Chính phủ đang xem xét phương án điều chỉnh mức lương cơ sở từ ngày 1/7/2026 với mức tăng dự kiến khoảng 8% so với hiện nay. Nếu phương án này được thông qua, mức lương cơ sở sẽ tăng từ 2,34 triệu đồng lên khoảng 2,53 triệu đồng mỗi tháng, qua đó tác động trực tiếp đến thu nhập của hàng triệu cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, đồng thời kéo theo việc điều chỉnh nhiều chính sách an sinh xã hội.
Thông tin này được Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chia sẻ tại buổi tiếp xúc cử tri tỉnh Lào Cai sáng 9/3. Theo bà, việc tăng lương cơ sở không chỉ liên quan đến tiền lương của khu vực công mà còn ảnh hưởng đến hàng loạt khoản trợ cấp và chế độ chính sách khác. Khi mức lương cơ sở được điều chỉnh, các khoản lương hưu, trợ cấp dành cho người có công, trợ cấp bảo trợ xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội cũng sẽ được tăng theo tương ứng.
Lương cơ sở hiện đóng vai trò là nền tảng để tính thu nhập cho cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Mức lương thực nhận được xác định theo công thức lấy lương cơ sở nhân với hệ số lương của từng chức danh, vị trí. Bên cạnh đó, nhiều khoản phụ cấp trong khu vực công như phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên, phụ cấp khu vực hay các chế độ chính sách khác cũng được tính toán dựa trên mức lương cơ sở này. Vì vậy, mỗi lần điều chỉnh lương cơ sở đều có tác động lan tỏa đến hệ thống tiền lương và chính sách phúc lợi.
Trước đó, từ ngày 1/7/2024, mức lương cơ sở đã được điều chỉnh tăng mạnh từ 1,8 triệu đồng lên 2,34 triệu đồng mỗi tháng, tương đương mức tăng 30%. Đây được xem là bước đi quan trọng trong quá trình triển khai cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27 của Trung ương. Chính sách này từng bị tạm hoãn trong nhiều năm do ảnh hưởng của dịch Covid-19 và những khó khăn về ngân sách nhà nước. Khi được thực hiện trở lại, việc tăng lương đã tác động trực tiếp đến hơn 3 triệu người đang làm việc trong khu vực công và lực lượng vũ trang, đồng thời trở thành cơ sở để điều chỉnh nhiều chế độ an sinh khác.
Theo Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, việc điều chỉnh tiền lương cần được tính toán thận trọng dựa trên khả năng cân đối ngân sách nhà nước. Mục tiêu là bảo đảm sự hài hòa giữa thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức với các chế độ dành cho người nghỉ hưu, người có công và những nhóm đối tượng hưởng trợ cấp xã hội. Cách tiếp cận này nhằm hướng đến sự công bằng, tiến bộ trong hệ thống chính sách xã hội, đồng thời duy trì tính bền vững của nguồn lực tài chính quốc gia.
Song song với việc điều chỉnh lương cơ sở, Chính phủ cũng đang nghiên cứu hoàn thiện cơ chế tiền thưởng gắn với hiệu quả công việc. Theo đó, các cơ quan, đơn vị sẽ có thêm nguồn lực để đánh giá, phân loại cán bộ dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ, từ đó chi trả tiền lương và tiền thưởng phù hợp. Cơ chế này được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính, đồng thời tạo động lực làm việc rõ ràng hơn cho đội ngũ cán bộ, công chức.
Các cơ quan chức năng hiện cũng đang tiến hành tổng kết việc thực hiện Nghị quyết 27 để báo cáo cấp có thẩm quyền, từ đó xây dựng lộ trình cải cách tiền lương cho giai đoạn tiếp theo. Theo đánh giá của Chính phủ, cải cách tiền lương là vấn đề được cử tri trên cả nước đặc biệt quan tâm, bởi chính sách này không chỉ ảnh hưởng đến khu vực nhà nước mà còn có tác động lan tỏa đến thị trường lao động nói chung, bao gồm cả khu vực doanh nghiệp tư nhân.
Phó thủ tướng cho rằng để tạo dư địa cho cải cách tiền lương trong tương lai, cần tiếp tục thực hiện các giải pháp như tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng. Khi kinh tế phát triển tốt hơn và nguồn thu ngân sách được cải thiện, khả năng điều chỉnh tiền lương sẽ thuận lợi hơn.
Dù mức lương cơ sở đã được điều chỉnh tăng đáng kể trong những năm gần đây, lãnh đạo Chính phủ thừa nhận thu nhập của cán bộ, công chức và viên chức vẫn còn thấp so với nhu cầu thực tế và mức sống của người lao động. Ở khu vực doanh nghiệp, mức lương tối thiểu vùng cũng được điều chỉnh hằng năm, song vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu sinh hoạt của nhiều người lao động. Vì vậy, cải cách tiền lương tiếp tục được xác định là nhiệm vụ lâu dài, cần triển khai theo lộ trình phù hợp với điều kiện kinh tế và khả năng ngân sách của đất nước.
