Bước sang năm 2025, ngành dệt may Việt Nam tiếp tục cho thấy sức bật đáng chú ý khi không chỉ duy trì đà tăng trưởng mà còn giữ vững vị trí trong Top 3 quốc gia xuất khẩu dệt may lớn nhất thế giới. Kết quả này phản ánh nỗ lực thích ứng linh hoạt của cộng đồng doanh nghiệp cùng vai trò điều phối, kết nối ngày càng rõ nét của Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) trong bối cảnh môi trường thương mại quốc tế biến động phức tạp.
Trong khuôn khổ Đại hội Hiệp hội Dệt may Việt Nam nhiệm kỳ VII (2025 - 2030), diễn ra tại Hà Nội vào trung tuần tháng 12, bức tranh toàn cảnh của ngành giai đoạn 2020 - 2025 đã được nhìn nhận một cách hệ thống. Đây không chỉ là dịp tổng kết những kết quả đạt được trong năm 2025 mà còn là nền tảng để xác lập định hướng phát triển cho giai đoạn tiếp theo, khi yêu cầu về xanh hóa, số hóa và tái cấu trúc chuỗi cung ứng ngày càng trở nên cấp thiết.
Theo Chủ tịch VITAS Vũ Đức Giang, năm 2025 đánh dấu sự phục hồi rõ nét của ngành sau giai đoạn nhiều biến động. Kim ngạch xuất khẩu dệt may ước đạt khoảng 46 tỷ USD, tăng 5,6% so với năm trước, trong khi xuất siêu đạt khoảng 21 tỷ USD, tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột của dệt may trong cán cân thương mại quốc gia. Đáng chú ý, tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa đã tăng lên khoảng 52%, cho thấy những chuyển biến tích cực trong việc chủ động nguồn nguyên phụ liệu và giảm dần sự phụ thuộc vào nhập khẩu.
Tuy vậy, phía sau những con số khả quan là hàng loạt thách thức mới. Các xung đột địa chính trị, thay đổi chính sách thương mại và đặc biệt là sự điều chỉnh trong cách thức đặt hàng từ các thị trường lớn đã buộc ngành dệt may phải tái định vị trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo ông Vũ Đức Giang, áp lực này đang thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam chuyển hướng sang mô hình hoạt động mang tính đa quốc gia, mở rộng đầu tư ra nước ngoài. Đây vừa là sức ép, vừa là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn, và thực tế đã xuất hiện những doanh nghiệp tiên phong trong xu hướng này.
Song song đó, làn sóng robot hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo đang tạo ra tác động sâu rộng đến toàn ngành. Việc đầu tư vào tự động hóa, hệ thống quản trị thông minh không chỉ giúp tối ưu chi phí mà còn mở ra cơ hội nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Cùng với đó, yêu cầu về phát triển bền vững, giảm phát thải và thời trang xanh tiếp tục trở thành “giấy thông hành” trong quan hệ thương mại với các đối tác lớn, buộc doanh nghiệp phải thay đổi tư duy sản xuất và quản trị.
Ở góc độ thị trường, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VITAS Trương Văn Cẩm cho biết, năm 2025 hàng dệt may Việt Nam đã hiện diện tại 138 quốc gia và vùng lãnh thổ. Các thị trường chủ lực như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, ASEAN và Trung Quốc vẫn giữ vai trò then chốt, đồng thời ngành cũng từng bước thâm nhập sâu hơn vào các nước SNG, Trung Đông và châu Phi. Đáng chú ý, chính sách thuế quan của Mỹ đối với hàng dệt may Việt Nam đến nay chưa có biến động lớn, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong đàm phán đơn hàng, thậm chí đã tính đến kế hoạch cho quý II năm sau.
Nhìn về giai đoạn 2026 trở đi, TS. Cấn Văn Lực nhận định ngành dệt may sẽ phải đối mặt với nhiều yếu tố bất định từ các chính sách thương mại mới, đặc biệt là rào cản kỹ thuật và thuế quan. Trong bối cảnh đó, việc kiểm soát chi phí logistics, chi phí tuân thủ tiêu chuẩn xanh và quản trị rủi ro tài chính trở nên đặc biệt quan trọng. Ông nhấn mạnh, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ chính là chìa khóa để ngành dệt may thoát khỏi “bẫy giá rẻ”, từng bước tiến lên các phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn.
Trong suốt nhiệm kỳ VI, VITAS đã mở rộng mạng lưới lên gần 300 hội viên mới, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước và khối FDI, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại tại nhiều thị trường lớn. Bước sang nhiệm kỳ VII, hiệp hội đặt mục tiêu đến năm 2030 kim ngạch xuất khẩu đạt 64,5 tỷ USD, thị trường nội địa đạt quy mô 8 - 9 tỷ USD, với trọng tâm là chiến lược “Xanh hóa - Số hóa”, nâng tỷ lệ nội địa hóa lên trên 60% và xây dựng thương hiệu thời trang Việt Nam có vị thế trên thị trường quốc tế. Việc ông Vũ Đức Giang tiếp tục được tín nhiệm giữ cương vị Chủ tịch VITAS được kỳ vọng sẽ bảo đảm tính liên tục và nhất quán cho chiến lược phát triển dài hạn của toàn ngành.
