Thu ngân sách vượt 1,39 triệu tỷ đồng sau nửa năm, ngành Thuế đẩy mạnh chuyển đổi quản trị

Chuyển từ tư duy quản lý sang phục vụ người nộp thuế

Tại Hội nghị sơ kết toàn quốc về thực hiện nhiệm vụ tài chính - ngân sách, đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2026 diễn ra ngày 17/7, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế, cho biết tổng thu ngân sách nhà nước trong nửa đầu năm đạt 1.390.213 tỷ đồng, tương đương 62% dự toán và tăng 17,3% so với cùng kỳ năm trước.

Theo lãnh đạo Cục Thuế, kết quả này phản ánh hiệu quả của quá trình đổi mới toàn diện trong công tác quản lý thuế, khi cơ quan thuế không còn chỉ tập trung vào nhiệm vụ thu ngân sách mà từng bước chuyển sang mô hình quản trị nguồn thu dựa trên dữ liệu, lấy sự phát triển của doanh nghiệp làm nền tảng để tạo nguồn thu ổn định và lâu dài.

Năm 2026 được xem là giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành Thuế khi vừa phải hoàn thành mục tiêu thu ngân sách ở mức cao, vừa triển khai hàng loạt chính sách mới như Luật Quản lý thuế, quản lý hộ kinh doanh sau chuyển đổi từ phương pháp khoán sang kê khai, tăng cường quản lý thương mại điện tử, kinh tế số, hóa đơn điện tử và tái thiết kế hệ thống công nghệ thông tin.

Trong bối cảnh đó, Cục Thuế đã xây dựng chu trình quản trị thống nhất gồm bốn nội dung xuyên suốt gồm đổi mới nhận thức; triển khai các biện pháp quản lý và phục vụ người nộp thuế; tuyên truyền, hỗ trợ; kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Theo ông Lê Long, thay đổi về tư duy được xem là nền tảng quan trọng nhất. Thay vì cách tiếp cận mang tính hành chính, ngành Thuế chuyển sang mô hình phục vụ và quản trị bằng dữ liệu. Cơ quan thuế không chỉ bảo đảm thu đúng, thu đủ mà còn chủ động cảnh báo, nhắc việc, hỗ trợ người nộp thuế từ sớm, đồng thời phân tích dữ liệu, đánh giá rủi ro và phân loại từng nhóm đối tượng để áp dụng biện pháp quản lý phù hợp. "Cách tiếp cận này vừa nâng cao hiệu quả quản lý, vừa góp phần giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp", Phó Cục trưởng Lê Long chia sẻ.

Nhờ cách làm mới, những doanh nghiệp chấp hành tốt nghĩa vụ thuế được tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quá trình thực hiện thủ tục, giảm thời gian và chi phí tuân thủ. Trong khi đó, các trường hợp có dấu hiệu gian lận, trốn thuế hoặc chây ỳ nợ thuế tiếp tục được đưa vào diện giám sát, kiểm tra và xử lý nghiêm trên cơ sở phân tích rủi ro.

Song song với đổi mới phương thức quản trị, ngành Thuế cũng triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ của Chính phủ về thuế, phí và lệ phí nhằm tiếp sức cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trong 6 tháng đầu năm, tổng số tiền thuế được giảm ước khoảng 55.125 tỷ đồng, bao gồm giảm thuế giá trị gia tăng khoảng 21.890 tỷ đồng, giảm thuế bảo vệ môi trường 26.635 tỷ đồng, áp dụng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 0% đối với xăng khoảng 3.700 tỷ đồng, cùng việc chấm dứt thu lệ phí môn bài và các chính sách liên quan với giá trị khoảng 2.900 tỷ đồng. Bên cạnh đó, Cục Thuế đã hoàn thành 17 trong tổng số 21 đề án được giao, gồm 6 nghị định và 11 thông tư, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý phục vụ công tác quản lý thuế hiện đại.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, tiếp tục kiểm soát rủi ro

Cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số tiếp tục là một trong những trọng tâm của ngành Thuế trong nửa đầu năm. Qua rà soát, nhiều thủ tục trùng lặp hoặc có thể khai thác từ dữ liệu liên thông đã được cắt giảm, đưa số lượng thủ tục hành chính từ 219 xuống còn 137, tương đương giảm 37,4%. Đến tháng 7/2026, con số này tiếp tục giảm còn 122 thủ tục.

