Hiện đại hóa công tác giám sát, bảo vệ rừng
Căn cứ dự báo của Trung tâm khí tượng thủy văn Quốc gia và theo dõi của Chi cục Kiểm lâm TP Hải Phòng, trong thời gian tới thời tiết trên địa bàn thành phố được dự báo nắng nóng gay gắt sẽ tiếp tục diễn ra, có nhiều ngày không có mưa hoặc mưa ít.
Theo nhận định của giới chuyên môn, năm 2026, Hải Phòng đối mặt với những diễn biến thời tiết hết sức phức tạp. Ngay từ đầu quý II, các đợt nắng nóng gay gắt kéo dài kết hợp với gió biển mạnh đã đẩy chỉ số cảnh báo cháy rừng tại nhiều khu vực trọng điểm như: Cát Hải, Đồ Sơn và Thủy Nguyên lên mức cấp IV và cấp V – mức cực kỳ nguy hiểm.
Trong bối cảnh đó, việc bảo vệ hơn 33.000 ha rừng không chỉ là nhiệm vụ cấp bách để duy trì lá phổi xanh mà còn là yêu cầu then chốt trong chiến lược phát triển kinh tế bền vững của thành phố cảng.
Để ứng phó với "giặc lửa", Hải Phòng đã không còn chỉ dựa vào sức người đơn thuần mà đã thiết lập một hệ thống phòng thủ công nghệ cao, biến chuyển hoàn toàn diện mạo của công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCC) rừng.
Theo thông tin từ đại diện Chi cục Kiểm lâm TP Hải Phòng, trong bối cảnh hiện tượng El Nino gây ra những đợt nắng nóng kỷ lục ngay từ đầu quý II, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng trở thành nhiệm vụ trọng tâm, được thành phố triển khai với một tư duy mới: Chuyển từ ứng phó thụ động sang quản trị rừng bằng công nghệ số và sức mạnh tổng hợp.
Xương sống của chiến dịch bảo vệ rừng năm nay chính là hệ thống giám sát thông minh được tích hợp trên nền tảng bản đồ số lâm nghiệp. Thay vì chỉ dựa vào các tổ tuần tra đi bộ vốn gặp nhiều hạn chế về tầm nhìn và thời gian, Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng đã đề xuất triển khai đồng bộ hệ thống camera giám sát tầm xa tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) tại các chòi canh lửa trọng điểm.
Những "mắt thần" này có khả năng quét liên tục 360 độ trong bán kính lên tới 5-10km, tự động nhận diện các cột khói bất thường hoặc các điểm nhiệt cao bất thường ngay từ khi mới phát sinh. Khi phát hiện dấu hiệu nguy hiểm, hệ thống sẽ lập tức gửi cảnh báo tọa độ chính xác về trung tâm điều hành và điện thoại thông minh của các cán bộ trực chiến, giúp rút ngắn tối đa thời gian xác minh và tiếp cận hiện trường.
Bên cạnh các camera cố định, việc ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV/Drone) trang bị cảm biến nhiệt đã trở thành một phần không thể thiếu trong quy trình tác chiến hằng ngày.
Tại các khu vực có địa hình hiểm trở như rừng tự nhiên trên núi đá vôi tại quần đảo Cát Bà hay các khu rừng phòng hộ ven biển, Drone đóng vai trò là "biệt kích trên không", giúp các lực lượng chức năng kiểm tra những góc khuất mà con người khó tiếp cận.
Đặc biệt, dữ liệu từ Drone được truyền trực tiếp về trung tâm chỉ huy, cho phép các chuyên gia phân tích mật độ thực bì và độ ẩm vật liệu cháy, từ đó đưa ra các kịch bản dự báo cháy rừng chính xác cho từng tiểu khu rừng thay vì chỉ dự báo chung cho toàn khu vực.
Sự chuyển mình trong công tác PCCC rừng năm 2026 còn thể hiện ở việc đồng bộ hóa dữ liệu trên ứng dụng di động dành cho lực lượng cơ sở.
Mỗi kiểm lâm viên địa bàn và thành viên các tổ xung kích tại các xã, phường đều được trang bị phần mềm chuyên dụng tích hợp bản đồ số vùng trọng điểm cháy. Phần mềm này không chỉ cung cấp thông tin về các nguồn nước gần nhất, đường băng cản lửa hay các tuyến đường cơ động nhanh mà còn là công cụ để báo cáo nhanh hiện trạng rừng theo thời gian thực.
