Sáng 19/8, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp với UBND xã Phúc Trạch cùng đông đảo bà con tổ chức chương trình vui Tết Lấp lỗ năm 2026 cùng đồng bào dân tộc Chứt ở bản Rào Tre. Ngay từ sớm, không khí trong bản đã rộn ràng hơn thường ngày. Những bộ trang phục truyền thống, tiếng nói cười và các tiết mục văn nghệ khiến ngày hội giữa đại ngàn thêm phần ấm áp.
Với người Chứt ở Rào Tre, Tết Lấp lỗ không đơn thuần là một ngày hội mà còn là dịp để cộng đồng cùng nhau gìn giữ phong tục được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Theo phong tục của người Chứt, Tết Lấp lỗ (Klốp lộ) được tổ chức vào ngày 7/7 âm lịch hằng năm, gắn với đời sống sản xuất nương rẫy của người Chứt. Sau khi hoàn thành việc gieo, trỉa và lấp các lỗ gieo hạt trên nương, bà con tổ chức ngày Tết để mừng mùa vụ mới, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn đối với trời đất và cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, gia đình mạnh khỏe, cuộc sống no đủ.
Sau tiếng trống khai hội của trưởng bản vang lên, bà con dân bản trang trọng cung nghinh lễ vật về cột lễ. Những lễ vật được chuẩn bị bằng tấm lòng thành kính của người dân để mời thần sông, thần núi và linh hồn những người đã khuất trở về chung vui, chứng giám và hưởng dùng lễ vật mà cộng đồng dâng cúng.
Trong không khí thiêng liêng ấy, già làng thực hiện các nghi thức cúng lễ theo phong tục truyền thống. Những lời khấn như nhịp cầu nối giữa con người với thiên nhiên, giữa hiện tại với những người đã khuất, thể hiện quan niệm sống hài hòa với núi rừng và sự gắn kết cộng đồng của đồng bào Chứt.
Những nghi lễ này phản ánh quan niệm của người Chứt về mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên, cộng đồng và thế giới tâm linh.
Sau phần lễ là các hoạt động văn hóa, văn nghệ tạo không khí sôi nổi trên bản Rào Tre. Những phong tục, nghi lễ được duy trì qua nhiều thế hệ không chỉ là dịp để đồng bào vui Tết mà còn góp phần trao truyền tiếng nói, phong tục, tập quán và những giá trị văn hóa dân gian của dân tộc Chứt cho thế hệ trẻ. Việc tổ chức Tết hằng năm cũng được xem là hoạt động quan trọng trong bảo tồn bản sắc văn hóa của cộng đồng dân tộc Chứt. Hà Tĩnh hiện xác định việc duy trì Tết Lấp lỗ, phục hồi âm nhạc, trang phục và tiếng nói của đồng bào Chứt là những nhiệm vụ cần được quan tâm thường xuyên.
Từ những nghi lễ mang đậm bản sắc văn hóa đến tiếng hát, điệu múa, Tết Lấp lỗ tạo nên một không gian vừa linh thiêng vừa gần gũi. Người già truyền lại phong tục cho thế hệ trẻ. Còn những người trẻ góp phần làm cho ngày hội thêm sinh động, qua đó cùng nhau giữ gìn những giá trị văn hóa riêng có của dân tộc mình.
Không chỉ mang ý nghĩa văn hóa, hằng năm, vào dịp Tết Lấp lỗ còn trở thành dịp để các cấp, ngành và đơn vị đồng hành, sẻ chia với cuộc sống của đồng bào Rào Tre.
Tại chương trình, đồng bào dân tộc Chứt đã đón nhận nhiều phần quà ý nghĩa từ Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, Sở Nội vụ, Hội Nông dân tỉnh, Tỉnh đoàn, UBND xã Phúc Trạch và Ngân hàng BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh. Tổng giá trị quà tặng khoảng 100 triệu đồng.
Những món quà được trao trong ngày Tết không chỉ mang giá trị vật chất mà còn thể hiện sự quan tâm, đồng hành của các cơ quan, đơn vị đối với đồng bào Chứt. Trong không khí sum vầy của ngày hội, sự sẻ chia ấy càng trở nên ý nghĩa, góp thêm niềm vui và động lực để bà con tiếp tục lao động, sản xuất, xây dựng cuộc sống ngày một ổn định.
Tết lấp lỗ là dịp để những người lớn tuổi trong bản duy trì, gìn giữ phong tục của cha ông. Còn lớp trẻ, lại là dịp để hiểu hơn về nguồn cội, về những câu chuyện văn hóa đã gắn bó với cộng đồng qua bao thế hệ.
Từ một nghi lễ truyền thống gắn với sản xuất nương rẫy, Tết Lấp lỗ hôm nay đã trở thành ngày hội cộng đồng, nơi văn hóa được gìn giữ trong đời sống hiện đại. Những giá trị về lòng biết ơn thiên nhiên, sự gắn kết giữa các thành viên và khát vọng về cuộc sống bình an vẫn nguyên vẹn.
Khi những nghi lễ truyền thống khép lại, tiếng hát, tiếng cười vẫn vang lên giữa núi rừng Rào Tre. Tết Lấp lỗ không chỉ mở ra một mùa mới trên nương rẫy mà còn nhắc mỗi người về cội nguồn, về sức mạnh cộng đồng và trách nhiệm gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
Giữa nhịp sống đang đổi thay từng ngày, những phong tục như Tết Lấp lỗ chính là sợi dây bền chặt kết nối quá khứ với hiện tại. Và ở Rào Tre, sợi dây ấy đang được tiếp nối bằng chính niềm tự hào, tình yêu bản làng và mong ước về một cuộc sống ngày càng ấm no của đồng bào Chứt./.
