Theo báo cáo của Bộ Xây dựng về tình hình thực hiện Quy hoạch hệ thống cảng hàng không quốc gia giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, mạng lưới sân bay Việt Nam đang được mở rộng mạnh mẽ nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và tăng cường kết nối liên vùng.
Theo quy hoạch, đến năm 2030, cả nước sẽ có 32 cảng hàng không, gồm 15 sân bay quốc tế và 17 sân bay nội địa. Tầm nhìn đến năm 2050, con số này dự kiến tăng lên 35 cảng hàng không, trong đó có 15 sân bay quốc tế và 20 sân bay nội địa.
Hiện, Việt Nam có 22 cảng hàng không đang khai thác, cùng 5 sân bay đang được đầu tư xây dựng gồm Long Thành, Gia Bình, Quảng Trị, Phan Thiết và Thổ Chu.
Đáng chú ý, Bộ Xây dựng cho biết trong giai đoạn đến năm 2030, Việt Nam dự kiến đưa vào khai thác 7 sân bay mới gồm Long Thành, Gia Bình, Quảng Trị, Phan Thiết, Sa Pa, Thổ Chu và Thành Sơn. Song song đó, nhiều sân bay hiện hữu cũng sẽ được nâng cấp, mở rộng nhằm tăng năng lực khai thác toàn hệ thống.
Mạng lưới cảng hàng không quốc gia được quy hoạch theo mô hình trục - nan, dọc theo trục Bắc - Nam, tập trung tại các vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, miền Trung và Nam Bộ. Bên cạnh đó, các khu vực biên giới, hải đảo và vùng sâu, vùng xa như Điện Biên, Côn Đảo hay Phú Quốc tiếp tục được tăng cường kết nối hàng không, phục vụ phát triển kinh tế và bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Tuy nhiên, hoạt động khai thác hiện nay vẫn tập trung chủ yếu tại một số đầu mối lớn. Khoảng 80% lưu lượng hành khách và hàng hóa hàng không đang dồn về 5 sân bay quốc tế gồm Tân Sơn Nhất, Nội Bài, Đà Nẵng, Cam Ranh và Phú Quốc, trong khi một số sân bay địa phương như Cần Thơ, Chu Lai vẫn chưa khai thác hết công suất thiết kế.
Tổng nhu cầu vốn đầu tư phát triển hệ thống cảng hàng không giai đoạn 2021 - 2030 được ước tính khoảng 485.000 tỷ đồng, trong đó vốn Nhà nước chiếm khoảng 55%, phần còn lại được huy động từ khu vực tư nhân thông qua xã hội hóa và hợp tác công - tư (PPP).
Xu hướng giảm phụ thuộc vào ngân sách Nhà nước đang ngày càng rõ nét khi nhiều dự án sân bay mới được triển khai theo hình thức PPP hoặc đầu tư kinh doanh. Một số dự án tiêu biểu gồm sân bay quốc tế Vân Đồn đã đưa vào khai thác từ năm 2018; sân bay Gia Bình do CTCP Tập đoàn Masterise đầu tư, dự kiến hoàn thành giai đoạn 1 vào năm 2027; sân bay Quảng Trị do CTCP Tập đoàn T&T triển khai theo hình thức PPP; và sân bay Phan Thiết với sự tham gia của Sun Group ở hạng mục hàng không dân dụng.
Đáng chú ý, hai sân bay lưỡng dụng Thành Sơn và Thổ Chu do Bộ Quốc phòng đầu tư.
Bên cạnh các dự án mới, Bộ Xây dựng đã hoàn thành phê duyệt quy hoạch 14/22 cảng hàng không có nhu cầu mở rộng trong giai đoạn 2021–2030. Các thủ tục quy hoạch đối với 8 sân bay còn lại đang tiếp tục được triển khai./.
