Hoàn thiện chuỗi quản lý để giữ uy tín cho sầu riêng xuất khẩu
Trong bối cảnh sầu riêng tiếp tục giữ vai trò là ngành hàng chủ lực của địa phương, tỉnh Lâm Đồng đang tăng cường các giải pháp quản lý vùng trồng, cơ sở đóng gói và kiểm nghiệm chất lượng nhằm hướng đến mục tiêu phát triển xuất khẩu bền vững. Đây cũng là nội dung trọng tâm được ngành nông nghiệp tỉnh đưa ra tại Hội nghị quản lý vùng trồng, cơ sở đóng gói thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng niên vụ 2026 diễn ra tại phường B’Lao sáng 26/5.
Hội nghị quy tụ đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở thu mua, đóng gói cùng lãnh đạo các địa phương có diện tích sầu riêng lớn của tỉnh. Tại đây, nhiều vấn đề liên quan đến công tác quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói cũng như các khó khăn phát sinh trong quá trình xuất khẩu đã được đưa ra phân tích nhằm tìm hướng tháo gỡ.
Theo ông Vũ Đình Cường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, ngành sầu riêng địa phương đang đứng trước không ít áp lực khi yêu cầu từ các thị trường nhập khẩu ngày càng khắt khe. Một số tồn tại như sản xuất chưa đồng đều theo quy trình kỹ thuật, thiếu phòng kiểm nghiệm đủ năng lực phân tích các chỉ tiêu Cadimi và Vàng O hay tình trạng “mượn mã”, “bán mã” vùng trồng, cơ sở đóng gói vẫn chưa được xử lý triệt để đang ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu bền vững.
Theo ông Cường, để nâng cao giá trị ngành hàng, Lâm Đồng cần đẩy mạnh liên kết chuỗi sản xuất, ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý vùng trồng, mở rộng hệ thống kiểm nghiệm, đồng thời phát triển thêm thị trường tiêu thụ và công nghiệp chế biến sâu. Đây được xem là những giải pháp cấp thiết nhằm giúp ngành sầu riêng thích ứng tốt hơn với yêu cầu xuất khẩu chính ngạch trong giai đoạn tới.
Hiện toàn tỉnh có khoảng 45.500ha sầu riêng, lớn nhất cả nước, với sản lượng niên vụ 2026 dự kiến đạt khoảng 310.000 tấn. Sản phẩm chủ yếu phục vụ thị trường nội địa và xuất khẩu sang Trung Quốc cùng một số thị trường khác. Trong tổng sản lượng toàn tỉnh, khoảng 85% được tiêu thụ dưới dạng trái tươi, phần còn lại được chế biến bóc múi và cấp đông.
Đến nay, Lâm Đồng đã được Tổng cục Hải quan Trung Quốc cấp 346 mã số vùng trồng sầu riêng với diện tích hơn 13.297ha, tương đương 58,2% diện tích sầu riêng kinh doanh của tỉnh. Ngoài ra, địa phương còn có 70 mã số cơ sở đóng gói với tổng diện tích nhà xưởng hơn 183.000m2, phục vụ hoạt động sơ chế và đóng gói xuất khẩu chính ngạch.
Đẩy mạnh chuẩn hóa vùng trồng, nâng chất lượng sản phẩm xuất khẩu
Không chỉ tập trung mở rộng diện tích, ngành nông nghiệp Lâm Đồng đang hướng tới việc nâng chất lượng quản lý và truy xuất nguồn gốc nhằm bảo đảm tính bền vững cho ngành hàng sầu riêng. Theo bà Hoàng Ngọc Duyên, Phó Trưởng phòng Trồng trọt, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Lâm Đồng, việc chuẩn hóa mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói hiện nay đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nông sản xuất khẩu chính ngạch.
Bà Duyên cho rằng đây không còn là yêu cầu riêng của ngành sầu riêng mà đã trở thành tiêu chuẩn chung đối với nhiều loại nông sản xuất khẩu. Vì vậy, địa phương đang định hướng triển khai nhiều giải pháp chiến lược để tạo nền tảng ổn định cho hoạt động xuất khẩu lâu dài.
Trong đó, ngành chức năng sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ GIS để xác định diện tích và dự báo sản lượng theo thời gian thực; ưu tiên hỗ trợ các vùng trồng có hợp đồng liên kết bao tiêu dài hạn; đẩy mạnh tập huấn thực địa cho nông dân và thường xuyên cập nhật các quy định kỹ thuật mới từ thị trường nhập khẩu để doanh nghiệp chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất.
Song song với đó, các đơn vị chuyên môn cũng đã ký kết hợp đồng khảo nghiệm, kiểm định và phân tích mẫu sầu riêng xuất khẩu với các doanh nghiệp, hợp tác xã có mã số cơ sở đóng gói trên địa bàn nhằm hỗ trợ kiểm soát chất lượng sản phẩm ngay từ đầu chuỗi.
Là một trong những vùng sản xuất trọng điểm, xã Đạ Huoai 2 hiện được xem là “thủ phủ” sầu riêng của tỉnh với gần 3.450ha canh tác. Theo bà Nguyễn Thị Thanh Thảo, Bí thư Đảng ủy xã Đạ Huoai 2, cây sầu riêng đang mang lại nguồn thu nhập lớn cho người dân địa phương khi giá trị sản xuất bình quân đạt khoảng 300 triệu đồng/ha mỗi năm, thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 103 triệu đồng/người/năm, thuộc nhóm cao nhất tỉnh.
Năng suất bình quân tại địa phương hiện đạt từ 14 - 15 tấn/ha và nhiều hộ dân đã có doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm nhờ loại cây trồng này. Tuy nhiên, cùng với tốc độ phát triển nóng của ngành hàng, yêu cầu về quản lý mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc cũng ngày càng trở nên cấp thiết hơn để bảo đảm thương hiệu sầu riêng Lâm Đồng trên thị trường xuất khẩu.
Toàn tỉnh hiện có 133 doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia thu mua sầu riêng cùng 47 chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ với 1.678 hộ dân tham gia. Việc xây dựng chuỗi liên kết và kiểm soát chặt mã số vùng trồng được kỳ vọng sẽ giúp ngành sầu riêng Lâm Đồng nâng cao năng lực cạnh tranh, giữ vững thị trường xuất khẩu và phát triển ổn định trong những năm tới.
