Thị trường năng lượng toàn cầu vừa trải qua một tháng biến động mạnh khi giá dầu thô ghi nhận mức giảm sâu nhất trong vòng sáu năm, phản ánh kỳ vọng ngày càng lớn của giới đầu tư về khả năng hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông. Triển vọng đạt được thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, cùng khả năng khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, đã trở thành yếu tố chính kéo giá dầu lao dốc trong suốt tháng 5/2026.
Khép lại phiên giao dịch ngày 30/5, dầu Brent giao tháng 7/2026 được giao dịch quanh mức 92,05 USD/thùng, giảm gần 20% so với đầu tháng. Đây là mức giảm theo tháng mạnh nhất kể từ tháng 3/2020, thời điểm đại dịch COVID-19 khiến nhu cầu năng lượng toàn cầu sụt giảm chưa từng có. Trong khi đó, dầu ngọt nhẹ WTI của Mỹ đóng cửa ở mức 87,36 USD/thùng, giảm gần 17% trong tháng 5 và đánh dấu tháng giảm mạnh nhất kể từ năm 2020, đồng thời chấm dứt chuỗi bốn tháng tăng liên tiếp trước đó.
Riêng trong phiên giao dịch ngày 29/5, giá dầu Brent giảm 1,7% xuống khoảng 91 USD/thùng, còn dầu WTI cũng mất tỷ lệ tương đương và lùi về 87,3 USD/thùng. Đà giảm diễn ra trong bối cảnh thị trường ngày càng tin tưởng vào khả năng Mỹ và Iran tiến gần hơn tới một thỏa thuận hòa bình, qua đó tạo điều kiện để tuyến vận tải chiến lược qua eo biển Hormuz được mở lại sau thời gian dài bị gián đoạn bởi xung đột.
Eo biển Hormuz được xem là một trong những huyết mạch năng lượng quan trọng nhất thế giới. Trước khi chiến sự bùng phát, khoảng 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu được vận chuyển qua tuyến hàng hải này. Chính vì vậy, mọi tín hiệu liên quan đến việc khôi phục lưu thông tại khu vực đều có tác động trực tiếp tới kỳ vọng nguồn cung và diễn biến giá dầu trên thị trường quốc tế.
Trong những tháng đầu năm, xung đột tại Trung Đông đã khiến thị trường dầu mỏ liên tục nóng lên. Sau khi chiến sự nổ ra vào cuối tháng 2, giá dầu từng tăng vọt và có thời điểm vượt mốc 120 USD/thùng, lên mức cao nhất trong vòng bốn năm. Lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ khu vực sản xuất dầu mỏ trọng yếu của thế giới đã thúc đẩy làn sóng mua vào mạnh mẽ, đẩy giá năng lượng leo thang trên diện rộng.
Tuy nhiên, cục diện bắt đầu thay đổi khi các cuộc tiếp xúc ngoại giao giữa Mỹ và Iran xuất hiện những tín hiệu tích cực hơn. Theo các nguồn tin từ giới chức Mỹ, phái đoàn đàm phán của hai nước đã thống nhất gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, đồng thời nhất trí dỡ bỏ một số hạn chế đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz và khởi động các cuộc thảo luận liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Dù vậy, các nội dung này vẫn cần được Tổng thống Donald Trump phê chuẩn trước khi chính thức có hiệu lực.
Ngày 29/5, Tổng thống Donald Trump đã triệu tập cuộc họp kéo dài khoảng hai giờ tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng để thảo luận về tiến trình đàm phán. Nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục nhấn mạnh các điều kiện mà Washington theo đuổi trong nhiều năm qua, bao gồm yêu cầu Iran cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân và bảo đảm việc mở cửa trở lại tuyến hàng hải quan trọng qua eo biển Hormuz.
Một quan chức Nhà Trắng giấu tên được AFP dẫn lời cho biết Tổng thống Trump chỉ chấp nhận ký kết một thỏa thuận nếu văn bản đó đáp ứng đầy đủ các lợi ích chiến lược của Mỹ cũng như những giới hạn mà Washington đã đặt ra từ trước. Tuyên bố này phần nào cho thấy dù triển vọng hòa bình đang được cải thiện, quá trình đàm phán vẫn còn nhiều bước cần hoàn tất trước khi đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Trong tuần qua, thị trường dầu mỏ liên tục dao động mạnh theo từng diễn biến mới từ Trung Đông. Phiên giao dịch ngày 25/5 chứng kiến giá dầu Brent giảm tới 7%, xuống mức thấp nhất kể từ ngày 20/4 nhờ kỳ vọng đàm phán Mỹ - Iran đạt kết quả tích cực. Tuy nhiên, chỉ một ngày sau đó, giá dầu bật tăng gần 4% khi quân đội Mỹ tiến hành các cuộc không kích nhằm vào lãnh thổ Iran, làm dấy lên lo ngại căng thẳng có thể leo thang trở lại. Đến ngày 27/5, giá dầu tiếp tục đảo chiều giảm hơn 5% khi nhà đầu tư quay lại đặt cược vào khả năng hai bên sớm đạt được một thỏa thuận hòa bình.
Dù giảm sâu trong tháng 5, mặt bằng giá dầu hiện nay vẫn cao hơn khoảng 60 USD/thùng so với giai đoạn trước khi xung đột bùng phát. Điều này cho thấy thị trường vẫn chưa hoàn toàn tin tưởng rằng chỉ riêng một lệnh ngừng bắn có thể nhanh chóng đưa hoạt động vận tải và nguồn cung năng lượng trở lại trạng thái bình thường.
Đánh giá về triển vọng sắp tới, ông Stephen Innes, đối tác quản lý tại công ty tư vấn tài chính SPI Asset Management, cho rằng giá dầu Brent có thể ổn định quanh ngưỡng 90 USD/thùng trong thời gian tới. Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng lưu ý rằng việc khôi phục hoàn toàn nguồn cung qua eo biển Hormuz có thể cần thêm thời gian, đồng nghĩa với việc thị trường dầu mỏ vẫn sẽ tiếp tục nhạy cảm trước các diễn biến địa chính trị tại Trung Đông.