Điều này tạo nên một hệ sinh thái dữ liệu thông suốt từ thành phố đến cơ sở, đảm bảo mọi mệnh lệnh chỉ huy được thực hiện nhanh chóng và chính xác theo phương châm “4 tại chỗ”.
Kết hợp nhuần nhuyễn giữa trí tuệ nhân tạo và ý thức cộng đồng
Theo tìm hiểu của PV Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, hiện nay trên địa bàn TP Hải Phòng có 35 xã, phường, đặc khu có rừng. Giai đoạn này là thời điểm đầu mùa hè, thực hiện nghiêm chỉ đạo của UBND TP Hải Phòng, các địa phương đã luôn chủ động tuyệt đối trong công tác kiểm tra, giám sát về PCCC rừng từ sớm, từ xa, ngay từ cơ sở với phương châm “4 tại chỗ” là bố trí lực lượng, phương tiện, vật tư, kinh phí phục vụ công tác PCCC rừng.
Tuy nhiên, công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng chỉ phát huy hiệu quả tối đa khi có sự đồng hành của con người. Song song với việc triển khai hạ tầng số, Hải Phòng vẫn duy trì nghiêm ngặt các biện pháp kỹ thuật truyền thống nhưng được cải tiến về quy trình.
Dưới sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo thành phố, lực lượng Kiểm lâm thành phố Hải Phòng đã phối hợp nhịp nhàng cùng lực lượng Công an và Quân đội trong các đợt diễn tập hiệp đồng tác chiến thực binh quy mô lớn, đưa nội dung sử dụng thiết bị công nghệ vào bài tập thực tế.
Việc phối hợp nhịp nhàng giữa máy móc và sức người đã giúp các đơn vị thực hành khống chế chính xác thành công nhiều vụ cháy ngay từ khi còn là những đốm lửa nhỏ, không để xảy ra cháy lớn gây thiệt hại về tài nguyên rừng.
Sự vào cuộc của các chủ rừng và chính quyền địa phương cũng được nâng lên tầm cao mới thông qua các ứng dụng báo cháy trên di động, giúp mỗi người dân đều có thể trở thành một “cột mốc” giám sát rừng hiệu quả.
Bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ tài nguyên, công tác PCCC rừng năm nay còn gắn liền với mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Việc giữ vững diện tích rừng không chỉ đảm bảo an ninh môi trường mà còn tạo tiền đề để Hải Phòng phát triển các mô hình du lịch sinh thái bốn mùa và bảo tồn đa dạng sinh học.
Đặc biệt, trong lộ trình xây dựng thành phố xanh, hiện đại, rừng chính là bể hấp thụ carbon quan trọng, hỗ trợ đắc lực cho các dự án nông nghiệp phát thải thấp mà thành phố đang tiên phong triển khai tại các vùng lân cận như vùng trồng lúa phát thải thấp tại xã Tân An, xã Thanh Miện…
Bằng việc kết hợp nhuần nhuyễn giữa trí tuệ nhân tạo và ý thức cộng đồng, thành phố cảng đang từng bước khẳng định vị thế dẫn đầu trong quản trị rừng hiện đại, quyết tâm không để “giặc lửa” xâm phạm đến những tài sản thiên nhiên quý giá, đảm bảo một môi trường sống an toàn và bền vững cho thế hệ mai sau.
Trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi “xanh” trong phát triển du lịch và kinh tế, Hải Phòng đang chứng minh rằng việc đầu tư vào công nghệ PCCC rừng là một khoản đầu tư cho tương lai.
Những cánh rừng xanh mướt tại Cát Bà, những rừng thông bạt ngàn tại Đồ Sơn, Trần Hưng Đạo, Trần Liễu, Nam An Phụ… hay rừng ngập mặn ven biển không chỉ là di sản thiên nhiên mà còn là nền tảng để thành phố thực hiện cam kết giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Với những giải pháp công nghệ tiên phong và sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, Hải Phòng đang vững vàng trong tư thế chủ động, sẵn sàng bảo vệ an toàn cho những màu xanh quý giá của thành phố trước mọi thử thách của thiên nhiên trong năm 2026.
