Trao đổi với phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, đại diện lãnh đạo Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ, TP Hải Phòng, thông tin, sông Đa Độ có chiều dài gần 50 km, chảy qua địa bàn 5 quận, huyện (cũ) của TP Hải Phòng, gồm 2 huyện An Lão, Kiến Thụy và 3 quận Kiến An, Dương Kinh, Đồ Sơn.
Sông Đa Độ có vai trò rất quan trọng đối với cuộc sống của người dân cũng như sản xuất nông nghiệp. Ngoài chức năng cấp nước tưới tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản cho 32.000 ha/năm, sông còn cung cấp nguồn nước thô đầu vào cho 2 nhà máy sản xuất nước sinh hoạt lớn là Nhà máy nước Cầu Nguyệt, Nhà máy nước Đình Vũ và hàng chục nhà máy nước sạch nông thôn phục vụ nhu cầu sinh hoạt của hơn 30% dân số TP Hải Phòng khi chưa sáp nhập với tỉnh Hải Dương.
Theo vị này, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ được chính quyền TP Hải Phòng giao quản lý, sử dụng nguồn nước sông Đa Độ. Hiện dòng sông này đang phải gánh chịu nhiều nguồn có nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước. Trong đó, toàn tuyến sông có gần 400 điểm xả nước thải trực tiếp và các kênh, mương dẫn ra sông. Trong đó, có khoảng hơn 200 điểm thuộc doanh nghiệp, hơn 160 điểm thuộc các trang trại và gần 30 điểm là khu dân cư.
Tuy nhiên, đến nay cơ quan chức năng Tp.Hải Phòng cấp phép xả thải không nhiều cho số này. Nhiều điểm đang tự do xả nước thải ra hệ thống sông Đa Độ. Trong đó, không ít điểm tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm cao như là nước thải của các nhà máy, xí nghiệp, trang trại chăn nuôi, nước thải từ các khu dân cư…
Điểm gây nhức nhối nhất là làng nghề thu gom, tái chế phế liệu Tràng Minh và các khu dân cư lân cận trên địa bàn phường Phù Liễn. Nhiều năm, ngoài nước thải của làng nghề đổ ra sông Đa Độ, chính quyền địa phương còn nhức nhối với tình trạng đổ trộm và đốt trộm rác thải ra khu vực ven sông.
Trước thực trạng kể trên, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ và chính quyền các địa phương nơi dòng sông chảy qua đã tích cực chung tay vào cuộc nhằm bảo vệ “nguồn sống” cho địa phương. Trong đó, để bảo đảm dòng chảy cho sông, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ đã vận động các hộ dân giải tỏa hơn 100 ha ao đầm, vườn ruộng để mở rộng lòng sông từ 50 -60 m lên 90 - 130m. Đồng thời, tháo dỡ hàng nghìn m2 nhà cửa, vật kiến trúc, chặt bỏ hàng trăm nghìn cây trên bờ và trong lòng sông trong phạm vi công trình thủy lợi.
Để kịp thời giải quyết các điểm xả thải gây ô nhiễm nguồn nước, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ đề xuất TP Hải Phòng triển khai xây dựng hệ thống cống một chiều ngăn không cho nước tại các kênh, mương có nguy cơ gây ô nhiễm chảy ra sông Đa Độ (tổng số hơn 100 cống).
Bên cạnh đó, đơn vị tổ chức đắp hệ thống đập có chiều dài hơn 100 km chuyển hướng dòng chảy từ các kênh, mương có nguy cơ gây ô nhiễm sang sông Văn Úc và sông Lạch Tray.
Riêng với làng nghề Tthu gom, tái chế phế liệuràng Minh, theo tìm hiểu của phóng viên, TP Hải Phòng đầu tư hơn 120 tỷ đồng xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải của làng nghề và các khu dân cư lân cận. Từ đầu tháng 6/2023, hệ thống đã đi vào hoạt động.
Thông tin tới phóng viên, đại diện lãnh đạo Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ thừa nhận, việc “đắp đập, xây cống” ngăn ô nhiễm kể trên chỉ là giải pháp tình thế, trước mắt. Về lâu dài, để bảo vệ sông Đa Độ khỏi các nguồn gây ô nhiễm, TP Hải Phòng cần đầu tư xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải tại các khu dân cư, làng nghề.
Riêng đối với các trang trại, nhà máy, xí nghiệp, làng nghề... có nguy cơ gây ô nhiễm dọc 2 bờ sông, cần kiên quyết đóng cửa trong trường hợp không đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải mà xả thải trực tiếp xuống sông…/.
