thức về nông nghiệp sinh thái. Người trẻ chưa có nhiều cơ hội tiếp xúc với lĩnh vực này, vì vậy những chương trình như vậy giúp chúng em nâng cao nhận thức về thực phẩm an toàn”, Thanh Thảo chia sẻ.
Giải Nhì được trao cho hai nhóm Lục và Kể từ đất. Với Nguyễn Thị Hồng Khánh, sinh viên Trường Đại học Mỏ - Địa chất, đại diện nhóm Kể từ đất, chương trình tạo cơ hội để người trẻ quan sát sâu hơn thực tế sản xuất.
“Từ những năm đầu đại học, mình đã có cơ hội tiếp xúc với nông nghiệp sinh thái. Khi tham gia chiến dịch, mình rất háo hức vì đây là cơ hội để các bạn trẻ được quan sát thực tế và tìm hiểu sâu hơn về nông nghiệp”, Hồng Khánh chia sẻ.
Trong khi đó, Giải Ba thuộc về nhóm Green Lens. Hoàng Thu Hiền, sinh viên năm thứ tư Trường Đại học Lâm nghiệp, đại diện nhóm cho cho biết chương trình đã giúp thay đổi cách nhìn của mình về nông nghiệp sinh thái.
“Lúc đầu, em khá phân vân và bỡ ngỡ vì đây là lĩnh vực mới mà em chưa tiếp xúc. Khi được đến trải nghiệm tại hợp tác xã, em rất hạnh phúc vì có những trải nghiệm mới lạ. Qua chiến dịch, em hiểu rõ hơn về phương thức và những thực hành cụ thể của nông nghiệp sinh thái”, Thu Hiền chia sẻ.
Điều đáng chú ý là trải nghiệm không chỉ dừng lại ở nhận thức. Sau chương trình, Hiền bắt đầu áp dụng những điều đã học vào cuộc sống, trong đó có việc tự trồng rau tại nhà.
“Em nhận ra nông nghiệp sinh thái gắn trực tiếp với đời sống và có triển vọng phát triển trong tương lai. Từ thay đổi nhận thức, em đã chuyển thành những hành động cụ thể”, Hiền nói.
Ngoài ra, Giải Sáng tạo được trao cho nhóm Hùng Vương Xanh, trong khi Hùng Vương Xanh và Chạm Nổi nhận Giải Khuyến khích.
Hà Quốc Tuấn, đại diện nhóm Hùng Vương Xanh, sinh viên năm thứ hai Trường Đại học Hùng Vương, cho rằng giải thưởng là sự ghi nhận đối với những nỗ lực của nhóm, đồng thời tạo thêm động lực để người trẻ tìm hiểu sâu hơn về lĩnh vực này.
“Em muốn tìm hiểu về nông nghiệp sinh thái và hiểu hơn về người nông dân dưới cánh đồng. Người trẻ trong nông nghiệp đóng vai trò rất quan trọng, có thể trở thành cầu nối giữa nông dân, hợp tác xã với thế hệ trẻ, giúp mọi người hiểu nông nghiệp sinh thái là gì và được thực hành như thế nào”, Tuấn nói.
Thông qua ALiSEA Young Storytellers 2026, người trẻ không chỉ kể câu chuyện về nông nghiệp sinh thái mà còn trực tiếp trải nghiệm để hiểu hơn về những người đang làm ra thực phẩm.
Khi những câu chuyện từ đồng ruộng được kể bằng ngôn ngữ của thế hệ trẻ, khoảng cách giữa người sản xuất và người tiêu dùng có thêm một cầu nối. Từ đó, truyền thông có thể góp phần thúc đẩy những thay đổi tích cực trong cách xã hội nhìn nhận, lựa chọn và tiêu dùng thực phẩm, hướng tới một hệ thống thực phẩm minh bạch, có trách nhiệm và bền vững hơn./.
Các đơn vị đồng hành, phối hợp triển khai chương trình: ALiSEA Việt Nam; Hội Khoa học Phát triển nông thôn Việt Nam(PHANO); Tổ chức GRET (Pháp);Tổ chức Nghiên cứu Nông Lâm quốc tế (ICRAF); Viện Quản lý đất đai và Phát triển nông thôn (CLaRD), Trường Đại học Lâm nghiệp; Agritage Vietnam và các đối tác trong mạng lưới ALiSEA.
Chương trình nhận được sự hỗ trợ từ: Cơ quan Hợp tác và Phát triển Thụy Sĩ (SDC); Bread for the World (Brot für die Welt); Liên minh châu Âu (EU); Cơ quan Phát triển Pháp (AFD).
