Ngày 23/2, tại Điện Thái Giám (thôn Nam Sơn, xã Cẩm Hưng, Hà Tĩnh) UBND xã Cẩm Hưng đã tổ chức Lễ hội Tìm trâu và mở cửa rừng năm 2026, nơi có cây đa cổ thụ hơn 150 tuổi.
Theo tín ngưỡng dân gian, vị thần được thờ tại Điện Thái Giám, có khả năng “chỉ lối” giúp người dân tìm lại gia súc thất lạc, che chở cho cuộc sống lao động nơi miền núi. Người dân chăn thả gia súc trên rừng mỗi lần tìm không được trâu thì đến thắp hương tại Điện Thái Giám thì tự khắc trâu trở về. Từ niềm tin ấy, Lễ hội Tìm trâu và mở cửa rừng được hình thành và duy trì qua nhiều thế hệ, trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng của địa phương.
Trong khuôn viên Điện Thái Giám có cây đa cổ thụ hơn 150 tuổi, biểu tượng cho sự kết nối tâm linh giữa thần linh và cộng đồng.
Ông Lê Ngọc Nam (trưởng thôn Sơn Nam) chia sẻ: Theo truyền thống, đây là lễ hội truyền thống của làng, là dịp để người dân bày tỏ lòng tri ân vị Thành hoàng làng, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng thuận lợi, gia súc phát triển và một năm mới bình an.
Theo nhiều người dân địa phương chia sẻ, trong vùng nhiều gia đình có tập tục chăn thả gia súc trên rừng. Mỗi lần trâu bò bị lạc, tìm không được thì họ đều đến thắp hương tại Điện Thái Giám thì tự khắc trâu trở về.
Lễ hội có phần lễ và phần hội, ở phần lễ sẽ diễn ra nghi thức trình báo lễ vật. Dưới cây nêu và cột lễ tượng trưng cho nơi trú ngụ của thần linh, người dân sẽ dâng lễ vật và thực hiện các nghi thức cúng tế, mời thần sông, thần núi và các linh thần thổ địa về chứng giám và thụ hưởng.
Sau nghi thức trình báo lễ vật sẽ là nghi thức cung nghinh lễ vật. Theo đó, người dân sẽ rước lễ vật về Điện Thái Giám để dâng kính lên các vị thần linh và thực hiện cúng tế... cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng thuận lợi, gia súc phát triển và một năm mới bình an.
Ở phần hội, địa phương tổ chức nhiều trò chơi dân gian sôi nổi như kéo co, bịt mắt bắt vịt, trèo cột, đi cầu cạn… tạo nên không khí vui tươi, náo nhiệt. Đây cũng là dịp để cộng đồng giao lưu, gắn kết, mang đến niềm phấn khởi cho người dân trong những ngày đầu Xuân.
Ông Nguyễn Hữu Thịnh - Phó CT UBND xã Cẩm Hưng thông tin: Nhằm phục dựng lễ hội và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của địa phương, năm nay, xã xây dựng kế hoạch tổ chức bài bản hơn, chuẩn hóa các nghi thức và mở rộng quy mô để lễ hội thực sự trở thành hoạt động văn hóa cộng đồng tiêu biểu đầu xuân.
Lễ hội Tìm trâu và mở cửa rừng năm 2026 tại xã Cẩm Hưng (tỉnh Hà Tĩnh) là hoạt động văn hóa truyền thống gắn liền với đời sống sản xuất của cư dân vùng sơn cước. Việc phục dựng và tổ chức bài bản lễ hội không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc địa phương mà còn tạo sức hút đối với du khách, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc tại địa phương.
