Cho thuê tài sản doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm: Có nhất thiết phải lập hộ kinh doanh?

Tại Hội nghị đối thoại giữa Bộ Tài chính và người nộp thuế về chính sách, thủ tục hành chính thuế và hải quan năm 2025, nhiều thắc mắc xoay quanh nghĩa vụ đăng ký kinh doanh của cá nhân đã được đặt ra. Một trong những vấn đề nhận được sự quan tâm lớn là việc cá nhân cho thuê tài sản, có doanh thu dưới 500 triệu đồng mỗi năm, liệu có bắt buộc phải đăng ký hộ kinh doanh hay chỉ cần thực hiện đăng ký mã số thuế và kê khai, nộp thuế theo quy định.

Câu hỏi được nêu xuất phát từ thực tế áp dụng chưa thống nhất tại một số địa phương. Theo phản ánh của người dân, có nơi cơ quan thuế yêu cầu cá nhân cho thuê tài sản phải lập hộ kinh doanh, trong khi ở địa bàn khác lại không đặt ra yêu cầu này. Sự khác biệt trong cách hướng dẫn khiến không ít cá nhân băn khoăn, lo ngại rủi ro pháp lý khi thực hiện nghĩa vụ thuế.

Trả lời vấn đề trên, Cục Thuế cho biết, việc có đăng ký hộ kinh doanh hay không không phải là yêu cầu bắt buộc trong mọi trường hợp, mà phụ thuộc vào lựa chọn của cá nhân, trên cơ sở tuân thủ đúng các quy định của pháp luật hiện hành. Căn cứ pháp lý được viện dẫn là Điều 82 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp.

Theo quy định tại nghị định này, hộ kinh doanh là hình thức kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên trong hộ gia đình đăng ký thành lập và phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, pháp luật cũng xác định rõ không phải mọi hoạt động tạo thu nhập đều buộc phải đăng ký hộ kinh doanh.

Cụ thể, khoản 3 Điều 82 nêu rõ, những người hoạt động dịch vụ có thu nhập thấp không thuộc diện bắt buộc phải đăng ký hộ kinh doanh, trừ trường hợp kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Mức thu nhập được coi là “thấp” không áp dụng chung trên toàn quốc mà do UBND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quy định, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội tại từng địa bàn.

Bên cạnh đó, khoản 4 của điều này cũng mở ra khả năng linh hoạt cho người dân khi khẳng định, dù không thuộc diện bắt buộc, cá nhân vẫn có thể tự nguyện đăng ký thành lập hộ kinh doanh nếu có nhu cầu. Quy định này nhằm tạo điều kiện để người kinh doanh lựa chọn mô hình phù hợp với quy mô, tính chất hoạt động và định hướng lâu dài của mình.

Từ các căn cứ pháp lý nêu trên, cơ quan thuế cho biết, đối với cá nhân cho thuê tài sản, pháp luật hiện hành cho phép thực hiện theo hai phương thức khác nhau. Việc lựa chọn phương thức nào hoàn toàn phụ thuộc vào quyết định của cá nhân, miễn là đảm bảo thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định.

Trong trường hợp cá nhân lựa chọn đăng ký thành lập hộ kinh doanh, thủ tục được thực hiện theo Nghị định số 168/2025/NĐ-CP. Việc đăng ký thuế sẽ được tiến hành đồng thời với đăng ký kinh doanh theo cơ chế một cửa liên thông, trên cơ sở hướng dẫn tại Thông tư số 68/2025/TT-BTC. Cách làm này phù hợp với những cá nhân có nhu cầu mở rộng hoạt động, quản lý tập trung hoặc hướng tới kinh doanh ổn định, lâu dài.

Ngược lại, nếu cá nhân không đăng ký hộ kinh doanh, người cho thuê tài sản vẫn có thể thực hiện nghĩa vụ thuế bằng cách đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế theo quy định tại Thông tư số 86/2024/TT-BTC. Sau khi được cấp mã số thuế, cá nhân thực hiện kê khai và nộp thuế đối với hoạt động cho thuê tài sản thông qua các hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến, tùy theo hướng dẫn của cơ quan thuế.

Do đó, theo khẳng định của cơ quan thuế, việc cá nhân cho thuê tài sản có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm không đồng nghĩa với việc bắt buộc phải lập hộ kinh doanh. Quyết định đăng ký hay không phụ thuộc vào nhu cầu và lựa chọn của người nộp thuế, trên cơ sở tuân thủ đúng các quy định pháp luật. Điều quan trọng là cá nhân cần chủ động tìm hiểu quy định tại địa phương, đồng thời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai, nộp thuế để tránh phát sinh rủi ro trong quá trình thực hiện.