Về làng Thủy Đường, phường Thủy Nguyên, TP Hải Phòng, dịp giáp Tết Bính Ngọ 2026, bầu không khí sực nức vị thơm của những mẻ bánh chưng đang sôi sùng sục trong nồi luộc. Vị của gạo nếp, lá chuối, hạt tiêu, đỗ xanh lan tỏa khiến những người xa quê không khỏi bồi hồi.
Trao đổi với phóng viên, đại diện lãnh đạo phường Thủy Nguyên, TP Hải Phòng, thông tin, nghề gói bánh chưng ở địa phương có từ hàng trăm năm qua. Trước đây, cả làng có hàng trăm hộ gói bánh rồi đưa ra chợ bán quanh năm.
Đến dịp Tết Nguyên đán, họ lại lựa chọn cẩn thận lựa chọn từ gạo nếp, muối, đỗ xanh, thịt lợn đến lá dong, lá chuối hột để gói những chiếc bánh chưng chặt tay, vuông vức, thơm ngon phục vụ nhu cầu thị trường trong và ngoài huyện Thủy Nguyên (cũ).
Ngoài các hộ gói bánh chưng nhỏ lẻ, hiện làng Thủy Đường có 5 cơ sở gói bánh chưng lớn. Hàng ngày, những cơ sở này đưa ra thị trường hơn 500 chiếc bánh chưng nhỏ với mức giá 20.000 - 30.000 đồng/chiếc. Riêng bánh chưng Tết với trọng lượng khoảng 1,2 kg/cái, có giá 70.000 đồng đến hơn 100.000 đồng/chiếc.
Trong số các cơ sở gói bánh chưng kể trên, lớn nhất là cơ sở của gia đình ông Nguyễn Tất La. Các cơ sở này dự kiến đưa ra thị trường Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 hàng vạn chiếc bánh chưng. Ngoài ra, các gia đình theo nghề gói bánh chưng ở Thủy Đường cung cấp hàng nghìn bánh chưng theo đơn đặt hàng của bạn bè, người thân.
Đến nay, để bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm cũng như giúp công việc bớt vất vả, các cơ sở gói bánh chưng lớn ở Thủy Đường dùng nồi điện thay thế bếp củi, bếp than để luộc bánh. Chiếc nồi luộc bánh chưng bằng điện lớn nhất ở Thủy Đường là của gia đình ông Nguyễn Tất La có thể luộc tới 400 chiếc bánh chưng mỗi lần kéo dài 10 - 12 tiếng.
Các công đoạn còn lại, người làm nghề gói bánh chưng ở Thủy Đường vẫn theo truyền thống. Lớp lá bên trong dùng lá chuối hột để tạo vị thơm, bao ngoài bằng lá dong cho bánh có hình dáng đẹp. Người Thủy Đường cũng không gói bánh bằng khuôn, mà dùng chính đôi tay khéo léo tạo hình vuông vức cho bánh (người dân địa phương gọi là gói vo). Trước đó, họ phải lựa chọn kỹ nguyên liệu là gạo nếp, thịt lợn, đỗ xanh, muối, mắm.
Theo các bậc cao niên trong vùng, người dân Thủy Đường không bao giờ dùng nước máy, nước giếng khoan hay nước sông để luộc bánh. Xưa nay, họ chỉ dùng nước mưa hoặc nước giếng làng nổi tiếng trong, ngọt. Chính điều này đã tạo hương vị riêng biệt cho bánh chưng Thủy Đường khiến thực khách mê mẩm.
Không chỉ được tiêu thụ trong nước, dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, hàng nghìn chiếc bánh chưng Thủy Đường còn theo chân các Việt kiều đem hương vị Tết cổ truyền quê hương tới cộng đồng người Việt sinh sống ở nước ngoài.
Đại diện chính quyền phường Thủy Nguyên, TP Hải Phòng, thông tin, cùng với động viên các hộ theo nghề, giúp kết nối sản xuất với tiêu thụ, địa phương còn thường xuyên lưu ý các hộ bảo đảm chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm.
Ngoài ra, địa phương còn phối hợp tổ chức phục dựng gói và luộc bánh chưng theo truyền thống. Qua đó, giáo dục thế hệ trẻ thuyền thống quý báu của quê hương, thu hút khách du lịch đến thăm quan và trải nghiệm.
