Sáng 23/7, Công an tỉnh Đắk Lắk tổ chức lễ thu nhận mẫu AND cho thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính trên địa bàn, có đại diện lãnh đạo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an; Công ty GeneViet (đơn vị lấy mẫu ADN); đại diện lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh và các sở, ngành, địa phương trong tỉnh cùng đông đảo thân nhân các gia đình liệt sĩ trên địa bàn.
Những ngày gần đây, tại nhiều địa phương trên cả nước, các lực lượng Công an, ngành Y tế, cùng các cấp, các ngành đã phối hợp tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Đây là bước đi quan trọng trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ, phục vụ công tác đối sánh, xác minh thông tin và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ sinh học hiện đại.
Không khí tại các điểm thu nhận mẫu luôn đong đầy cảm xúc. Có những người mẹ đã ngoài chín mươi tuổi chống gậy đến lấy mẫu với hy vọng trước khi nhắm mắt có thể biết nơi con mình yên nghỉ. Có những người em, người cháu lần đầu tiên được tham gia một hoạt động mang ý nghĩa đặc biệt đối với gia đình sau nhiều chục năm chỉ biết người thân hy sinh nhưng chưa tìm thấy phần mộ. Mỗi mẫu ADN được lưu giữ không chỉ là dữ liệu sinh học, mà còn là niềm tin, là hy vọng được nối dài sau hàng chục năm chờ đợi.
Phó Giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk Đại tá Trần Bình Hưng, cho biết: Những năm qua, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ luôn được Đảng, Nhà nước xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc ta.
Đất nước đã hòa bình, thống nhất hơn 50 năm, nhưng hiện nay cả nước vẫn còn khoảng 500.000 liệt sĩ chưa xác định được danh tính, trong đó có khoảng 200.000 hài cốt chưa quy tập và 300.000 hài cốt đã an táng tại các nghĩa trang nhưng còn thiếu thông tin.
Riêng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, qua rà soát, khảo sát hiện vẫn còn hơn 4.300 trường hợp liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Đây là niềm trăn trở, nỗi day dứt khôn nguôi không chỉ của các gia đình liệt sĩ mà còn là trách nhiệm chung của cấp ủy, chính quyền và toàn xã hội.
Thực hiện Kế hoạch số 453/KH-BCA-C06 ngày 8/6/2026 của Bộ Công an và Kế hoạch số 275/KH-UBND ngày 25/6/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk về mở đợt “Cao điểm triển khai thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin”, thời gian qua, Công an tỉnh đã chủ động phối hợp với Sở Nội vụ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và Ủy ban nhân dân các địa phương tích cực triển khai công tác rà soát, thu thập dữ liệu.
Tính đến nay, toàn tỉnh đã khảo sát, thu thập thông tin của 10.235 liệt sĩ, trong đó đã xác định được danh tính của 5.911 liệt sĩ; chưa xác định được danh tính 4.324 liệt sĩ. Trong số các liệt sĩ chưa xác định danh tính, có 1.618 trường hợp hiện không còn thân nhân để lấy mẫu, và 2.706 liệt sĩ còn thân nhân đủ điều kiện thu nhận mẫu ADN, với tổng số 3.865 thân nhân.
“Việc tổ chức thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin hôm nay không chỉ là một nhiệm vụ chuyên môn theo kế hoạch, mà còn là hành động nhân văn sâu sắc, là sự tri ân chân thành hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026) và hưởng ứng “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.
Đằng sau mỗi hoạt động thu nhận mẫu là sự chuẩn bị công phu của các lực lượng chức năng. Từ việc rà soát, đối chiếu thông tin, xác minh thân nhân theo từng hồ sơ liệt sĩ, đến việc bố trí cán bộ hướng dẫn, lấy mẫu, nhập dữ liệu, bảo quản sinh phẩm đều được thực hiện chặt chẽ, khoa học, bảo đảm tính chính xác và an toàn. Nhiều địa phương còn tổ chức các đoàn công tác đến tận nhà để thu nhận mẫu đối với các Mẹ Việt Nam Anh hùng, thân nhân liệt sĩ tuổi cao, sức yếu hoặc đi lại khó khăn, thể hiện tinh thần phục vụ nhân dân bằng trách nhiệm và sự sẻ chia.
Ý nghĩa của việc xây dựng ngân hàng dữ liệu ADN không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng thành tựu khoa học - công nghệ vào công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Điều lớn lao hơn là tạo thêm cơ hội để những người con đã hy sinh có thể "trở về" với tên tuổi thật của mình, trở về trong vòng tay gia đình và quê hương. Mỗi trường hợp xác định được danh tính liệt sĩ là một câu chuyện cảm động về sự đoàn tụ sau hàng chục năm chia cách, góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh còn âm ỉ trong lòng nhiều thế hệ.
Đây cũng là minh chứng sinh động cho việc chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ đang phục vụ hiệu quả các chính sách an sinh xã hội, chính sách người có công. Sự kết nối giữa cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ, cùng sự tham gia của các đơn vị chuyên môn về giám định sinh học, sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, xác minh và trả lại tên cho những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.
Hơn cả một nhiệm vụ chuyên môn, hoạt động thu nhận mẫu ADN còn lan tỏa những giá trị nhân văn sâu sắc trong cộng đồng. Hình ảnh các cán bộ, chiến sĩ tận tình hướng dẫn từng cụ già, ân cần hỏi han từng thân nhân liệt sĩ; những cái nắm tay xúc động, những giọt nước mắt xen lẫn hy vọng đã tạo nên những khoảnh khắc đẹp về nghĩa tình đồng bào, về trách nhiệm của Nhà nước đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì đất nước.
Đảng và Nhà nước luôn xác định công tác "Đền ơn đáp nghĩa", chăm lo người có công với cách mạng là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, là trách nhiệm và tình cảm thiêng liêng của toàn xã hội. Việc triển khai thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính chính là sự tiếp nối truyền thống tốt đẹp ấy bằng những phương pháp hiện đại, góp phần hiện thực hóa mong mỏi của hàng vạn gia đình trên khắp mọi miền đất nước.
Chiến tranh đã kết thúc, nhưng hành trình tìm lại tên cho những người đã hy sinh vẫn đang tiếp diễn. Mỗi mẫu ADN được thu nhận hôm nay có thể sẽ trở thành chiếc chìa khóa giúp mở ra cánh cửa đoàn tụ sau nhiều thập kỷ. Đó không chỉ là thành quả của khoa học, mà còn là biểu tượng của lòng biết ơn, của trách nhiệm và của đạo lý dân tộc Việt Nam.
Có thể sẽ còn nhiều thời gian, nhiều nỗ lực phía trước để xác định danh tính tất cả các liệt sĩ còn chưa biết tên. Nhưng với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, sự vào cuộc của các lực lượng chức năng và sự đồng hành của thân nhân liệt sĩ, hành trình ấy đang được tiếp thêm niềm tin. Mỗi trường hợp được xác định danh tính thành công sẽ không chỉ giúp một gia đình khép lại nỗi đau chờ đợi, mà còn góp phần viết tiếp câu chuyện nhân văn về lòng tri ân đối với những người đã hiến dâng trọn đời mình cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
