Dòng vốn 609 triệu USD từ Nhật Bản tiếp sức Việt Nam tăng tốc chuyển đổi xanh

Việt Nam tiếp tục đón nhận dòng vốn hỗ trợ quy mô lớn từ Nhật Bản nhằm phục vụ mục tiêu chuyển đổi xanh, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển hạ tầng tại các khu vực còn nhiều khó khăn. Ngày 20/3, hai nước đã ký kết ba công hàm trao đổi vốn vay với tổng trị giá xấp xỉ 90 tỷ Yên, tương đương khoảng 609 triệu USD, tập trung vào các chương trình và dự án trọng điểm về tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Các khoản vay này được phân bổ cho ba nhóm dự án chính, bao gồm chương trình hỗ trợ ngân sách phục vụ chuyển đổi xanh, dự án phát triển nông thôn thích ứng với thiên tai và dự án xây dựng hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm hỗ trợ sản xuất tại khu vực trung du, miền núi phía Bắc. Đây đều là những lĩnh vực then chốt, có ý nghĩa trực tiếp đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội cũng như nâng cao năng lực chống chịu trước các rủi ro khí hậu ngày càng gia tăng.

Trong đó, chương trình hỗ trợ ngân sách cho chuyển đổi xanh (GX-PPL) có quy mô lớn nhất, đạt 50 tỷ Yên, được triển khai theo định hướng ODA thế hệ mới. Điểm đáng chú ý là chương trình này không chỉ cung cấp nguồn lực tài chính mà còn tích hợp các giải pháp công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo và dữ liệu vệ tinh. Việc kết hợp công nghệ hiện đại được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát cũng như cải thiện năng lực ứng phó với thiên tai, từ đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh một cách thực chất.

Song song với đó, các dự án phát triển nông thôn và hạ tầng tại 8 tỉnh trung du, miền núi phía Bắc được thiết kế nhằm giải quyết những điểm nghẽn về cơ sở hạ tầng thiết yếu. Hệ thống giao thông, thủy lợi và đê điều sẽ được nâng cấp đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, sinh hoạt và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai. Những dự án này không chỉ góp phần cải thiện điều kiện sống cho người dân mà còn hướng tới mục tiêu thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.

Việc ký kết ba công hàm lần này tiếp tục khẳng định vai trò của Nhật Bản là đối tác tài trợ song phương hàng đầu của Việt Nam. Đồng thời, đây cũng là bước cụ thể hóa các cam kết cấp cao giữa hai nước trong việc thúc đẩy hợp tác theo hướng mới, ưu tiên các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách để bước vào giai đoạn phát triển mới, những lĩnh vực này được xác định là trụ cột hợp tác quan trọng trong quan hệ song phương.

Ở cấp địa phương, tỉnh Thái Nguyên là một trong những đơn vị tham gia trực tiếp vào dự án phát triển hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu nhằm hỗ trợ sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số. Dự án bao gồm 5 hợp phần độc lập do 4 địa phương làm cơ quan chủ quản, trong đó riêng Thái Nguyên triển khai 2 dự án, bao gồm cả một phần dự án trước đây thuộc tỉnh Bắc Kạn.

Tổng mức đầu tư dành cho Thái Nguyên đạt hơn 1.790 tỷ đồng, trong đó phần do địa phương này trực tiếp quản lý có giá trị trên 921 tỷ đồng, với vốn vay ODA chiếm hơn 712 tỷ đồng và vốn đối ứng hơn 208 tỷ đồng. Các hạng mục đầu tư tập trung vào 7 tiểu dự án liên quan đến giao thông, thủy lợi và cấp nước sinh hoạt. Bên cạnh đó, phần dự án trước đây thuộc địa bàn Bắc Kạn, nay sáp nhập vào Thái Nguyên, có tổng vốn hơn 871 tỷ đồng, trong đó vốn vay ODA khoảng trên 655 tỷ đồng, triển khai 4 tiểu dự án giao thông.

Mục tiêu xuyên suốt của các dự án là hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số từng bước thoát nghèo, chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang mô hình sản xuất quy mô lớn gắn với cơ chế thị trường. Đồng thời, việc đầu tư hạ tầng cũng giúp nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm thiểu rủi ro thiên tai và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế bền vững.

Không chỉ mang lại lợi ích về mặt kinh tế, các dự án còn có ý nghĩa xã hội sâu rộng khi góp phần bảo đảm an sinh, ổn định đời sống người dân tại khu vực miền núi. Với thời gian thực hiện dự kiến trong 4 năm, các chương trình này được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực mới cho phát triển khu vực trung du, miền núi phía Bắc, đồng thời đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng xanh của Việt Nam trong giai đoạn tới.