Xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế
Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, hoạt động thương mại của Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. Theo số liệu thống kê, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 215,66 tỷ USD, tăng 19,5%; kim ngạch nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD, tăng 30,8%. Cán cân thương mại hàng hóa ghi nhận nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD.
Tại hội thảo “Dự báo xu hướng xuất khẩu và những sản phẩm hot nửa cuối năm 2026” diễn ra ngày 17/6, ông Nguyễn Tuấn Việt - CEO VIETGO, chuyên gia trong lĩnh vực xúc tiến thương mại và kết nối xuất khẩu cho rằng kết quả trên cho thấy xuất khẩu đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế.
Phân tích tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt hơn 445 tỷ USD sau 5 tháng, ông Việt cho biết trung bình mỗi tháng Việt Nam đạt khoảng 90 tỷ USD. Với tốc độ này, mục tiêu cán mốc 1.000 tỷ USD tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong năm 2026 hoàn toàn khả thi.
“Nếu đạt được cột mốc này, Việt Nam có thể nằm trong nhóm 13-14 nền kinh tế có tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lớn nhất thế giới”, ông Việt nhận định.
Theo vị chuyên gia, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu phản ánh sức mua vào và bán ra của nền kinh tế, đồng thời là một trong những chỉ báo quan trọng về sức mạnh kinh tế quốc gia. Nếu tổng kim ngạch vượt 1.000 tỷ USD, quy mô xuất khẩu dự kiến trên 500 tỷ USD, tương đương với quy mô GDP hiện nay của Việt Nam, cho thấy tốc độ phát triển rất mạnh mẽ của nền kinh tế.
Trong cơ cấu xuất khẩu, khu vực kinh tế trong nước đạt 43,5 tỷ USD, tăng 2,5% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 20,2% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong khi đó, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), kể cả dầu thô, đạt 172,16 tỷ USD, tăng 24,7%, chiếm tới 79,8% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, tỷ trọng lớn của khu vực FDI cần được nhìn nhận ở góc độ tích cực. Việc các tập đoàn đa quốc gia liên tục mở rộng đầu tư và đặt nhà máy tại Việt Nam cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của môi trường kinh doanh trong nước.
Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, từng bước nâng cao năng lực sản xuất và cạnh tranh. Theo ông Việt, quá trình này tương tự những gì từng diễn ra tại Trung Quốc khoảng hai thập kỷ trước, khi quốc gia này trở thành “công xưởng của thế giới”.
“Chuỗi cung ứng toàn cầu đang dịch chuyển về Việt Nam là tín hiệu rất đáng mừng. Doanh nghiệp trong nước cần tận dụng cơ hội để gia tăng tỷ trọng xuất khẩu, thay vì dừng lại ở mức hơn 20% như hiện nay”, ông nhấn mạnh.
Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu của khu vực kinh tế trong nước đạt 64,26 tỷ USD, tăng 22,7%, chiếm 28% tổng kim ngạch nhập khẩu. Khu vực FDI nhập khẩu 165,2 tỷ USD, tăng 34,3%, chiếm 72%.
Đáng chú ý, cơ cấu nhập khẩu tiếp tục cho thấy hoạt động sản xuất trong nước duy trì đà phục hồi khi nhóm hàng tư liệu sản xuất đạt 215,99 tỷ USD, chiếm tới 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu.
Về thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch 69,6 tỷ USD. Trong khi đó, Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất với kim ngạch 92,6 tỷ USD.
Nhiều nhóm hàng xuất khẩu tăng trưởng mạnh
Từ dữ liệu giao dịch thực tế trên nền tảng VIETGO, ông Nguyễn Tuấn Việt cho biết có nhiều nhóm hàng đang ghi nhận mức tăng trưởng rất tích cực trong những tháng gần đây.
Nổi bật nhất là nhóm vật liệu xây dựng. Trong đó, xi măng được xem là “ngọn cờ đầu” khi số lượng đơn hàng tăng gấp đôi, đạt khoảng 40-50 đơn hàng mỗi tháng. Theo ông Việt, khi xi măng tăng mạnh, các mặt hàng liên quan như gạch, vữa, thiết bị vệ sinh, sắt thép, nhôm, đồng và nội thất cũng sẽ tăng theo. Hai khu vực đang có nhu cầu xây dựng rất lớn là Nam Mỹ và Trung Đông, mở ra cơ hội đáng kể cho doanh nghiệp Việt Nam.
Nhóm hàng thứ hai là hoa quả, với khoảng 80% lượng đơn hàng đến từ thị trường Trung Đông. Sau giai đoạn gián đoạn do xung đột và chi phí logistics tăng cao, nhu cầu nhập khẩu tại khu vực này đang phục hồi mạnh khi nguồn cung thiếu hụt.
Dệt may cũng là ngành hàng ghi nhận tín hiệu tích cực. Ngoài các đơn hàng mùa đông theo quy luật thường niên, doanh nghiệp còn nhận được nhiều đơn hàng quần áo mùa hè phục vụ nhu cầu tiêu dùng tại Trung Đông. Theo ông Việt, điều này phản ánh nhu cầu tái thiết và phục hồi đời sống tại khu vực này sau những biến động kéo dài. Bên cạnh đó, nhóm nông sản tiếp tục khẳng định vị thế với các mặt hàng chủ lực như cà phê, hạt điều và hạt tiêu.
Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, nhu cầu đối với cà phê Việt Nam tiếp tục tăng mạnh sau giai đoạn bùng nổ năm 2025. Trong khi đó, hạt điều vẫn duy trì lợi thế khi Việt Nam là quốc gia xuất khẩu lớn nhất thế giới. Danh hiệu này giúp ngành điều trở thành “thỏi nam châm” thu hút các nhà nhập khẩu quốc tế chủ động tìm kiếm đối tác từ Việt Nam.
Nhiều doanh nghiệp đã chủ động nhập khẩu nguyên liệu với quy mô lớn ngay từ đầu năm để chuẩn bị cho các đơn hàng cuối năm. Điều này được kỳ vọng sẽ tạo động lực tăng trưởng mạnh cho xuất khẩu nông sản trong những tháng tới.
Đánh giá triển vọng cả năm 2026, ông Nguyễn Tuấn Việt cho rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội tạo ra bước đột phá về thương mại quốc tế. Theo ông, sự kết hợp giữa môi trường chính trị ổn định, vị trí địa lý chiến lược và mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng khắp đã tạo nên “kiềng ba chân” vững chắc cho hoạt động xuất khẩu. Những lợi thế này giúp doanh nghiệp giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian giao hàng và nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường toàn cầu.
“Kết quả 5 tháng đầu năm cho thấy nền kinh tế đang đi đúng hướng. Nếu tận dụng tốt các cơ hội từ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng và nhu cầu phục hồi của thị trường quốc tế, năm 2026 hoàn toàn có thể trở thành năm bứt phá của thương mại Việt Nam”, ông Nguyễn Tuấn Việt khẳng định.
