Những năm gần đây, cùng với việc đầu tư hạ tầng viễn thông, internet phủ sóng đến hầu hết các địa bàn dân cư, Đắk Lắk đã đẩy mạnh triển khai nhiều hoạt động phổ cập kỹ năng số cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa. Từ các lớp hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, thanh toán không dùng tiền mặt, đến việc hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, thương mại điện tử…, tri thức số đang dần trở thành “cầu nối” giúp người dân thay đổi tư duy và cách tiếp cận cuộc sống hiện đại.
Tại nhiều xã vùng khó khăn như xã Ea Súp, Buôn Đôn hay Krông Bông, hình ảnh cán bộ đoàn thanh niên, tổ công nghệ số cộng đồng kiên trì “cầm tay chỉ việc” cho người dân đã trở nên quen thuộc. Không ít người lớn tuổi lần đầu biết sử dụng điện thoại để tra cứu thông tin, gọi video cho người thân hay thanh toán hóa đơn điện tử. Với người trẻ, việc tiếp cận tri thức số mở ra thêm cơ hội học tập, tìm kiếm việc làm và khởi nghiệp ngay trên chính quê hương mình.
Đặc biệt, mô hình tổ công nghệ số cộng đồng đang phát huy hiệu quả rõ nét tại cơ sở. Các thành viên trong tổ không chỉ hỗ trợ người dân cài đặt ứng dụng số mà còn hướng dẫn cách nhận diện thông tin xấu độc, cảnh giác với các hình thức lừa đảo trên không gian mạng. Đây được xem là “cánh tay nối dài” trong công cuộc chuyển đổi số từ cơ sở, góp phần đưa công nghệ đến gần hơn với đời sống người dân.
Song song với đó, nhiều địa phương trong tỉnh đã chủ động xây dựng các mô hình thư viện số, điểm đọc sách cộng đồng, không gian học tập trực tuyến tại nhà văn hóa thôn, buôn. Thông qua các thiết bị kết nối internet, người dân có thể tiếp cận kho tài liệu phong phú về kỹ thuật sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, kiến thức pháp luật hay kỹ năng sống. Những nội dung tưởng chừng xa vời nay đã trở nên dễ tiếp cận hơn bao giờ hết.
Việc lan tỏa tri thức số cũng đang tạo ra những chuyển biến tích cực trong sản xuất nông nghiệp – lĩnh vực thế mạnh của Đắk Lắk. Nhiều nông dân đã biết ứng dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử để quảng bá và tiêu thụ nông sản. Một số hợp tác xã, hộ sản xuất cà phê, sầu riêng, mắc ca… đã chủ động livestream bán hàng, kết nối khách hàng trên nền tảng số, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm địa phương.
Không chỉ dừng lại ở việc phổ cập công nghệ, chuyển đổi số tại cơ sở còn góp phần nâng cao chất lượng cải cách hành chính. Người dân ở các thôn, buôn giờ đây có thể thực hiện nhiều thủ tục hành chính trực tuyến ngay trên điện thoại mà không phải đi lại nhiều lần như trước. Điều này đặc biệt ý nghĩa đối với các địa bàn vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện đi lại còn nhiều khó khăn.
Để chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống, điều quan trọng không chỉ là trang bị công nghệ mà còn phải thay đổi nhận thức, tạo thói quen sử dụng công nghệ số trong cộng đồng. Muốn làm được điều đó, cần sự chung tay của cả hệ thống chính trị, các tổ chức đoàn thể và doanh nghiệp viễn thông trong việc đồng hành cùng người dân.
Giám đốc Sở KH-CN Bùi Thanh Toàn cho biết, hiện nay các cấp, ngành từ tỉnh cho đến xã, phường đang nỗ lực, quyết tâm triển khai có hiệu quả phong trào "Bình dân học vụ số". Và cuộc thi trực tuyến là một bước giúp cán bộ, công chức, viên chức, người dân hiểu biết được về chuyển đổi số, có khả năng thao tác, ứng dụng được những kiến thức cơ bản nhất về chuyển đổi số, phục vụ cho quá trình lao động, học tập, sản xuất.
Cuộc thi trực tuyến khép lại, hành trình chuyển đổi số của tỉnh Đắk Lắk có thêm bước tiến dài vững chắc hơn từ nền tảng tri thức số đã được trang bị thông qua cuộc thi. Mục tiêu cốt lõi là mang những thông tin, kiến thức cơ bản nhất đến với từng cán bộ, từng người dân, từng doanh nghiệp, làm sao để từng cán bộ, viên chức và mỗi người dân, dù ở thành thị hay các buôn làng xa xôi, đều có thể hiểu, thành thạo thao tác và ứng dụng được nền tảng số vào chính quá trình lao động, sản xuất và học tập hằng ngày. Sức lan tỏa của cuộc thi chính là bệ phóng vững chắc để Đắk Lắk hiện thực hóa kỳ vọng này.
Tại phường Tân Lập tỉnh Đắk Lắk không chỉ phục vụ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Chủ tịch UBND phường Tân Lập Trần Đức Nhật cho biết: Địa phương đang triển khai xây dựng “Bản đồ số phường Tân Lập”, ứng dụng công nghệ GIS trong quản lý đất đai, quy hoạch và hạ tầng đô thị. Đồng thời, các dữ liệu về dân cư, hộ tịch, đất đai được số hóa, kết nối và cập nhật đồng bộ, tạo nền tảng cho mô hình quản trị hiện đại, minh bạch và hiệu quả.
Trong lĩnh vực sản xuất, phường từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu nông nghiệp số, phục vụ quản lý các vùng trồng cà phê, sầu riêng theo tiêu chuẩn xuất khẩu; hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin thị trường, nâng cao năng suất và giá trị sản phẩm. Mô hình “Phường là vườn ươm doanh nghiệp” cũng được triển khai nhằm đồng hành cùng hộ kinh doanh, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ, thực hiện chuyển đổi số trong sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường.
Đặc biệt, tại các buôn đồng bào dân tộc thiểu số, chuyển đổi số đang mở ra những cơ hội mới trong quảng bá sản phẩm đặc trưng, phát triển du lịch cộng đồng và kết nối tiêu thụ nông sản thông qua các nền tảng số, quyết tâm xây dựng nền quản trị đô thị hiện đại, lấy dữ liệu làm nền tảng, công nghệ làm động lực và người dân làm trung tâm phục vụ, Tân Lập đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng “phường thông minh”, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Với quyết tâm xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, Đắk Lắk đang từng bước đưa tri thức số len lỏi đến từng thôn, buôn, từng hộ dân. Những thay đổi từ nhận thức đến hành động hôm nay sẽ là nền tảng quan trọng để địa phương bứt phá trong tương lai, góp phần xây dựng vùng đất Tây Nguyên ngày càng hiện đại, phát triển và hội nhập.