Hiện toàn bộ thủ tục hành chính của ngành Thuế đã được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình và tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Nhờ đó, chi phí tuân thủ của người nộp thuế giảm khoảng 4.400 tỷ đồng, tương ứng giảm 51%, vượt mục tiêu đề ra. Tỷ lệ doanh nghiệp kê khai thuế điện tử đạt 99,4%, nộp thuế điện tử đạt 98,8%, trong khi tỷ lệ hộ kinh doanh thực hiện khai thuế điện tử đạt 96%.

Ứng dụng eTax Mobile cũng tiếp tục được nâng cấp với nhiều tiện ích mới như nộp thuế theo ID khoản nộp, liên kết tài khoản nhận hoàn thuế thu nhập cá nhân và xác thực sinh trắc học. Tính đến ngày 8/7/2026, ứng dụng đã ghi nhận hơn 15,8 triệu lượt tải, phát sinh trên 24,4 triệu giao dịch với tổng số tiền nộp ngân sách khoảng 43.771 tỷ đồng.

Cùng với chuyển đổi số, ngành Thuế triển khai Chiến dịch "Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh", tập trung chuẩn hóa dữ liệu định danh, hỗ trợ người nộp thuế quay trở lại hoạt động hoặc chấm dứt hoạt động theo đúng quy định, đồng thời ngăn chặn tình trạng lợi dụng pháp nhân và hóa đơn để gian lận thuế.

Ở lĩnh vực thanh tra, kiểm tra, phương thức quản lý tiếp tục chuyển sang dựa trên dữ liệu và phối hợp liên ngành. Trong 6 tháng đầu năm, toàn ngành đã thực hiện 26.293 cuộc kiểm tra, đạt 45,2% kế hoạch năm, với tổng số tiền kiến nghị xử lý qua kiểm tra đạt 34.258 tỷ đồng, tăng 20,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Theo Cục Thuế, khu vực sản xuất, kinh doanh vẫn là nguồn đóng góp chủ lực khi chiếm 54,8% tổng thu ngân sách. Đồng thời, có 10/20 khoản thu, sắc thuế đạt tiến độ tích cực; 20/34 địa phương hoàn thành trên 58% dự toán và 32/34 địa phương ghi nhận mức tăng thu so với cùng kỳ.

Trong 6 tháng cuối năm, ngành Thuế sẽ tiếp tục tập trung đổi mới quản trị trên nền tảng dữ liệu và chuyển đổi số; mở rộng cơ sở thu gắn với hỗ trợ người nộp thuế; hoàn thiện chính sách thuế theo thông lệ quốc tế đối với kinh tế số, giao dịch liên kết, thuế tối thiểu toàn cầu và các lĩnh vực mới. Đồng thời, eTax Mobile sẽ được phát triển thành "một điểm chạm số", hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu 360 độ về người nộp thuế và tăng cường kết nối với các bộ, ngành.

Cùng với đó, hoạt động tuyên truyền sẽ được đổi mới theo hướng chủ động hơn thông qua các chương trình đối thoại, tập huấn và livestream, trong khi công tác kiểm tra tiếp tục tập trung vào những lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ thất thu như hóa đơn, hoàn thuế, thương mại điện tử, kinh tế số, giao dịch liên kết và nợ thuế.

"6 tháng cuối năm, ngành Thuế sẽ tiếp tục đổi mới, hành động quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh, đồng thời phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 2 con số", lãnh đạo Cục Thuế nhấn mạnh.