Ngày 10/6, đồng loạt 20 xã, phường trên địa bàn tỉnh Cà Mau được lựa chọn đã tổ chức lễ ra quân triển khai thực hiện "mô hình số tại cơ sở".
Theo kế hoạch của UBND tỉnh Cà Mau, chương trình thí điểm tập trung vào 5 mô hình trọng tâm gồm: ấp, khóm số kiểu mẫu; chợ số; cung cấp dịch vụ công trực tuyến tại khóm, ấp; nông nghiệp thông minh; và an ninh trật tự xã hội thông minh. Mỗi địa phương tham gia thí điểm sẽ đăng ký thực hiện ít nhất một mô hình phù hợp với điều kiện thực tế. Kết quả triển khai sẽ được tổng kết, đánh giá và báo cáo về UBND tỉnh trước ngày 15/8.
Một trong những mô hình được kỳ vọng tạo sức lan tỏa mạnh mẽ là “Ấp, khóm số kiểu mẫu”. Mô hình hướng đến xây dựng cộng đồng dân cư số toàn diện, nơi công nghệ được ứng dụng trong cả hoạt động quản lý và đời sống người dân.
Theo đó, 100% cán bộ phụ trách tại các ấp, khóm được tập huấn kỹ năng số cơ bản, sử dụng các nền tảng số và nhóm Zalo để điều hành công việc. Toàn bộ văn bản trao đổi giữa cấp xã với trưởng ấp, khóm được thực hiện trên môi trường điện tử, ngoại trừ các văn bản thuộc diện bảo mật.
Đối với người dân, mục tiêu đặt ra là tối thiểu 90% người trưởng thành sử dụng điện thoại thông minh và có tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Bên cạnh đó, ít nhất 90% doanh nghiệp và hộ kinh doanh thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt; 80% hộ gia đình có tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử; 70% người trưởng thành được phổ cập kỹ năng số và 60% biết sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Những chỉ tiêu này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng quản trị địa phương mà còn tạo tiền đề quan trọng cho việc hình thành công dân số và xã hội số trong tương lai.
Song hành với xây dựng cộng đồng số, mô hình “Chợ số” được triển khai nhằm thúc đẩy thương mại hiện đại và phát triển kinh tế không tiền mặt tại khu vực dân cư. Theo đó, tất cả tiểu thương và hộ kinh doanh trong chợ được trang bị thiết bị phục vụ thanh toán điện tử. Các chợ sẽ ứng dụng phần mềm quản lý hộ kinh doanh, ngành hàng và vị trí kinh doanh, giúp nâng cao hiệu quả quản lý cũng như tính minh bạch trong hoạt động thương mại.
Đặc biệt, toàn bộ các khoản thu, chi và trả lương được thực hiện thông qua hình thức thanh toán không dùng tiền mặt. Hệ thống camera thông minh phục vụ giám sát an ninh, phòng cháy chữa cháy cùng với hạ tầng internet và wi-fi miễn phí cũng được đầu tư đồng bộ. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành môi trường kinh doanh hiện đại, an toàn và thuận lợi cho người dân cũng như doanh nghiệp.
Trong lĩnh vực cải cách hành chính, mô hình “Cung cấp dịch vụ công trực tuyến tại khóm, ấp” được xem là giải pháp thiết thực giúp đưa dịch vụ số đến gần người dân hơn. Mỗi điểm hỗ trợ được bố trí đầy đủ máy tính, máy in, máy quét, bàn ghế hướng dẫn và kết nối internet ổn định.
Mục tiêu là tối thiểu 90% người dân trưởng thành sử dụng điện thoại thông minh và có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 để tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến. Đồng thời, các điểm hỗ trợ phải có nhân sự phụ trách, lịch làm việc cụ thể, quy chế hoạt động rõ ràng và sổ theo dõi kết quả thực hiện. Điều này góp phần giảm thời gian, chi phí đi lại cho người dân, đồng thời nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính.
Đáng chú ý, mô hình “Nông nghiệp thông minh” được xem là hướng đi phù hợp với đặc điểm kinh tế của Cà Mau – địa phương có thế mạnh về nông nghiệp, thủy sản và kinh tế biển. Các khu vực sản xuất tập trung sẽ được trang bị điện thoại thông minh, máy tính, camera giám sát và hệ thống cảm biến phục vụ quản lý sản xuất.
Các công nghệ như hệ thống tưới thông minh, giám sát môi trường, thiết bị cho ăn tự động được ứng dụng nhằm tối ưu hóa quy trình sản xuất. Toàn bộ sản phẩm phải được gắn mã QR hoặc hệ thống truy xuất nguồn gốc công khai, đồng thời được quảng bá trên các nền tảng số và sàn thương mại điện tử.
Không chỉ nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, mô hình còn hướng đến mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, sản xuất thân thiện với môi trường, tăng giá trị gia tăng và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.
Bên cạnh phát triển kinh tế số, chương trình còn chú trọng xây dựng môi trường sống an toàn thông qua mô hình “An ninh trật tự xã hội thông minh”. Theo đó, các địa phương sẽ lắp đặt hệ thống camera an ninh tại các tuyến đường chính, khu dân cư, chợ và cơ quan công quyền.
Dữ liệu được quản lý tập trung với đầu mối phụ trách khai thác, giám sát và xử lý thông tin. Các kênh tiếp nhận phản ánh từ người dân qua nhóm Zalo, ứng dụng số hoặc đường dây nóng cũng được thiết lập nhằm kịp thời cảnh báo các hành vi vi phạm pháp luật, lừa đảo công nghệ cao, cháy nổ và các nguy cơ mất an toàn xã hội.
Lực lượng tham gia triển khai gồm công an xã, lực lượng bảo vệ an ninh trật tự cơ sở, các đoàn thể, tổ tự quản và tổ công nghệ số cộng đồng hoạt động theo quy chế cụ thể, góp phần xây dựng môi trường sống văn minh, an toàn và hiện đại.
20 xã, phường được lựa chọn triển khai thí điểm gồm: Bạc Liêu, Hiệp Thành, Vĩnh Hậu, Vĩnh Lợi, Hòa Bình, Láng Tròn, Giá Rai, Hồng Dân, Phước Long, Gành Hào, Đầm Dơi, Nguyễn Phích, Đất Mũi, Sông Đốc, Trí Phải, Cái Đôi Vàm, An Xuyên, Tân Thành, Năm Căn và Lý Văn Lâm.
