Bộ Nội vụ đề xuất cải cách tiền lương và tuyển dụng viên chức theo năng lực

Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10 vào tháng 10 tới. Đây là lần cải cách quan trọng nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý đội ngũ viên chức, đáp ứng yêu cầu đổi mới quản trị nhà nước và phát triển đơn vị sự nghiệp công lập.

Theo tờ trình của Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà, Luật Viên chức hiện hành được ban hành năm 2010 và có hiệu lực từ ngày 1/1/2012, được sửa đổi bổ sung năm 2019, đã đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy vẫn còn nhiều bất cập, đòi hỏi phải nghiên cứu sửa đổi để phù hợp với tình hình mới.

Mục tiêu của dự thảo lần này là cắt giảm thủ tục hành chính, khắc phục hạn chế của luật hiện hành, đồng thời xây dựng đội ngũ viên chức chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động, hướng tới phục vụ nhân dân tốt hơn. Trong đó, một điểm đáng chú ý là cơ chế trả lương theo vị trí việc làm gắn với kết quả sản phẩm đầu ra. Việc tuyển dụng, đánh giá, bố trí và sử dụng viên chức sẽ căn cứ vào yêu cầu công việc, năng lực và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ, thay vì phụ thuộc vào thăng hạng chức danh nghề nghiệp.

Dự thảo cũng mở rộng các hình thức tuyển dụng. Ngoài thi tuyển và xét tuyển truyền thống, dự luật đề xuất ký hợp đồng trực tiếp với chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng phù hợp với lĩnh vực hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập. Các quy định cũng hướng tới ưu tiên tuyển chọn người có tài năng, người có công với đất nước, hoặc người dân tộc thiểu số. Đồng thời, ứng dụng khoa học công nghệ trong tuyển dụng sẽ được tích hợp với dữ liệu quản lý thống nhất trong ngành, tạo môi trường cạnh tranh minh bạch, bình đẳng.

Bên cạnh đó, dự thảo mở rộng quyền của viên chức, cho phép ký hợp đồng thực hiện hoạt động nghề nghiệp tại các đơn vị sự nghiệp khác hoặc tham gia thành lập, quản lý, điều hành doanh nghiệp. Viên chức có thể thương mại hóa kết quả nghiên cứu, khai thác tài sản trí tuệ, các sáng chế và công nghệ số do đơn vị tạo ra. Cơ chế loại trừ, miễn, giảm trách nhiệm cũng được quy định cho những trường hợp viên chức chấp hành quyết định trái pháp luật của cấp trên nhưng đã báo cáo.

Về kinh phí thực hiện, Bộ Nội vụ đề xuất tiếp tục áp dụng bảng lương hiện hành cho đến khi triển khai cải cách tiền lương theo Nghị quyết số 27-NQ/TW. Tờ trình nhấn mạnh: dự thảo Luật Viên chức (sửa đổi) tập trung xây dựng cơ chế quản lý nhân lực lấy người lao động làm trung tâm, tạo sự linh hoạt giữa nguồn nhân lực công và tư, đồng thời thu hút nhân lực chất lượng cao và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Với những thay đổi này, Luật Viên chức sửa đổi hứa hẹn tạo ra môi trường làm việc năng động, chuyên nghiệp hơn, đồng thời mở ra cơ hội mới cho viên chức trong việc phát triển nghề nghiệp, nâng cao hiệu quả công việc và góp phần thúc đẩy hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập trong giai đoạn mới.